Κατάλογος Κριτηρίων Green Key 2026

Ο ορισμός Υπευθύνου Εγκατάστασης για το Green Key συμβάλλει στον συντονισμό, στη συνέχεια και στην επικοινωνία όλων των προσπαθειών βιωσιμότητας.

Η διοίκηση της εγκατάστασης εμπλέκεται στη διαχείριση των πρωτοβουλιών βιωσιμότητας και ορίζει Υπεύθυνο Εγκατάστασης για το Green Key. Για να διασφαλιστεί η συνέχεια κατά την απουσία ή άδεια του, η διοίκηση ορίζει επίσης αναπληρωτή. Τα ονόματα και τα στοιχεία επικοινωνίας τόσο του Υπευθύνου Εγκατάστασης για το Green Key όσο και του αναπληρωτή κοινοποιούνται στο Green Key, κατά την διάρκεια της διαδικασίας της αίτησης, και κάθε φορά που προκύπτει αλλαγή.

Ο Υπεύθυνος Εγκατάστασης για το Green Key είναι μόνιμο μέλος του προσωπικού της εγκατάστασης.

Οι κύριες αρμοδιότητες του Υπευθύνου Εγκατάστασης για το Green Key περιλαμβάνουν: 
• λειτουργεί ως κύριος υπεύθυνος επικοινωνίας για όλα τα ζητήματα βιωσιμότητας έναντι τη διοίκησης, του προσωπικού, των προμηθευτών, καθώς και των εκπροσώπων του Green Key, του επιθεωρητή και των αρμοδίων για τη λήψη αποφάσεων 

• καθοδηγεί και υποστηρίζει άλλα μέλη του προσωπικού σε θέματα βιωσιμότητας (βλ. κριτήριο 1.20)
• συντονίζει την επιμόρφωση του προσωπικού σχετικά με τη βιωσιμότητα (βλ. κριτήριο 1.21)
• διασφαλίζει ότι συλλέγονται και υποβάλλονται όλα τα δεδομένα απόδοσης και επιχειρηματικής δραστηριότητας που απαιτούνται για την αίτηση Green Key (συμπεριλαμβανομένων χημικών προϊόντων και προγραμμάτων καθαρισμού, αποβλήτων και της αποτελεσματικής χρήσης ενέργειας και νερού)
• παρακολουθεί την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων βιωσιμότητας (βλ. κριτήριο 1.2) και του ετήσιου σχεδίου δράσης (βλ. κριτήριο 1.3) της εγκατάστασης
• συλλέγει και επεξεργάζεται πρωτοβουλίες βιωσιμότητας, που προτείνονται από το προσωπικό και τους επισκέπτες
• επιβλέπει την επικοινωνία σε σχέση με την αίτηση ή την επανυποβολή αίτησης για το Green Key 
• σε περίπτωση που ο Υπεύθυνος Εγκατάστασης για το Green Key δεν ανήκει στη διοίκηση, συμμετέχει τακτικά σε συναντήσεις της διοίκησης για την παρουσίαση εξελίξεων στον τομέα της βιωσιμότητας.

Συνιστάται επίσης η συγκρότηση Επιτροπής Green Key με εκπροσώπους από όλα τα τμήματα. Η Επιτροπή Green Key επιβλέπει την εφαρμογή των πρωτοβουλιών και της στρατηγικής βιωσιμότητας, σε συνεργασία με τον/την Υπεύθυνο Εγκατάστασης για το Green Key και διατηρεί τα μέλη του προσωπικού ενημερωμένα.

Η τελική ευθύνη για την πιστοποίηση Green Key βαρύνει την ανώτατη διοίκηση ή την ηγεσία της εγκατάστασης.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Δανία, η διοίκηση ορίζει δύο Υπευθύνους Εγκατάστασης για το Green Key από το προσωπικό της εγκατάστασης.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, επιβεβαιώνεται μέσω συνέντευξης ότι ο/οι Υπεύθυνος/οι Εγκατάστασης για το Green Key μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με το έργο που έχει πραγματοποιηθεί, ως προς γενικά ζητήματα βιωσιμότητας και τα κριτήρια Green Key.

Ο καθορισμός στρατηγικών στόχων βιωσιμότητας, παρέχει ένα ισχυρό και στοχοπροσηλωμένο πλαίσιο για το έργο βιωσιμότητας της εγκατάστασης. Διασφαλίζει ευθυγράμμιση, συνεχή βελτίωση, και ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στις βασικές λειτουργίες.

Η διοίκηση και το προσωπικό της εγκατάστασης (π.χ. υπό την εποπτεία του Υπευθύνου Εγκατάστασης για το Green Key) θέτουν στρατηγικούς στόχους βιωσιμότητας, που είναι πιο φιλόδοξοι από την απλή συμμόρφωση με τη νομοθεσία, και λειτουργούν ως δέσμευση για συνεχή βελτίωση, παρακολούθηση προόδου, και καθοδήγηση στη λήψη αποφάσεων. Οι στόχοι είναι μακροπρόθεσμοι και δεν εστιάζουν σε συγκεκριμένες ενέργειες ή στον χειρισμό τους (αυτό καλύπτεται στο κριτήριο 1.3).

Οι στρατηγικοί στόχοι βιωσιμότητας καθορίζουν ένα χρονοδιάγραμμα αξιολόγησης, θέτονται για περίοδο έως 6 ετών και αξιολογούνται σε κάθε περίοδο πιστοποίησης (ανά 2 έτη), ώστε να διασφαλίζεται ότι συνεχίζουν να είναι σχετικοί και φιλόδοξοι. Οι στόχοι συνδέονται άμεσα με το ετήσιο σχέδιο δράσης (κριτήριο 1.3) και χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της επιτυχίας του σχεδίου δράσης, και της συνολικής επίδοσης βιωσιμότητας της εγκατάστασης.

Για εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους, θέτονται κατ’ ελάχιστον 4 στρατηγικοί στόχοι, και για εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, θέτονται κατ’ ελάχιστον 2 στρατηγικοί στόχοι. Οι εγκαταστάσεις μπορούν να επιλέξουν σε ποιους τομείς θα εστιάσουν, υπό την προϋπόθεση ότι οι στόχοι καλύπτουν τουλάχιστον 2 διαφορετικούς τομείς, για παράδειγμα ενέργεια, νερό, απόβλητα, κοινωνική βιωσιμότητα/ΕΚΕ (π.χ. ισότητα προσωπικού, συμπερίληψη, εμπλοκή στην κοινότητα κ.λπ.), προστασία βιοποικιλότητας, προμήθειες, που υποστηρίζουν την βιωσιμότητα, διαχείριση κινδύνου και κρίσεων κ.λπ.

Οι στόχοι θεμελιώνονται σε πραγματικά δεδομένα απόδοσης ή αξιολογήσεις από μια σαφώς καθορισμένη περίοδο αναφοράς και ανταποκρίνονται άμεσα σε εντοπισμένα ζητήματα, ή πεδία βελτίωσης. Παραδείγματα βασικών δεδομένων περιλαμβάνουν δεδομένα ενέργειας, νερού, αποβλήτων ή άνθρακα· αξιολογήσεις υδατικού κινδύνου ή βιοποικιλότητας· ή σχόλια επισκεπτών και προσωπικού σχετικά με την επίδοση Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (π.χ. από τα κριτήρια 3.1, 4.1, 5.6, 7.12). Όπου είναι διαθέσιμα, ενθαρρύνεται να λαμβάνονται υπόψη περιφερειακά σημεία αναφοράς ώστε να διασφαλίζεται ότι υπάρχει σχετικότητα και φιλοδοξία.

Οι αιτούντες για πρώτη φορά, οι οποίοι ενδέχεται να μην διαθέτουν ακόμη πλήρη ετήσια δεδομένα, θα πρέπει να βασίζουν τους στόχους τους στα πλέον ακριβή και αντιπροσωπευτικά διαθέσιμα δεδομένα (για παράδειγμα, βασισμένα σε δεδομένα 3 μηνών που είναι το ελάχιστο για υποβολή σε άλλα κριτήρια). 

Παραδείγματα στρατηγικών στόχων περιλαμβάνουν:
α) μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (πεδίων 1 και 2) κατά τουλάχιστον 20% έως το 20ΧΧ σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 20ΧΧ, ισοδύναμο με περίπου 5% ετήσια μείωση σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού
β) αποκατάσταση τουλάχιστον 20% των χώρων (κατά επιφάνεια) σε φυσικό ή ημι-φυσικό περιβάλλον έως το 20ΧΧ (για περαιτέρω παραδείγματα, βλ. κριτήριο 7.11), ή άλλους στόχους βιοποικιλότητας, π.χ. ακολουθώντας την προσέγγιση Τουρισμός Θετικός προς την Φύση, που στοχεύει στην προστασία της τοπικής ή διεθνούς βιοποικιλότητας
γ) μείωση κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση και ψύξη κατά 15% έως το 20ΧΧ, σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 20ΧΧ
δ) εξάλειψη όλων των ειδών πλαστικού μίας χρήσης έως το τέλος του 20ΧΧ
ε) μείωση της συνολικής κατανάλωσης νερού ανά διανυκτέρευση επισκέπτη κατά 10% έως το 20ΧΧ, σε σύγκριση με δεδομένα απόδοσης του έτους αναφοράς 20ΧΧ
ζ) επίτευξη ισορροπίας φύλων σε θέσεις διοίκησης (τουλάχιστον 40% γυναίκες) έως το 20ΧΧ
η) διεξαγωγή ετήσιας επιμόρφωσης κατά της παρενόχλησης και για τα μέτρα προστασίας για όλο το προσωπικό, με εστίαση στην προστασία παιδιών, γυναικών και ευάλωτων ομάδων
θ) συνεισφορά τουλάχιστον 1% των ετήσιων κερδών ή εσόδων σε έργα ή συμπράξεις της τοπικής κοινότητας 
ι) θέσπιση στόχου τοπικής πρόσληψης: διασφάλιση ότι τουλάχιστον 60% του μόνιμου προσωπικού είναι κάτοικοι της τοπικής περιοχής.

Η διοίκηση και το προσωπικό συνεργάζονται για την διαμόρφωση των στόχων βιωσιμότητας. Και οι δύο ομάδες συμβάλλουν στον προσδιορισμό και την ιεράρχηση των στόχων. Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την ακρίβεια των στόχων, την υλοποίησή τους, και την παρακολούθηση. Εάν ένας στόχος δεν επιτευχθεί, παρέχεται αναλογισμός ως προς τους λόγους μη επίτευξης, και, εφόσον δικαιολογείται, η εγκατάσταση μπορεί να συνεχίσει να εργάζεται επί του ίδιου στόχου στην επόμενη περίοδο. Οι στόχοι κοινοποιούνται στο προσωπικό (π.χ. κατά την πρόσληψη) και, όπου ενδείκνυται, και στους επισκέπτες (π.χ. ιστοσελίδα, αίθουσα υποδοχής, υλικό εντός των δωματίων). Για την ενίσχυση του τοπικού ενδιαφέροντος, συνιστάται η συνεργασία με ενδιαφερόμενα μέλη της κοινότητας.

Κατά την προετοιμασία των στρατηγικών στόχων βιωσιμότητας, τα κριτήρια Green Key μπορούν να λειτουργήσουν ως πηγή έμπνευσης. Συνιστάται επίσης η εγκατάσταση να διατυπώσει ένα όραμα και μια δήλωση αποστολής σχετικά με τη βιωσιμότητα. Οι στόχοι θα πρέπει να υποστηρίζουν, και να είναι συνεπείς με αυτή τη μακροπρόθεσμη κατεύθυνση.

Εάν η εγκατάσταση αποτελεί μέρος αλυσίδας, συλλογικοί στρατηγικοί στόχοι σε επίπεδο αλυσίδας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως έμπνευση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί μεταφράζονται σε συγκεκριμένους ατομικούς/τοπικούς στόχους. Εάν υιοθετηθούν χωρίς τροποποίηση, η εγκατάσταση αιτιολογεί τη σχετικότητα τους (π.χ. χρονικό πλαίσιο, εστίαση, ποσοστιαίοι στόχοι). Έγγραφα σε επίπεδο αλυσίδας μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως τεκμήρια, εφόσον η εγκατάσταση αποδεικνύει ότι οι ενέργειες υλοποιούνται στον χώρο της, και είναι κατάλληλες για το δομικό, γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο της.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τους γραπτούς, χρονολογημένους στρατηγικούς στόχους βιωσιμότητας. Επαληθεύεται ότι:
• έχουν επικοινωνηθεί εσωτερικά και είναι διαθέσιμοι στο προσωπικό
• καλύπτουν τουλάχιστον 2 από τους διαφορετικούς τομείς που απαριθμούνται πιο πάνω
• ισχύουν το πολύ 2 χρόνια
• αναπτύχθηκαν από το προσωπικό και τη διοίκηση. Ο Υπεύθυνος Εγκατάστασης για το Green Key φέρει περαιτέρω ευθύνη για την ακρίβεια και την παρακολούθηση.

Για να μετατραπούν οι στρατηγικοί στόχοι βιωσιμότητας της εγκατάστασης (κριτήριο 1.2) σε μετρήσιμες ενέργειες, προσανατολισμένες σε στόχους, απαιτείται σχέδιο δράσης. Αυτό, διασφαλίζει την πρακτική υλοποίηση των στρατηγικών στόχων και παρέχει πλαίσιο για την παρακολούθηση προόδου και τη συνεχή βελτίωση.

Η εγκατάσταση διατυπώνει σχέδιο δράσης που περιγράφει συγκεκριμένα βήματα για την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων βιωσιμότητας (κριτήριο 1.2). Το σχέδιο δράσης αποτελεί κεντρικό επιχειρησιακό εργαλείο του συστήματος διαχείρισης βιωσιμότητας της εγκατάστασης, και αντανακλά τη συνάφεια προς το ειδικό πλαίσιο της ιδιοκτησίας. Για παράδειγμα, εάν η λειψυδρία αποτελεί τοπική ανησυχία, το σχέδιο δράσης δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε πρωτοβουλίες εξοικονόμησης νερού. 

Το σχέδιο δράσης καλύπτει ολόκληρη την περίοδο πιστοποίησης (24 μήνες), με ενέργειες ξεκάθαρα διαχωρισμένες ανά έτος, ώστε να παρακολουθείται η πρόοδος και να επιτρέπονται ετήσιες επικαιροποιήσεις. 

Για εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους, το σχέδιο περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον 4 ενέργειες ανά περίοδο πιστοποίησης. Για εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστον 2 ενέργειες ανά περίοδο πιστοποίησης.

Οι ενέργειες καλύπτουν τουλάχιστον 2 τομείς του Green Key, για παράδειγμα ενέργεια, νερό, απόβλητα, κοινωνική βιωσιμότητα (π.χ. ισότητα προσωπικού, συμπερίληψη, εμπλοκή στην κοινότητα κ.λπ.), προστασία βιοποικιλότητας, βιώσιμες προμήθειες, διαχείριση κινδύνου και κρίσεων κ.λπ., και κάθε ενέργεια συνδέεται με τουλάχιστον 1 στρατηγικό στόχο βιωσιμότητας. Εφόσον αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του κριτηρίου 1.2, το σχέδιο αντανακλά επίσης το όραμα, την αποστολή και τις θεματικές προτεραιότητες των στόχων, διασφαλίζοντας στοχοπροσηλωμένη προσέγγιση με συνοχή. 

Κατά την προετοιμασία του ετήσιου σχεδίου δράσης, συνιστάται η χρήση των κριτηρίων Green Key ως έμπνευση, τόσο ως προς τη συμμόρφωση με τα κατευθυντήρια (προαιρετικά) κριτήρια που δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί, όσο και για περαιτέρω βελτίωση της εμπλοκής σε ήδη εφαρμοσμένα υποχρεωτικά και κατευθυντήρια κριτήρια. Ενέργειες που έχουν ήδη εκπληρωθεί, δεν περιλαμβάνονται στο ετήσιο σχέδιο δράσης, και η καταγραφή ενός κατευθυντήριου κριτηρίου Green Key ως ενέργεια, δεν είναι επαρκής. Ωστόσο, είναι αποδεκτό να περιλαμβάνονται υποστηρικτικές ενέργειες που συμβάλλουν στη μελλοντική εφαρμογή ενός κατευθυντήριου κριτηρίου (π.χ. διενέργεια μελέτης σκοπιμότητας σε προετοιμασία για την κάλυψη συγκεκριμένου κατευθυντήριου κριτηρίου).

Όλες οι ενέργειες είναι μετρήσιμες (π.χ. αριθμός, ποσοστό, ποσότητα ή ολοκληρωμένος στόχος). Για κάθε ενέργεια, καταγράφονται με σαφήνεια τα ακόλουθα:

• περιγραφή της ενέργειας, το χρονοδιάγραμμα της και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα
• το υπεύθυνο τμήμα ή τα υπεύθυνα μέλη του προσωπικού
• ο σύνδεσμος με τον/τους στρατηγικό/ούς στόχο/ους βιωσιμότητας που υποστηρίζει.

Οι ενέργειες συν-αναπτύσσονται από τη διοίκηση και το προσωπικό (π.χ. υπό την εποπτεία του Υπευθύνου Εγκατάστασης για το Green Key), διασφαλίζοντας ότι και οι δύο ομάδες συμβάλλουν στην ταυτοποίηση και την ιεράρχηση των ενεργειών. Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την ακρίβεια των ενεργειών, την υλοποίησή τους, και την παρακολούθηση. Εάν μία ενέργεια δεν έχει εκπληρωθεί, η εγκατάσταση παρέχει σαφή και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση που εξηγεί τους λόγους (π.χ. οικονομικούς, δομικούς, συγκυριακούς, χρονικούς περιορισμούς) και παρουσιάζει συγκεκριμένο σχέδιο, είτε για την ολοκλήρωση της ίδιας ενέργειας στην επόμενη περίοδο πιστοποίησης, είτε για την αντικατάστασή της με πιο εφικτή εναλλακτική. 

Εάν η εγκατάσταση αποτελεί μέρος αλυσίδας, συλλογικές ενέργειες σε επίπεδο αλυσίδας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως έμπνευση, υπό την προϋπόθεση ότι μεταφράζονται σε συγκεκριμένες ατομικές/τοπικές δράσεις. Εάν υιοθετηθούν χωρίς τροποποίηση, η εγκατάσταση αιτιολογεί τη συνάφειά τους. Έγγραφα/ενέργειες σε επίπεδο αλυσίδας μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως τεκμήρια εφόσον η εγκατάσταση αποδεικνύει ότι οι ενέργειες υλοποιούνται στον χώρο της, και είναι κατάλληλες για το δομικό, γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο της. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει το γραπτό ετήσιο σχέδιο δράσης για την προσεχή περίοδο πιστοποίησης. Ελέγχεται ότι το σχέδιο:
• περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον 4 ενέργειες (για εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους) ή 2 ενέργειες (για εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους) ανά περίοδο πιστοποίησης
• περιέχει ενέργειες συνδεδεμένες με 1 ή περισσότερους στρατηγικούς στόχους βιωσιμότητας
• περιλαμβάνει χρονοδιαγράμματα και υπεύθυνα τμήματα ή μέλη προσωπικού 
• έχει επικοινωνηθεί εσωτερικά και είναι διαθέσιμο στο προσωπικό.

Σε ειδικές περιπτώσεις, για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδείξεις προόδου ή ολοκλήρωσης του προηγούμενου σχεδίου δράσης. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει αναφορές, φωτογραφίες, συμβάσεις, συμφωνίες συνεργασίας, αρχεία επιμόρφωσης ή άλλη επαληθεύσιμη τεκμηρίωση. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:
α) πρόσκληση σε, ή καταγραφή εκδήλωσης βιωσιμότητας προσωπικού (π.χ. εθελοντισμός, ευαισθητοποίηση)
β) σύμβαση, συμφωνία συνεργασίας ή Μνημόνιο Συνεργασίας με ΜΚΟ ή οργανισμό βιωσιμότητας
γ) αποδεικτικό συμμετοχής σε βιώσιμη ενέργεια, ή κοινωνική πρωτοβουλία συνδεδεμένη με ενέργεια βιωσιμότητας
δ) αναφορές, πρακτικά ή αρχεία δραστηριότητας συνδεδεμένα με την ενέργεια.

Εάν οι δράσεις δεν εκπληρώθηκαν, για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση, παρουσιάζεται τεκμηριωμένη αιτιολόγηση και σχέδιο που εξηγεί εάν οι ενέργειες αυτές θα υλοποιηθούν την επόμενη περίοδο πιστοποίησης (και πώς), ή γιατί δεν θεωρούνται εφικτές για την εγκατάσταση.

Η διασφάλιση δίκαιων εργασιακών πρακτικών είναι ουσιώδης για την προστασία της ευημερίας των εργαζομένων, την προώθηση της ισότητας, και την ενίσχυση υπεύθυνης επιχειρηματικής συμπεριφοράς. Σε ένα πολυπολιτισμικό εργατικό δυναμικό, οι διαφανείς και νόμιμες συνθήκες απασχόλησης, συμβάλλουν στη μείωση ανισοτήτων, και στην προώθηση ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος, που σέβεται τον εργαζόμενο.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει δίκαιες εργασιακές πρακτικές για όλους τους εργαζομένους (συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων μέσω υπεργολαβίας, των εξωτερικών συνεργατών, και όσους παρέχουν υπηρεσίες εντός του χώρου της εγκατάστασης). Αυτό περιλαμβάνει έγγραφες συμβάσεις, ίση πληρωμή για ίση εργασία, και αμοιβές που επαρκούν ή είναι υψηλότερες για την διαβίωση όλων των υπαλλήλων και των εργαζομένων μέσω υπεργολαβίας.

Για να συμμορφωθεί με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση:

• διασφαλίζει ότι όλοι οι εργαζόμενοι πληρώνονται τουλάχιστον με το νόμιμο κατώτατο ωρομίσθιο ή, όπου δεν υφίσταται σχετικό νομικό σημείο αναφοράς, ένα ελάχιστο μισθό διαβίωσης, υπολογιζόμενο σύμφωνα με τις αρχές εκτίμησης του μισθού αξιοπρεπούς διαβίωσης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας.

• παρέχει γραπτές συμβάσεις εργασίας σε όλο το προσωπικό, που περιλαμβάνουν λεπτομέρειες για τον μισθό, το ωράριο (ή όπου είναι δυνατόν αριθμό εργασίμων ημερών ετησίως) και περιγραφή καθηκόντων

• παρέχει συμβάσεις σε γλώσσα ή μορφή κατανοητή στον εργαζόμενο, με παροχή μετάφρασης ή προφορικής υποστήριξης όπου απαιτείται

• παρέχει στους εργαζόμενους εκκαθαριστικά μισθοδοσίας με αναλυτική αναφορά ωρών/ημερών εργασίας, αμοιβής και υπερωριών ή αντισταθμιστικής άδειας

• εγγυάται ίση αμοιβή για ίση εργασία ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας ή βαθμού αναπηρίας και διασφαλίζει την διαφάνεια στις μισθολογικές κλίμακες (εκτός εάν η εθνική νομοθεσία ορίζει διαφορετικά)· συνιστάται η ύπαρξη τεκμηριωμένης μισθολογικής δομής (π.χ. μισθολογικός πίνακας, κλίμακα αμοιβών ή πλαίσιο αποδοχών) που να αντικατοπτρίζει παράγοντες όπως εμπειρία και διάρκεια εργασίας

• απαιτεί συμβάσεις με όλους τους εργαζομένους μέσω υπεργολαβίας που επιβεβαιώνουν συμμόρφωση με τις ίδιες αρχές αμοιβής και δίκαιης εργασίας· εάν κάποιες υπηρεσίες διαχειρίζονται εξωτερικά, η εγκατάσταση επισήμως πληροφορεί και ενθαρρύνει τους διαχειριστές αυτών των υπηρεσιών να ακολουθούν τα ίδια πρότυπα.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει υποστηρικτική τεκμηρίωση συμμόρφωσης με πρακτικές δίκαιης εργασίας. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής διενεργεί δειγματοληπτικό έλεγχο της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης, με έλεγχο 3 συμβάσεων εργασίας σε σύγκριση με αρχεία μισθοδοσίας και μισθολογικής δομής (π.χ. έλεγχος αρχείων μισθοδοσίας, πίνακα μισθών, κλίμακα πληρωμών ή πλαίσιο αμοιβών) για να επαληθεύσει ότι γραπτές συμβάσεις υπάρχουν για όλο το προσωπικό, ότι τα επίπεδα μισθών είναι ευθυγραμμισμένα με το νόμιμο ελάχιστο μισθό ή τον μισθό αξιοπρεπούς διαβίωσης, και ότι διασφαλίζεται ίση πληρωμή για ίση εργασία (μεθοδολογία Γ). Εάν είναι απαραίτητο, τα έγγραφα μπορούν να παρουσιάζονται σε ανώνυμο έντυπο.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν προσωπικό σε υπεργολαβία ή εξωτερικοί συνεργάτες εργάζονται στους χώρους της εγκατάστασης, ο επιθεωρητής διενεργεί δειγματοληψίες της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης με τον έλεγχο δείγματος 3 γραπτών συμβάσεων για να επιβεβαιώσει ότι τηρούνται οι ίδιες αρχές μισθού και εργασίας (μεθοδολογία Γ). 

Αν ο επιθεωρητής διαπιστώσει ασυνέπειες, ή υποψιάζεται παρατυπίες, διενεργείται τουλάχιστον 1 ανώνυμη συνέντευξη με επιλεγμένους εργαζόμενους και υπεργολαβικό προσωπικό, για να επιβεβαιωθεί συμβατότητα με τις απαιτήσεις του νόμιμου ελάχιστου μισθού ή/και του μισθού αξιοπρεπούς διαβίωσης. 

Η αποτροπή της παιδικής εργασίας και η προστασία ανηλίκων στον χώρο εργασίας, αποτελεί θεμελιώδη πτυχή υπεύθυνης επιχειρηματικής πρακτικής και δέουσας επιμέλειας ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η διασφάλιση ότι δεν εργάζονται παιδιά και ότι προστατεύονται οι ανήλικοι εργαζόμενοι, ενισχύει την κοινωνική βιωσιμότητα, ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς εργασιακές συμβάσεις, και συμβάλλει στην προστασία και ευζωία των παιδιών στις τοπικές κοινότητες. 

Η εγκατάσταση εξασφαλίζει ότι δεν απασχολεί παιδιά κάτω των 14 ετών σε καμία περίπτωση· και ότι οποιαδήποτε εμπλοκή ανηλίκων κάτω των 18 στο χώρο εργασίας ρυθμίζεται αυστηρά, και συμμορφώνεται με εθνικές και διεθνείς προδιαγραφές για την προστασία του παιδιού. Η εγκατάσταση επιπλέον διασφαλίζει ότι δεν συνάπτει συμβάσεις με παρόχους που απασχολούν παιδιά.

Για να διασφαλίσει συμμόρφωση με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση:

• δεν απασχολεί παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών σε καμιά περίπτωση

• ακολουθεί την εθνική νομοθεσία και όπου δεν υπάρχει ή είναι ασθενέστερη του κριτηρίου, συμμορφώνεται με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού και τις Συμβάσεις ILO 138 (ελάχιστη ηλικία) και 182 (χειρότερες μορφές εργασίας των παιδιών)

• σέβεται τα δικαιώματα του παιδιού και προστατεύει τα παιδιά από όλες τις μορφές εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

Εάν πρόσωπα ηλικίας κάτω των 18 ετών προσλαμβάνονται για εργασία (π.χ. μέσω συμβάσεων πρακτικής άσκησης, μαθητείας, ή σε θέσεις με αμειβόμενη ή μη αμειβόμενη εργασία), η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι:

• υπάρχει γραπτή άδεια από γονέα ή νόμιμο κηδεμόνα, ή ότι υπάρχει γραπτή συμφωνία με το εκπαιδευτικό ίδρυμα, που προσδιορίζει την φύση των καθηκόντων και των ωρών εργασίας

• ακολουθούνται όλοι οι εφαρμοστέοι εργασιακοί νόμοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν στον μέγιστο αριθμό ωρών εργασίας, τις ελάχιστες περιόδους ανάπαυσης/διαλλειμάτων, τις ημέρες ρεπό και ετήσιας αδείας, την αποζημίωση και ασφάλιση (εάν απαιτείται). Σε περίπτωση που δεν υπάρχει εθνική νομοθεσία, εφαρμόζονται οι Οδηγίες ILO.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• υπογεγραμμένη δήλωση που να επιβεβαιώνει ότι δεν απασχολούνται παιδιά κάτω των 14 ετών (η επιτόπια επιθεώρηση το επαληθεύει περαιτέρω)
• έγγραφη συγκατάθεση κηδεμόνα ή συμφωνίες με εκπαιδευτικά ιδρύματα (εάν είναι εφαρμόσιμες), και καταγραφές που δείχνουν συμμόρφωση με εφαρμοστέους εργασιακούς νόμους για άτομα κάτω των 18 που εργάζονται στην εγκατάσταση. Το έγγραφο μπορεί να παρουσιάζεται σε ανώνυμη φόρμα, αλλά η ανωνυμία δεν απαιτείται καθώς ο έλεγχος είναι καθαρά οπτικός (δεν περιλαμβάνει αντίγραφα). 

Οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί υποβολής παραπόνων και καταγγελιών είναι ουσιαστικοί για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της εργασιακής ακεραιότητας και της ηθικής συμπεριφοράς. Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι όλο το προσωπικό (και το προσωπικό που λειτουργεί με υπεργολαβία) και οι επισκέπτες έχουν πρόσβαση σε ασφαλή, εμπιστευτικό μηχανισμό για να αναφέρουν εκμετάλλευση, διάκριση και παρενόχληση χωρίς τον φόβο αντιποίνων.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει ένα βασικό, ξεκάθαρο και προσβάσιμο σύστημα για την αναφορά ανησυχιών.

Η εγκατάσταση διαθέτει, το λιγότερο:

• γραπτή διαδικασία παραπόνων και καταγγελιών που εξηγεί πώς να αναφέρει κάποιος την ανησυχία του, τα βήματα που θα ακολουθηθούν για τη διερεύνηση, και τα αναμενόμενα χρονοδιαγράμματα, και διαβεβαιώνει εμπιστευτικότητα και μη εκδίκηση
• τουλάχιστον 1 εμπιστευτικό ή ανώνυμο κανάλι αναφοράς, όπως πρόσβαση σε ανεξάρτητο δίκτυο έκφρασης παραπόνων και καταγγελιών (π.χ. πλατφόρμα έκφρασης παραπόνων και καταγγελιών του FEE) ή ισοδύναμο ανεξάρτητο κανάλι που δεν εμπλέκεται άμεσα στην λειτουργία της εγκατάστασης
• ενημέρωση προσωπικού για τον τρόπο χρήσης του συστήματος, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι εργαζόμενοι (συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων σε υπεργολαβία) γνωρίζουν που να αναφέρουν θέματα ανησυχιών, και κατανοούν ότι έχουν δικαίωμα σε ασφαλείς και εμπιστευτικές αναφορές (οι πληροφορίες είναι προσβάσιμες και κατανοητές σε όλο το προσωπικό)
• επιλογές αναφοράς παραπόνων για τους επισκέπτες που τους δίνουν τη δυνατότητα να αναφέρουν οποιαδήποτε μορφή εκμετάλλευσης ή ανάρμοστης συμπεριφοράς. Οι επιλογές αυτές είναι διαθέσιμες στους επισκέπτες (π.χ. σε βιβλία πληροφοριών, ηλεκτρονικές σελίδες καλωσορίσματος, σήμανση, κ.λπ.).

Αυτό το κριτήριο εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζομένους. Οι εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους ενθαρρύνονται να εφαρμόσουν άλλες επιλογές αναφοράς (π.χ. με απλουστευμένο εσωτερικό σύστημα αναφοράς, ή μέσω αντιπροσώπου προσωπικού, ή με άμεση αναφορά στην διοίκηση). 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• την γραπτή διαδικασία αναφοράς παραπόνων και καταγγελιών, που θα περιέχει τα βήματα αναφοράς, τα καθορισμένα υπεύθυνα άτομα, τα μέτρα εμπιστευτικότητας, και τις προβλέψεις για μη εκδικητική συμπεριφορά
• αποδεικτικά ενημέρωσης προσωπικού (κατατοπιστικό ενημερωτικό υλικό, εσωτερικές ανακοινώσεις, αρχεία/πρακτικά επιμόρφωσης) που καταδεικνύουν ότι οι εργαζόμενοι έχουν πληροφορηθεί για το σύστημα αναφοράς, και ότι γνωρίζουν πώς να έχουν πρόσβαση σε αυτό
• επιβεβαίωση ύπαρξης ανώνυμου ή εμπιστευτικού καναλιού αναφοράς, όπως ένας σύνδεσμος σε εξωτερική πλατφόρμα παραπόνων, ή ισοδύναμο εξωτερικό μηχανισμό 
• υλικό ενημέρωσης επισκεπτών, που να δείχνει πώς πληροφορούνται οι επισκέπτες για τους διαθέσιμους μηχανισμούς αναφοράς (π.χ. στιγμιότυπα οθόνης, φωτογραφίες, εκτυπωμένες σελίδες). 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής παίρνει τουλάχιστον μια συνέντευξη από το προσωπικό, για να επιβεβαιώσει ότι υπάρχει ενημέρωση για τους μηχανισμούς και η δυνατότητα να τους χρησιμοποιήσουν χωρίς τον φόβο αντιποίνων.

Η διασφάλιση ασφαλούς και υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος είναι ουσιαστική για την υγεία, την ικανοποίηση και την απόδοση των εργαζομένων, και αποτελεί θεμέλιο για την υπεύθυνη και βιώσιμη επιχειρησιακή λειτουργία. Με την διασφάλιση εργασιακής ασφάλειας και υγείας, καθώς και με την προώθηση της γενικής ευημερίας του προσωπικού, η εγκατάσταση βοηθάει στην αποτροπή άγχους και τραυματισμών στον εργασιακό χώρο, και καλλιεργεί θετική κουλτούρα που ωφελεί τους εργαζόμενους και προωθεί την ποιότητα των υπηρεσιών. 

Η εγκατάσταση διασφαλίζει υγεία και ασφάλεια εντός εργασίας για όλο το προσωπικό με το να:

• παρέχει γραπτές πολιτικές υγείας και ασφάλειας, και διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, που είναι προσβάσιμες και κοινοποιημένες στο προσωπικό
• αποδεικνύει ότι τα μέτρα υγείας και ασφάλειας εφαρμόζονται στην καθημερινή λειτουργία και δεν περιορίζονται σε γραπτούς κανονισμούς.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• γραπτές πολιτικές υγείας και ασφάλειας και σχέδια έκτακτης ανάγκης προσβάσιμα σε όλο το προσωπικό
• τεκμηρίωση ότι αυτές οι διαδικασίες, επικοινωνούνται και εφαρμόζονται στην πράξη, κατά την καθημερινή λειτουργία (π.χ. σήμανση σε χώρους προσωπικού).

Για να καλλιεργηθεί ουσιαστική εμπλοκή ανάμεσα στην εγκατάσταση και την περιβάλλουσα κοινότητα, αυτό το κριτήριο στοχεύει στο να προωθηθεί μετρήσιμη, μακροπρόθεσμη συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς εκτός εγκατάστασης για να υποστηριχθεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η τοπική πολιτιστική κληρονομιά και η βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου.

Η εγκατάσταση συνεργάζεται ενεργά με εξωτερικούς φορείς σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, όπως ζητήματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, εκπαιδευτικά, οικονομικά, ποιότητας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υγείας, ή διαχείρισης κινδύνου και κρίσης. Όπου είναι σχετικό, υπάρχει προτροπή για συνεργασία με ενδιαφερόμενους εκτός εγκατάστασης που εμπλέκονται στην προστασία και ενίσχυση των τοπικών ιστορικών, αρχαιολογικών, πολιτισμικών και πνευματικά σημαντικών τοποθεσιών και παραδόσεων. Συνιστάται η επιλογή συνεργατών με βάση το τοπικό πλαίσιο, τα ζητήματα, τους κινδύνων ή τους τομείς που χρήζουν βελτίωση, όπως προσδιορίζονται στο κριτήριο 1.2.

Εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους, θα πρέπει να έχουν σε ισχύ τουλάχιστον 2 ενεργές συνεργασίες με ενδιαφερόμενους εκτός εγκατάστασης. Εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 1 ενεργή σύμπραξη με ενδιαφερόμενο εκτός εγκατάστασης. Τουλάχιστον μια συνεργασία εστιάζει στην περιοχή που περιβάλλει την εγκατάσταση. Όπου απαιτούνται δυο συμπράξεις, η δεύτερη συνεργασία θα μπορούσε να εστιάσει στην υποστήριξη έργων σε άλλες γεωγραφικές περιοχές. Οι συνεργασίες θα μπορούσαν να εστιάζουν στην περιβαλλοντική εκπαίδευση ή ευαισθητοποίηση, στην κοινωνική-πολιτιστική συνεργασία, ή στην βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη.

Στους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς περιλαμβάνονται (αλλά δεν περιορίζονται σε αυτούς) Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Τοπικές Ομάδες της Κοινότητας, Τοπικές Αρχές, κάτοικοι, τοπικά σχολεία, αρχές διοίκησης προστατευόμενων περιοχών, Ιδρύματα Κληρονομιάς, ή οργανώσεις της αστικής κοινωνίας που εστιάζουν στην βιωσιμότητα, κ.λπ. 

Για να υπάρξει έγκριση, θα πρέπει να υπάρχει ενεργή αμφίπλευρη συνεργασία ανάμεσα στην εγκατάσταση και τους ενδιαφερόμενους φορείς, που να προσφέρει οφέλη και στις δυο πλευρές. Μια ενεργή συνεργασία είναι μια αμοιβαία επωφελής σχέση, που περιλαμβάνει τουλάχιστον μια μορφή διάδρασης κατά την περίοδο πιστοποίησης, όπως: συνδιοργάνωση μιας εκδήλωσης ή δημόσιας πρωτοβουλίας, από κοινού ανάπτυξη και εφαρμογή εκπαιδευτικών ή κοινοτικών έργων, εθελοντισμός εργαζομένου κατά την διάρκεια των ωρών εργασίας, από κοινού προσπάθειες εξεύρεσης πόρων ή πιο μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης. Η εξασφάλιση δωρεών χωρίς να περιλαμβάνεται διάδραση, η αποκλειστική αγορά προϊόντων, ή η μονομερής επικοινωνία, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της ενεργής συνεργασίας.

Αν η εγκατάσταση είναι μέρος αλυσίδας, οι συνεργασίες μπορούν να ευθυγραμμίζονται με τις ευρύτερες στρατηγικές συνεργασίες της αλυσίδας, με την προϋπόθεση ότι είναι προσαρμοσμένες στην συγκεκριμένη αιτούσα εγκατάσταση.

Παραδείγματα ενεργών συνεργασιών περιλαμβάνουν:

α) προστασία φυσικών και πολιτισμικά ευαίσθητων περιοχών

β) μελέτες που απευθύνονται στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής

γ) δημιουργία εξωτερικής υποδομής (κατασκευή για θέσεις ελλιμενισμού πλοίων φιλική προς το περιβάλλον, μονοπάτια στη φύση) που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από το κοινό

δ) δραστηριότητες με σχολεία ή με κοινότητες που παίρνουν περιβαλλοντικές ή εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες

ε) δραστηριότητες με ανθρώπους με πρόσθετες ανάγκες (ευάλωτους ή/και ομάδες που δεν έχουν επαρκή πρόσβαση σε πόρους 

ζ) δραστηριότητες που προάγουν την κοινωνική δικαιοσύνη και τα ίσα δικαιώματα

η) παροχή βασικών υπηρεσιών διατροφής, ύδρευσης και ενέργειας, καθώς και υπηρεσίες υγείας και υγιεινής στις κοινότητες

θ) υποστήριξη μουσείων ώστε να προάγουν την τοπική κληρονομιά

ι) συνεργασία με ομάδες της τοπικής κοινότητας / οργανώσεις διαχείρισης προορισμού /αρχές υπεύθυνες για τον σχεδιασμό και διαχείριση βιώσιμου τουρισμού στον προορισμό, που αφορούν τις τοπικές υποδομές και την κοινωνική ανάπτυξη.

Συνεργασίες που βασίζονται αποκλειστικά στην αγορά τοπικών προϊόντων, ή υποστηρικτικές αυτόνομες δραστηριότητες διατήρησης της βιοποικιλότητας, δεν πληρούν αυτό το κριτήριο (το τελευταίο καλύπτεται στο κριτήριο 7.11). 

Κατά την επιθεώρηση, εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους παρουσιάζουν αποδεικτικά τουλάχιστον 2 ενεργών συνεργασιών. Εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους παρουσιάζουν αποδεικτικά στοιχεία μιας ενεργής συνεργασίας (π.χ πρακτικά συναντήσεων, αναφορές δραστηριοτήτων, υλικό αναπτυγμένο από κοινού). Τα υποβληθέντα αποδεικτικά στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ενεργή συνεργασία με ενδιαφερόμενους εκτός της εγκατάστασης. Ως συνεργασία ορίζεται η αμοιβαία επωφελής σχέση που περιλαμβάνει τουλάχιστον μια τεκμηριωμένη διάδραση κατά την διάρκεια της περιόδου πιστοποίησης.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για τους αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις συμβάσεις συνεργασίας/συμφωνίες και τις σχεδιασμένες δράσεις. 

Οι τουριστικές δραστηριότητες και οι λειτουργίες φιλοξενίας, ενδέχεται ακούσια να βλάψουν γηγενείς λαούς, π.χ. με την διατάραξη πολιτισμικών παραδόσεων, με τον περιορισμό πρόσβασης τους σε γη ή πόρους, ή με την περιφρόνηση των δικαιωμάτων τους και των συστημάτων γνώσης τους. Όπου οι αυτόχθονες λαοί είναι παρόντες, πρέπει να υπάρχει σεβασμός και η πληροφόρηση για λήψη των αποφάσεων να είναι ουσιώδεις ώστε να αποφευχθούν βλάβες, να αποφύγουν την πολιτισμική οικειοποίηση, και να υποστηρίξουν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, της παραδοσιακής γνώσης, και της ποιότητας ζωής της κοινότητας. 

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι οι λειτουργίες της, η ανάπτυξή της, και οι δραστηριότητες των επισκεπτών σέβονται τους αυτόχθονες λαούς, προστατεύουν τα δικαιώματά τους και την πρόσβαση τους σε βασικούς πόρους και σημαντικές πολιτιστικές περιοχές. Αυτό περιλαμβάνει σεβασμό προς την πολιτισμική ακεραιότητα, τον δίκαιο καταμερισμό όποιου οφέλους, και την προστασία του κοινωνικού και περιβαλλοντικού επιπέδου ζωής.

Για να εναρμονιστεί με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση αξιολογεί εάν οι Αυτόχθονες Λαοί είναι παρόντες εντός ακτίνας 100 χιλιομέτρων από την εγκατάσταση. Όταν συμβαίνει, η εγκατάσταση μπορεί να ανατρέξει σε δημόσια διαθέσιμες ή τοπικά αναγνωρισμένες πληροφορίες, που περιλαμβάνουν:

• αναγνωρισμένους αυτόχθονες λαούς ή εδάφη στην περιοχή

• πολιτισμικές, ιστορικές, αρχαιολογικές ή πνευματικές τοποθεσίες, διαδρομές, παραδόσεις, ή πρακτικές των γηγενών κατοίκων

• χαρακτηρισμένα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, ή της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς συνδεδεμένων με τους αυτόχθονες λαούς.

Εάν η αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι δεν υφίσταται παρουσία αυτόχθονων λαών ή πολιτισμικών αγαθών των αυτοχθόνων εντός αυτής της ακτίνας, αυτό το κριτήριο χαρακτηρίζεται ως Μη Εφαρμόσιμο (N/A).

Όπου αυτόχθονες λαοί ταυτοποιούνται, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες των επισκεπτών της, η διαχείριση του τόπου, και οι αποφάσεις ανάπτυξης, σέβονται τα δικαιώματα των γηγενών, την κουλτούρα, και την πρόσβαση τους στους πόρους. Αυτό σημαίνει ότι η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι:

• όλες οι αναπαραστάσεις των αυτόχθονων λαών (π.χ. υλικό για τους επισκέπτες, παραστάσεις, χειροτεχνίες, αφήγηση ιστοριών, διακόσμηση) πραγματοποιούνται μετά από συνεννόηση με τους σχετικούς αυτόχθονες λαούς. Αυτό περιλαμβάνει γραπτή συγκατάθεση, και δίκαια αποζημίωση, όπου είναι εφικτό

• εάν είναι εφικτό, διατηρείται η αυθεντικότητα και η ουσία των τελετουργιών, των χορών, ή των εθιμοτυπικών τελετών των γηγενών που παρουσιάζονται στους τουρίστες και είναι εναρμόνισες με τις εγκεκριμένες πρακτικές της κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων, που είναι αναγνωρισμένες ως μνημεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO

• εάν είναι εφικτό, όποιος επανασχεδιασμός των χώρων της κοινότητας ή πρωτοβουλίες σχετιζόμενες με την βιοποικιλότητα (π.χ. δημιουργία χώρων πρασίνου, φύτεμα ντόπιων ειδών, αποκατάσταση φυσικού περιβάλλοντος, δράσεις τουριστών στην φύση) ενσωματώνει την παραδοσιακή ή οικολογική γνώση των γηγενών, και περιλαμβάνει συνεννόηση για να ταυτοποιηθούν και να περιοριστούν οι κίνδυνοι πολιτισμικής ή κοινωνικής υποβάθμισης (π.χ. εκτοπισμός, κατάργηση των παραδόσεων)

• η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και πόρους (π.χ. τροφή, νερό, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, υγιεινή, εκπαίδευση, βιοπορισμός, φυσικούς πόρους, ή πολιτισμικά σημαντικές τοποθεσίες) δεν περιορίζεται ή δεν συμβιβάζεται από τις λειτουργίες της εγκατάστασης

• εάν είναι εφαρμόσιμο, ελεύθερη, πρότερη, και ενήμερη γραπτή συγκατάθεση εξασφαλίζεται, για την χρήση ή απόκτηση πόρων γης και νερού, και είναι απόλυτα σύμφωνη με τους κανονισμούς της δημιουργίας τοπικών ζωνών χρήσης γης, της κληρονομιάς, και της προστασίας του περιβάλλοντος

• βασικές υπηρεσίες της εγκατάστασης (π.χ. ιατρικές υπηρεσίες) προσφέρονται στις γύρω κοινότητες, όταν τέτοιες υπηρεσίες δεν είναι διαθέσιμες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την αξιολόγηση που ταυτοποιεί τους αυτόχθονες λαούς, τα πολιτισμικά αγαθά, και τις τοποθεσίες πολιτιστικής κληρονομιάς, ή εξηγεί ότι κανένα από αυτά δεν υφίσταται. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και ανάλογα με το αποτέλεσμα της χαρτογράφησης, η εγκατάσταση παρουσιάζει: 

• παραδείγματα υλικού προς τους επισκέπτες (π.χ. μπροσούρες, στοιχεία αφήγησης ιστοριών, διακόσμηση) τα οποία αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια περιεχόμενο που αφορά τους γηγενείς, και τους δικαιούχους ή δημιουργούς σημαντικής πολιτισμικής γνώσης 

• εάν είναι εφαρμόσιμο, παρουσίαση του πώς η ουσία των παραδοσιακών τελετουργιών, χορών, ή τελετών διατηρείται, π.χ. τεκμηρίωση συνεννοήσεων με γηγενείς, όπως πρακτικά συναντήσεων, γραπτές συμφωνίες, ή γράμματα συγκατάθεσης

• εάν είναι εφαρμόσιμο, χάρτες της τοποθεσίας, τεκμηρίωση για συμμόρφωση με τους κανονισμούς δημιουργίας ζωνών γης, και συμφωνίες με γηγενείς που να επιβεβαιώνουν ότι οι λειτουργίες της εγκατάστασης δεν εμποδίζουν την πρόσβαση των γηγενών σε βασικούς πόρους και πολιτισμικά σημαντικές τοποθεσίες. Εάν ο επιθεωρητής παρατηρήσει ασυνέπειες ή υποψιάζεται παρατυπίες, διενεργεί τουλάχιστον μια ανώνυμη συνέντευξη με τους γηγενείς, για να επαληθεύσει ότι δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ενεργών διαφωνιών, νόμιμων παραπόνων ή τεκμηριωμένων συγκρούσεων σχετιζόμενων με την πρόσβαση

• εάν είναι εφαρμόσιμο, σε περιπτώσεις επανασχεδιασμού χώρων της κοινότητας, ή πρωτοβουλιών που σχετίζονται με την βιοποικιλότητα, τεκμηρίωση για τις πρωτοβουλίες αυτές (π.χ. πλάνα σχεδιασμού, περιγραφές ερευνητικών μελετών) που δείχνει την ενσωμάτωση παραδοσιακής οικολογικής γνώσης και διαδικασιών συμπεριληπτικού σχεδιασμού

• όπου είναι σχετικό, επιβεβαίωση ότι υπηρεσίες προς το κοινό (π.χ. ιατρικές υπηρεσίες, καταστήματα) είναι προσβάσιμες στους γηγενείς.

Η δίκαια διαδικασία προσλήψεων και ευκαιρίας επαγγελματικής εξέλιξης, υποστηρίζει υγιές εργασιακό περιβάλλον και μειώνει κινδύνους αποκλεισμού ή μεροληψίας. Οι δίκαιες διαδρομές επαγγελματικής εξέλιξης συμβάλλουν περαιτέρω στην ενίσχυση της ευημερίας του προσωπικού. 

Η εγκατάσταση επιλέγει να εστιάσει σε 1 τομέα, είτε δίκαιες προσλήψεις είτε δίκαια ανάπτυξη, και ενσωματώνει διαδικασίες στις πολιτικές προσλήψεων και θέσεων εργασίας, διασφαλίζοντας δικαιοσύνη, ανεξαρτήτως εθνικότητας, ταυτότητας φύλλου, βαθμού αναπηρίας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, θρησκείας ή κοινωνικο-οικονομικού υποβάθρου. Η εγκατάσταση επίσης εφαρμόζει τουλάχιστον 1 ενέργεια σχετική με τον επιλεγμένο τομέα. Οι ενέργειες καταγράφονται, ανάλογα με τις συνθήκες της εγκατάστασης (π.χ. τοποθεσία, σύνθεση εργατικού δυναμικού), και αξιολογούνται ή επανεξετάζονται κάθε 4 χρόνια. 

Όσον αφορά τις δίκαιες προσλήψεις, η εγκατάσταση εφαρμόζει δίκαιες και χωρίς διακρίσεις διαδικασίες πρόσληψης, που ελαχιστοποιούν προκαταλήψεις στις αγγελίες εργασίας, στη επιλογή υποψηφίων και στην διενέργεια συνεντεύξεων. Όσον αφορά την δίκαια ανάπτυξη, η εγκατάσταση διασφαλίζει δίκαια πρόσβαση στην επιμόρφωση, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στις ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης, με αποφάσεις για προαγωγές και παροχές βασισμένες αποκλειστικά σε δεξιότητες, απόδοση και εμπειρία. Αυτό το κριτήριο εφαρμόζεται σε όλα τα επίπεδα εργασίας, συμπεριλαμβανομένης και της ανέλιξης σε ρόλους διευθυντικούς. Ο επιλεγμένος τομέας υποστηρίζεται από γραπτή πολιτική ίσων ευκαιριών που ορίζει μηδενική ανοχή στις διακρίσεις και περιγράφει μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν συμπερίληψη στις σχετικές διαδικασίες. Η πολιτική μπορεί να παρουσιάζεται σε ένα ανεξάρτητο έγγραφο μιας σελίδας ή να είναι μέρος άλλου εσωτερικού εγγράφου (π.χ. Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας), το οποίο κοινοποιείται στο αρμόδιο προσωπικό (π.χ. διοίκηση, τμήμα ανθρώπινου δυναμικού, και αναθεωρείται από την διοίκηση τουλάχιστον μια φορά κάθε 4 χρόνια.

 

Παραδείγματα αποδεκτών ενεργειών:

α) τυφλές πρακτικές πρόσληψης όπως ανώνυμη αρχική αξιολόγηση βιογραφικών, χωρίς πληροφορίες ταυτοποίησης όπως όνομα, φύλο, εθνικότητα, ή διεύθυνση, για να περιοριστεί η μεροληψία στην κατάρτιση της λίστας με τους επικρατέστερους. (έχει εφαρμογή στη δίκαια πρόσληψη)

β) στόχευση σε συμπεριληπτική πρόσληψη (όπου είναι νόμιμα επιτρεπτό), ή θέσπιση στόχων ανάπτυξης, ή συστήματα παρακολούθησης μη ευαίσθητων δεικτών (π.χ. αναλογία φύλων στην διοίκηση, ντόπιου έναντι μη ντόπιου προσωπικού, κ.λπ.). (έχει εφαρμογή στη δίκαια πρόσληψη)

γ) υποστήριξη και προώθηση της ολοκλήρωσης της βασικής εκπαίδευσης σε όλο το προσωπικό (σχετικό μόνο για το προσωπικό που δεν έχει ολοκληρώσει την τυπική εκπαίδευση - έχει εφαρμογή στη δίκαια ανάπτυξη)

δ) προγράμματα εσωτερικής καθοδήγησης ή επαγγελματικής ανάπτυξης για ομάδες με χαμηλή εκπροσώπηση, με μετρήσιμα αποτελέσματα όπως προαγωγές ή εξέλιξη ρόλου (έχει εφαρμογή στη δίκαια ανάπτυξη) 

ε) υποχρεωτική ετήσια επιμόρφωση που θα αφορά την πολυπολιτισμικότητα, την Ισότητα και την Συμπερίληψη για τον Υπεύθυνο της Εγκατάστασης για το Green Key ή το αρμόδιο προσωπικό του τμήματος ανθρωπίνων πόρων, που περιλαμβάνει θέματα όπως συμπεριληπτικές αρχές προσλήψεων, και αρχές μη διάκρισης, περιορισμό μεροληψίας (π.χ. ασυνείδητη μεροληψία), συμπεριληπτική διοίκηση και κουλτούρα στον χώρο εργασίας (έχει εφαρμογή και στους δύο τομείς).

Συστήνεται η συλλογή αριθμητικών δεδομένων για το φύλο, τις τοπικές προσλήψεις, την αναπηρία ή την εθνική αντιπροσωπεία, μόνο όπου είναι νόμιμο, ηθικά κατάλληλο, και έχει αποκαλυφθεί εθελοντικά. Τα στοιχεία πρέπει είναι συγκεντρωτικά και ανώνυμα. 

Αυτό το κριτήριο είναι Υποχρεωτικό για τις εγκαταστάσεις με περισσότερους από 50 εργαζόμενους. Για εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, αυτό το κριτήριο είναι κατευθυντήριο (προαιρετικό).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που να δείχνει πώς διασφαλίζει την δικαιοσύνη είτε στις προσλήψεις είτε στην επαγγελματική εξέλιξη. Η τεκμηρίωση περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

• γραπτή πολιτική (ανεξάρτητο έγγραφο ή εντός του Κώδικα της Δεοντολογίας της εγκατάστασης εάν είναι διαθέσιμο)

• αποδεικτικά στοιχεία μιας τουλάχιστον εφαρμοσμένης δράσης, ανάλογα με το ποια ενέργεια της λίστας έχει επιλεγεί, αυτή η τεκμηρίωση θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

α) απόδειξη της πραγματοποίησης της επιμόρφωσης για την πολυπολιτισμικότητα, Ισότητα, Συμπερίληψη και ανάληψη δράσης

β) απόδειξη προώθησης και υποστήριξης της ολοκλήρωσης του βασικού επιπέδου εκπαίδευσης στο προσωπικό 

γ) προσλήψεις ή καταγραφές του τμήματος ανθρωπίνων πόρων που δείχνουν δίκαιους μηχανισμούς διαδικασιών π.χ. ανώνυμα πρότυπα αξιολόγησης, συμπράξεις με τοπικές ομάδες, (εάν έχουν επιλεγεί ως 1 δράση)

δ) καταγραφές επιμόρφωσης και επαγγελματικής εξέλιξης (π.χ. ημερολόγια επιμόρφωσης, καταγραφές συμμετοχής, ή αναφορές προγραμμάτων καθοδήγησης) για να φανεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι έχουν ίση πρόσβαση στην επιμόρφωση και την εξέλιξη (εάν έχει επιλεγεί ως 1 δράση)

ε) αριθμό προαγωγών ή εξέλιξη ρόλου του προσωπικού, εξαιτίας του εφαρμοσμένου προγράμματος επαγγελματικής ανάπτυξης.

Η παροχή συμπεριληπτικής πρόσβασης για άτομα με πρόσθετες ανάγκες προσβασιμότητας συμβάλλει στην άρση φυσικών, αισθητηριακών και γνωστικών φραγμών, καθιστώντας όλους τους επισκέπτες ικανούς να συμμετέχουν πλήρως και αυτόνομα, σε υπηρεσίες και εμπειρίες. Αυτό υποστηρίζει την κοινωνική βιωσιμότητα, και εναρμονίζεται με τις διεθνείς αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

Η εγκατάσταση παρέχει πρόσβαση σε ανθρώπους με πρόσθετες ανάγκες προσβασιμότητας. Αναγνωρίζοντας ότι η εγκατάσταση ίσως να μην μπορεί να καλύψει όλες τις μορφές αναπηρίας, εστιάζει στις βελτιώσεις της προσβασιμότητας σε 1 τουλάχιστον συγκεκριμένη κατηγορία αναπηρίας: φυσική κινητικότητα, πρόβλημα όρασης, πρόβλημα διανοητικό, ή βαρηκοΐα.

Για να υπάρχει συμμόρφωση, θα πρέπει να υπάρχουν τα ακόλουθα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας, όταν στο επίκεντρο είναι η φυσική προσβασιμότητα:

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη είσοδος με ράμπα ή επίπεδη πρόσβαση (σύμφωνα με τα πρότυπα κλίσης και εύρους)

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη τουαλέτα σε κοινόχρηστες περιοχές

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμο δωμάτιο με μπάνιο (εάν παρέχεται δυνατότητα διαμονής)

• προσβάσιμες θέσεις εστιατορίου ή κοινόχρηστης περιοχής για φαγητό 

• 1 προσβάσιμο χώρο συναντήσεων /συνεδρίων, εάν εφαρμόζεται. 

Συστήνεται επίσης, η ύπαρξη σημείων ξεκούρασης (π.χ. παγκάκια) για τους επισκέπτες με περιορισμένη κινητικότητα, σε όλες τις μακρινές περιοχές περιπάτου. Η κλίση και το εύρος των εισόδων, η σήμανση, και η ύπαρξη χειρολαβών, πρέπει να είναι σύμφωνες με τις εθνικές οδηγίες προσβασιμότητας, ή όπου είναι διαθέσιμες, με τις συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών/Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Για να υπάρχει συμμόρφωση, θα πρέπει να υπάρχουν, το λιγότερο, τα ακόλουθα στοιχεία προσβασιμότητας, όταν στο επίκεντρο η οπτική προσβασιμότητα:

• σήμανση υψηλής-αντίθεσης ή/και απτά σημάδια στο πάτωμα ή/και επαρκής φωτισμός και μείωση εκτυφλωτικού φωτός σε βασικές περιοχές (π.χ. είσοδο, υποδοχή, τουαλέτες, διαδρόμους) σύμφωνα με τις ανάγκες οπτικής αναπηρίας

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη τουαλέτα σε δημόσιες κοινόχρηστες περιοχές

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμο δωμάτιο με μπάνιο (εάν παρέχεται δυνατότητα διαμονής).

• προσβάσιμες θέσεις εστιατορίου ή κοινόχρηστης περιοχής για φαγητό. Γραφείο υποδοχής ή υπηρεσιών, και είτε ακουστικές οδηγίες ή προφορική καθοδήγηση ή μεγάλα εκτυπωμένα μενού/πληροφοριακοί οδηγοί σε γλώσσα braille και

• 1 προσβάσιμο χώρο συναντήσεων /συνεδρίων, εάν είναι εφαρμόσιμο. 

Για να υπάρχει συμμόρφωση, για διανοητικές αναπηρίες ή βαρυκοϊα, θα πρέπει να υπάρχουν τα ακόλουθα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας:

• ένα σχέδιο προσβασιμότητας που να σκιαγραφεί το πώς αντιμετωπίζονται διανοητικές ή αισθητηριακές ανάγκες (βαρηκοΐα) και

• τουλάχιστον 2 εφαρμοσμένες απτές δράσεις που να εστιάζουν είτε σε διανοητικές αναπηρίες ή/και στην βαρηκοΐα. 

• Παραδείγματα δράσεων που εστιάζουν σε διανοητική αναπηρία περιλαμβάνουν απλουστευμένες, και βασισμένες σε εικονίδια, οδηγίες σε βασικές περιοχές (υποδοχή, τραπεζαρία, πληροφορίες ασφάλειας), περιοχή για ήσυχο check in ή υπηρεσία «χωρίς ουρές» για επισκέπτες που την έχουν ανάγκη, επιμόρφωση του προσωπικού στην ευαισθητοποίηση για τις ανάγκες των ανθρώπων με διανοητικές αναπηρίες, διαθεσιμότητα αισθητηριακών χαρτών, ή απλών οδηγιών προσανατολισμού, προβλέψιμα καθημερινά προγράμματα δραστηριοτήτων που επικοινωνούνται με σαφήνεια στους επισκέπτες.
  • Παραδείγματα δράσεων για τη βαρηκοΐα, περιλαμβάνουν την διαθεσιμότητα φορητών ακουστικών συσκευών στην υποδοχή ή στα δωμάτια συναντήσεων, βίντεο με υπότιτλους και οπτικούς συναγερμούς, σε βασικές περιοχές (εάν είναι εφικτό), επιμόρφωση προσωπικού που εστιάζει στην ευαισθητοποίηση για τις ανάγκες των ανθρώπων με βαρηκοΐα (π.χ. επιμορφωμένοι στην διεθνή νοηματική γλώσσα. 

Για τις δράσεις προς έγκριση, οι βελτιώσεις είναι ουσιαστικές, λειτουργικές και αναλυτικά καταγεγραμμένες στο σχέδιο προσβασιμότητας. Η εγκατάσταση επίσης δίνει πληροφορίες για τα υφιστάμενα στοιχεία προσβασιμότητας στην ιστοσελίδα της. 

Ακόμα και εάν τα κατοικίδια δεν επιτρέπονται στην εγκατάσταση, τα ζώα υπηρεσίας (π.χ. σκυλιά οδηγοί) πάντα επιτρέπονται. Όλο το προσωπικό οφείλει να το σέβεται. Το επίπεδο προσβασιμότητας επικοινωνείται με σαφήνεια και ακρίβεια στην ιστοσελίδα της εγκατάστασης. Οι περιγραφές προσδιορίζουν τις υπηρεσίες προσβασιμότητας (π.χ. κάτοψη δωματίου, λαβές στήριξης, πρόσβαση χωρίς σκαλοπάτια, σήμανση υψηλής αντίθεσης, οπτικοί συναγερμοί, κ.λπ.) και αν η εγκατάσταση συμμορφώνεται με συγκεκριμένα πρότυπα (π.χ. τοπικούς οικοδομικούς κώδικες ή πιστοποιήσεις προσβασιμότητας). 

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να συμβουλευτεί ή να πάρει έγκριση, από εθνικούς ή τοπικούς οργανισμούς αναπηρίας όταν σχεδιάζει το πλάνο προσβασιμότητας. Κατά την διάρκεια της κατατόπισης (μετά την ανάληψη καθηκόντων), όλο το προσωπικό επιμορφώνεται και πληροφορείται τις παροχές της προσβασιμότητας στην εγκατάσταση, τους κανονισμούς και τα δικαιώματα των επισκεπτών με αναπηρίες. Η διοίκηση και το άλλο προσωπικό που έχει άμεση διάδραση με τους επισκέπτες λαμβάνουν πρόσθετη επιμόρφωση σε σχέση με τον διαθέσιμο εξοπλισμό στην εγκατάσταση. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση τεκμηριώνει :

• ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση προσωπικού σε διαδικασίες προσβασιμότητας

• διαθεσιμότητα πληροφοριών για την προσβασιμότητα στον ιστοσελίδα. 

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου η εγκατάσταση παρέχει προσβασιμότητα σε άτομα με ανάγκες διανοητικής αναπηρίας ή βαρηκοΐας, παρουσιάζεται ένα σχέδιο προσβασιμότητας που να σκιαγραφεί πώς αντιμετωπίζονται αυτές οι ανάγκες.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την παρουσία και την κατάσταση των υποδομών προσβασιμότητηας (τουλάχιστον των περιοχών που αναφέρονται στην παραπάνω λίστα). Για αυτόν τον σκοπό, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους τουλάχιστον σε 1 δημόσια τουαλέτα, 1 κοινόχρηστη περιοχή / είσοδο, 1 εστιατόριο, 1 δωμάτιο συναντήσεων, και σε δωμάτια επισκεπτών ακολουθώντας την Μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Η εμπορία και έκθεση απειλούμενων ειδών, ή απαγορευμένων τεχνουργημάτων, συμβάλλει στην απώλεια βιοποικιλότητας, στο παράνομο εμπόριο άγριας ζωής και στην εκμετάλλευση πολιτιστικής κληρονομιάς. Με την παρεμπόδιση τέτοιων πρακτικών, οι εγκαταστάσεις συμβάλλουν στην προστασία απειλούμενων ειδών, στην διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, και επιδεικνύουν υπεύθυνη εταιρική και περιβαλλοντική διαχείριση. 

Η εγκατάσταση δεν συλλέγει, εμπορεύεται, ή εκθέτει, είδη φυτών ή ζώων ή τμημάτων τους, και προϊόντα καταχωρισμένα ως Απειλούμενα (π.χ. Ευάλωτα (VU), Κινδυνεύοντα (EN) ή Κρισίμως Κινδυνεύοντα (CR)) στην Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της IUCN.

Αυτό περιλαμβάνει το εμπόριο που υπάγεται σε κανόνες, το αυθαίρετο εμπόριο, καθώς και την αυθαίρετη συλλογή άγριας χλωρίδας και πανίδας. Η απαγόρευση ισχύει για είδη που πωλούνται ή εκτίθενται σε όλους τους χώρους της εγκατάστασης (για προϊόντα όπως σουβενίρ, διακοσμητικά είδη, παραδοσιακά φάρμακα, ή ζωντανά είδη). 

Εμπορικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν απειλούμενα είδη δεν επιτρέπονται, ακόμα και αν τα είδη ή προϊόντα επιτρέπεται να πωληθούν νόμιμα βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Μόνη εξαίρεση, εάν ρητά επιτρέπεται από τη διεθνή καθοδήγηση διατήρησης της φύσης, και χρησιμοποιούνται κατ’ εξαίρεση, για εκπαιδευτικούς σκοπούς ή σκοπούς ευαισθητοποίησης.

Επιπρόσθετα, για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ιστορικά και αρχαιολογικά ευρήματα δεν πωλούνται, δεν εμπορεύονται, ή δεν εκτίθενται, εκτός αν έχουν αποκτηθεί και παρουσιάζονται νόμιμα, για εκπαιδευτικό ή πολιτιστικό σκοπό. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ενθαρρύνεται η συνεργασία με σχετικά ιδρύματα (π.χ. μουσεία, οργανισμοί διατήρησης, ή ομάδες γηγενών) για να διασφαλιστεί ότι η ερμηνεία τους θα είναι με νόημα και σεβασμό.

Κατά την επιθεώρηση, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (αν πολιτιστικά αντικείμενα, ιστορικά και αρχαιολογικά ευρήματα εκτίθενται), η εγκατάσταση παρουσιάζει έγγραφα που δείχνουν νόμιμη προέλευση και εξηγούν πώς η έκθεση συμβάλλει στην εκπαίδευση ή την ευαισθητοποίηση για διατήρησή τους. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε 1 τουλάχιστον κοινόχρηστο χώρο, όπως καταστήματα δώρων, χώρους υποδοχής και χώρους με διακόσμηση, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι. 

Η χρήση των ζώων για διασκέδαση στον τομέα του τουρισμού, μπορεί να περιλαμβάνει πρακτικές που διαταράσσουν την ευημερία των ζώων, και προάγουν την εκμετάλλευσή τους. Με την απαγόρευση τέτοιων δραστηριοτήτων, οι εγκαταστάσεις διασφαλίζουν την ηθική μεταχείριση των ζώων, εναρμονίζονται με τα παγκόσμια πρότυπα ευημερίας, και καλλιεργούν στους επισκέπτες σεβασμό για την φύση. 

Η εγκατάσταση δεν προσφέρει, δεν προωθεί και δεν διευκολύνει τη διασκέδαση, εκδρομές, ή δραστηριότητες που περιλαμβάνουν την εκμετάλλευση ή τα βασανιστήρια ζώων. Αυτό αφορά τις δραστηριότητες στον χώρο της εγκατάστασης και τους προμηθευτές της, αλλά και εξωτερικές δραστηριότητες που συστήνονται, πωλούνται με συμβάσεις μέσω της εγκατάστασης.

Η χρήση άγριων ζώων για διασκέδαση, χειρισμό ή κοντινή διάδραση απαγορεύεται αυστηρά. Αυτό περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται σε:

• θεάματα ή παραστάσεις με ζώα

• σκηνοθετημένες καταστάσεις για φωτογράφηση

• άμεση επαφή ή τάισμα αιχμαλωτισμένων άγριων ζώων

• ζωωομαχίες, αγώνες, ή βόλτες, που διακυβεύουν την ευημερία των ζώων (π.χ. βόλτες με ελέφαντα, αγώνες τάρανδων, ροντέο 

• εκδηλώσεις έξω από τον χώρο της εγκατάστασης ή εκδηλώσεις που είναι γνωστές για τις βλάβες που προκαλούν στα ζώα (π.χ. ταυρομαχίες, τσίρκο με άγρια ζώα, σαφάρι κυνηγιού).

Η εγκατάσταση αξιολογεί τους προμηθευτές και τις δραστηριότητες που προωθεί ή συμφωνεί με εξωτερικούς συνεργάτες, για να διασφαλίσει ότι δεν εμπλέκονται σε τέτοιες πρακτικές. 

Τα κατοικίδια ζώα που χρησιμοποιούνται για τουριστικούς σκοπούς, μπορούν να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές ή πολιτισμικές δραστηριότητες ευμερίας (π.χ. διαδραστικές φάρμες, σαφάρι με χάσκυ, ιππασία), είτε προσφέρονται στον χώρο της εγκατάστασης, είτε προωθούνται εκτός αυτού. Ζώα που φιλοξενούνται εντός του χώρου της εγκατάστασης για τουριστικούς σκοπούς στεγάζονται πάντα σε συνθήκες που πληρούν τους κανονισμούς και τα πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σκιαγραφούνται στο κριτήριο 1.14.

Κατά την επιθεώρηση, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (όπου προσφέρονται, προωθούνται ή διευκολύνονται δραστηριότητες που έχουν σχέση με τα ζώα), η εγκατάσταση παρουσιάζει: 

• γραπτή δήλωση, Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας (Standard Operating Procedure) ή κανονισμό που να επιβεβαιώνει ότι δεν προσφέρονται, δεν προωθούνται, ή δεν διευκολύνονται η διασκέδαση, οι εκδρομές, ή οι δραστηριότητες που να εμπλέκουν την εκμετάλλευση των ζώων

• εάν είναι διαθέσιμο, το πρόγραμμα για την διασκέδαση των επισκεπτών μέσα στον χώρο της εγκατάστασης. Όπου είναι κατάλληλες οι συνθήκες, η οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει την παρουσία ζώων στον χώρο της εγκατάστασης, η οποία αξιολογείται σε σχέση με τα εκπαιδευτικά πρότυπα που περιγράφονται παραπάνω.

Η διασφάλιση υψηλών προτύπων ευζωίας των ζώων στον τουρισμό, αποτρέπει τον πόνο, προστατεύει την βιοποικιλότητα, και δίνει την ευκαιρία στους επισκέπτες να βιώσουν ηθικές εμπειρίες. Ακολουθώντας αναγνωρισμένα πλαίσια για το καλό των ζώων και την εθνική νομοθεσία, οι εγκαταστάσεις διαφυλάσσουν την σωματική και ψυχική υγεία των ζώων στον χώρο τους, και καταδεικνύουν υπεύθυνες και βιώσιμες πρακτικές.

Η εγκατάσταση ακολουθεί τις κατευθυντήριες οδηγίες για την καλή μεταχείριση των ζώων, όταν φιλοξενεί στους χώρους της ζώα για τουριστικούς σκοπούς. Αυτό περιλαμβάνει την πλήρη συμμόρφωση με την εθνική νομοθεσία που αφορά στην ευημερία των ζώων, και ακολουθεί το Five Domains Model, όπως ορίζεται από τον ΑΒΤΑ για την ευημερία των ζώων στον τουρισμό.

Οι Πέντε Τομείς εστιάζουν στη σωματική και ψυχική υγεία των ζώων. Αυτό περιλαμβάνει:

• θετικές συνθήκες που διασφαλίζονται με τα ακόλουθα:

• καλή διατροφή: τα ζώα έχουν πάντα καθαρό νερό και τροφή που καλύπτει τις διατροφικές τους ανάγκες
• άνετες συνθήκες διαβίωσης: τα ζώα ζουν σε περιβάλλον που ταιριάζει στο είδος τους, με την παροχή χώρου, καταφυγίου, κατάλληλων θερμοκρασιών (π.χ. φυσικά υλικά, σκιά, χώρους για την καθαριότητα τους)
• υγιή σώματα: τα ζώα δέχονται κατάλληλη φροντίδα για να παραμείνουν υγιή, και όποιοι τραυματισμοί ή αρρώστιες αντιμετωπίζονται γρήγορα
• ελευθερία για φυσική συμπεριφορά: τα ζώα μπορούν να κινηθούν ελεύθερα και να εκφράσουν κανονικές συμπεριφορές ανάλογα με το είδος τους (όπως κοινωνικές συναναστροφές, σκάψιμο, πέταγμα, ή παιγνίδια) 
• θετικές εμπειρίες και συναισθηματική κατάσταση: στα ζώα προσφέρονται ερεθίσματα, και αισθάνονται ασφαλή, άνετα και ευχαριστημένα

• αρνητικές συνθήκες που αποφεύγονται: 

• πείνα ή δίψα: τα ζώα δεν στερούνται την τροφή ή το νερό
• κακές συνθήκες διαβίωσης: βρώμικα, πολυπληθή ή εχθρικά περιβάλλοντα είναι μη αποδεκτά
• αρρώστια ή τραυματισμός: άρρωστα ή τραυματισμένα ζώα δεν αφήνονται χωρίς περίθαλψη
• συμπεριφορά περιορισμού: δέσιμο με αλυσίδα, κλείσιμο σε κλουβί, ή παρεμπόδιση της κίνησης των ζώων ή της φυσικής συμπεριφοράς δεν επιτρέπεται
• πόνος ή πίεση: πρακτικές που προκαλούν πόνο, φόβο, ανία, δυσφορία ή συναισθηματική θλίψη αποφεύγονται

Τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο διενεργείται κτηνιατρική εξέταση που επιβεβαιώνει την υγεία και ευημερία των ζώων. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• γραπτή επιβεβαίωση ότι έχει διαβάσει, καταλάβει και ακολουθεί τις πρακτικές για την ευημερία των ζώων που βασίζονται στις τελευταίες οδηγίες της ΑΒΤΑ και ότι είναι σε συμμόρφωση με τους εθνικούς νόμους για την ευημερία των ζώων (π.χ. με την παρουσίαση της δέσμευσης της εγκατάστασης για την ευημερία των ζώων ή την γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας για την διατήρηση και φροντίδα των ζώων, όπως και της λίστας ελέγχου που βασίζεται στους Πέντε Τομείς, και

• αρχεία ετήσιων κτηνιατρικών αξιολογήσεων που επιβεβαιώνουν την υγεία και τη σωστή φροντίδα των ζώων.

Όπου είναι δυνατόν, η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει ότι τα ζώα της εγκατάστασης δεν έχουν υποστεί τις αρνητικές συνθήκες που περιγράφονται στους Πέντε Τομείς.

Ο Κώδικας Επιχειρηματικής Δεοντολογίας αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του πλαισίου της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης της εγκατάστασης, και συμβάλλει στην διασφάλιση των ηθικών, νόμιμων και υπεύθυνων λειτουργιών, στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης με τους συνεργάτες και στην υποστήριξη της μακροπρόθεσμης κοινωνικής βιωσιμότητας.

Η εγκατάσταση αναπτύσσει και εφαρμόζει έναν Κώδικα Επαγγελματικής Συμπεριφοράς. Αυτός είναι ένα χρονολογημένο, εσωτερικό έγγραφο, και καλύπτει όλα τα ακόλουθα:

• κανονισμοί και εταιρική κουλτούρα: πώς ο οργανισμός καλλιεργεί ηθική επαγγελματική συμπεριφορά και εταιρική κουλτούρα βασισμένη στην ακεραιότητα

• καταπολέμηση της διαφθοράς και της δωροδοκίας: κανονισμοί εναρμονισμένοι με τα διεθνή πλαίσια (π.χ Σύμβαση του ΟΗΕ κατά της διαφθοράς) προσδιορισμός λειτουργιών που διατρέχουν κίνδυνος

• επιχειρηματική ηθική: υποστήριξη αξιών εντιμότητας, διαφάνειας και ακεραιότητας

• εταιρική διακυβέρνηση: διάρθρωση που ορίζει τη λήψη αποφάσεων, τη λογοδοσία και τον έλεγχο

• ανθρώπινα δικαιώματα και κοινωνικές εγγυήσεις: δέσμευση για τον σεβασμό στην Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στην Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας κατά της κακοποίησης, της εκμετάλλευσης και της παρενόχλησης (με ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες)

• ευημερία των ζώων: όπου έχει εφαρμογή, κανονισμοί που έχουν στο επίκεντρο την ευημερία των ζώων.

Ο Κώδικας της Επιχειρηματικής Δεοντολογίας:

• εγκρίνεται και χρονολογείται από την γενική διοίκηση 

• επανεξετάζεται τουλάχιστον μία φορά ανά 4 έτη

• κοινοποιείται σε όλο το προσωπικό (π.χ. μέσω της διαδικασίας πρόσληψης, μέσω εγχειριδίου/οδηγού, μέσω εκπαίδευσης) και διατίθεται δημόσια μόλις ζητηθεί. 

Ένας Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας σε επίπεδο αλυσίδας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί, με την προϋπόθεση ότι ισχύει στην εγκατάσταση που κάνει αίτηση (σχετική μάρκα, χώρα, τύπος ιδιοκτησίας). Το προσωπικό στην εγκατάσταση είναι ενήμερο και έχει πρόσβαση σε αυτόν, και η εγκατάσταση μπορεί να δείξει πώς ο Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας εφαρμόζεται στην πράξη σε επίπεδο ιδιοκτησίας. Έγγραφα της αλυσίδας μόνο, δεν επαρκούν. Η εγκατάσταση πρέπει πάντα να επιδεικνύει επίγνωση και να παρουσιάζει όσα ισχύουν κατά την διάρκεια της επιθεώρησης.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει ένα χρονολογημένο, και εγκεκριμένο από την διοίκηση, έγγραφο με τον Κώδικα Επαγγελματικής Δεοντολογίας, που καλύπτει όλους τους απαιτούμενους τομείς. Όταν είναι σχετικό, ο επιθεωρητής επίσης επαληθεύει τεκμηρίωση ότι το προσωπικό έχει επίγνωση και είναι εκπαιδευμένο σχετικά με τον Κώδικα (π.χ. υλικό ενημέρωσης κατά την πρόσληψη).

Όταν έχει κάποια αμφιβολία, μπορεί να ελέγξει μέσω συνεντεύξεων με την διοίκηση και το προσωπικό, ότι ο Κώδικας εφαρμόζεται και έχει κατανοηθεί. 

Η ευημερία των εργαζομένων συμβάλλει στη δημιουργία υγιούς εργασιακής κουλτούρας, στη βελτίωση της απόδοσης και στη μακροχρόνια ικανοποίηση του προσωπικού. Η υποστήριξη της φυσικής και διανοητικής υγείας των εργαζομένων συμβάλλει στην μείωση της πίεσης, στην αποτροπή της υπερκόπωσης, και στην καλλιέργεια θετικού και ανθεκτικού εργασιακού περιβάλλοντος.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει τουλάχιστον 1 πρωτοβουλία ανά έτος ή διατηρεί μόνιμες παροχές και υπηρεσίες που προάγουν την σωματική ή/και ψυχική υγεία του προσωπικού.

Παραδείγματα αποδεκτών πρωτοβουλιών για την ευημερία περιλαμβάνουν:

α) δραστηριότητες δημιουργίας ομαδικής συνοχής, δραστηριότητας εκτίμησης, ή ημέρες ευεξίας

β) δωρεάν ή επιδοτούμενη πρόσβαση σε αθλητικές εγκαταστάσεις, αθλητικές δραστηριότητες, ή σε εξοπλισμό ευεξίας κατά την διάρκεια ή μετά τις ώρες εργασίας

γ) επιμόρφωση, εργαστήρια, ή ενημερώσεις για την πνευματική υγεία, τη διαχείριση άγχους, την ανθεκτικότητα, τη συναισθηματική ευζωία, ή την ισορροπία στην εργασιακή ζωή

δ) καμπάνιες ευαισθητοποίησης ή εργαστήρια που αναφέρονται σε χρήση ουσιών, διατροφή, επαγγελματική υγεία, ή κινδύνους σχετιζόμενους με την υγεία

ε) πρωτοβουλίες για προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους, όπως τακτικά check-up υγείας (όπου είναι δυνατόν), εμβολιασμοί για γρίπη, ή μυοσκελετικές αξιολογήσεις

ζ) υποδομές που υποστηρίζουν τις ανάγκες ευημερίας του προσωπικού, όπως χώροι για θηλασμό, ήσυχα δωμάτια, ή χώροι προσευχής

η) προκλήσεις ή διαγωνισμοί που ενθαρρύνουν υγιεινές συνήθειες (π.χ. διαγωνισμοί βημάτων, μήνας μετάβασης στην εργασία με ποδήλατο) 

θ) πρωτοβουλίες φιλικές προς την οικογένεια, όπως άδεια στους εργαζόμενους να φέρουν τα παιδιά τους στην δουλειά σε ασφαλείς και κατάλληλες συνθήκες, ή παροχή πρόσβασης σε καθορισμένους χώρους φύλαξης παιδιών, παιδικές λέσχες, ή συμπράξεις με κοντινές υπηρεσίες φροντίδας παιδιών. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει είτε: 

α) τεκμηρίωση που να δείχνει την/τις πρωτοβουλία/ες που εφαρμόστηκαν για την ευημερία του προσωπικού, όπως επαφές με το τμήμα Ανθρωπίνων Πόρων, περιγραφές του προγράμματος, φωτογραφίες των υποδομών, σύντομες περιγραφές εκδηλώσεων, καταγραφές συμμετοχών, ή συμφωνίες με εξωτερικούς συνεργάτες, ή 

β) παρουσίαση των υποδομών που υπάρχουν στην επιτόπια επιθεώρηση (π.χ. χώροι θηλασμού, χώροι άσκησης, ήσυχα δωμάτια, χώροι παιδικής φροντίδας). 

Κατά την επιτόπια επιθεώρησης, ο επιθεωρητής μπορεί να πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με το προσωπικό για να επιβεβαιώσει την ενημέρωσή τους για τις πρωτοβουλίες ευημερίας της εγκατάστασης.

Η προσφορά εργασίας σε άτομα από ευάλωτα κοινωνικο-οικονομικά περιβάλλοντα, σε άτομα με αναπηρίες, ή σε εκείνους που βρίσκουν εμπόδια στην παραδοσιακή απασχόληση, συμβάλλει στην κοινωνική ισότητα και στην ευημερία της κοινότητας. Βοηθάει στην μείωση ανισοτήτων, υποστηρίζει την δημιουργία δεξιοτήτων, και την ενσωμάτωση στο εργατικό δυναμικό, και καλλιεργεί μία πιο συμπεριληπτική και υποστηρικτική κουλτούρα στον χώρο εργασίας.

Η εγκατάσταση έχει υλοποιήσει κατά την τελευταία περίοδο πιστοποίησης (2 έτη) ή εντός των τελευταίων 12 μηνών (για νέους αιτούντες) τουλάχιστον 1 από τις ακόλουθες ενέργειες:

α) πρακτική άσκηση ή μαθητεία διάρκειας τουλάχιστον 3 μηνών για μακροχρόνια ανέργους
β) ενεργή προώθηση της πρόσληψης, διατήρησης και ανάπτυξης ατόμων με αναπηρία μέσα στην εγκατάσταση
γ) συμβάσεις μερικής ή ευέλικτης απασχόλησης για άτομα με περιορισμένη δυνατότητα επαγγελματικής ένταξης, καθώς κάποια άτομα μπορεί να μην είναι ικανά για πλήρη απασχόληση (π.χ. εξαιτίας αναπηριών, ηλικίας, ή συνθηκών υγείας), ενώ ευέλικτες διευθετήσεις υποστηρίζουν την συμπερίληψή τους στο εργατικό δυναμικό
δ) ευκαιρίες απασχόλησης ή κατάρτισης για άτομα με περιορισμένες γλωσσικές δεξιότητες ή από κοινωνικοοικονομικά ευάλωτες ομάδες (π.χ. μετανάστες, επιζήσαντες της βίας, μόνοι γονείς, ή οικονομικά ασθενέστερα άτομα
ε) ενεργή συνεργασία με προγράμματα ή συμπράξεις που διευκολύνουν την μετάβαση από το σχολείο, ή από την κοινωνική πρόνοια, στην εργασία για ασθενέστερες ομάδες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που αντιστοιχεί στην/στις εφαρμοσμένη/ες πρωτοβουλία/ες. Δεκτή τεκμηρίωση περιλαμβάνει, ανάλογα με την/τις επιλεγμένη/ες πρωτοβουλία/ες τα ακόλουθα:

α) καταγραφές εργασίας ή κατάρτισης (π.χ. συμβάσεις, ημερολόγια παρακολούθησης, πιστοποιητικά ολοκλήρωσης, ή αναφορές του τμήματος ανθρωπίνων πόρων, εάν είναι νόμιμο), που να δείχνουν διάρκεια τουλάχιστον 3 μηνών εντός της περασμένης περιόδου πιστοποίησης (ή των τελευταίων 12 μηνών για τους αιτούντες για πρώτη φορά). Έγγραφα συνεργασίας με πρακτορεία εργασίας, ή κοινωνικές υπηρεσίες, είναι επίσης έγκυρα

β) μέτρα εύλογης προσαρμογής (π.χ. προσαρμοσμένοι χώροι εργασίας ή ευέλικτα καθήκοντα), επιμορφωτικό υλικό για το προσωπικό που υποστηρίζει την ένταξη ατόμων με αναπηρία, ή τεκμηρίωση συνεργασίας με οργανισμούς απασχόλησης, κέντρα εύρεσης εργασίας ή Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις

γ) συμβάσεις εργασίας με ωράρια μερικής απασχόλησης, ευέλικτα ή προσαρμοσμένα ωράρια, συνοπτικές εκθέσεις του Τμήματος Ανθρωπίνων Πόρων που δείχνουν τον αριθμό του προσωπικού που ωφελείται από τέτοιες ρυθμίσεις, εσωτερικές πολιτικές που περιγράφουν τις επιλογές ευέλικτης εργασίας, ή αρχεία συμμετοχής σε προγράμματα ένταξης στην αγορά εργασίας ή προγράμματα κοινωνικής απασχόλησης

δ) στοιχεία συμβάσεων εργασίας ή κατάρτισης (ανώνυμες όπου απαιτείται), τεκμηρίωση για προγράμματα γλωσσικής υποστήριξης ή κατάρτισης, αρχεία πρακτικής άσκησης, αρχικής κατάρτισης, ή ευκαιριών καθοδήγησης, καθώς και συμβάσεις ή τεκμηρίωση συνεργασίας με ΜΚΟ, οργανώσεις υποστήριξης μεταναστών, ή φορείς παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, που καταδεικνύουν συμμετοχή σε τέτοιες πρωτοβουλίες

ε) συμφωνίες συνεργασίας, συμβάσεις συμπράξεων, αρχεία συμμετοχών ή περιγραφές έργων με σχετικούς φορείς.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής μπορεί να πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με την διοίκηση που επιβεβαιώνουν την εφαρμογή 1 από τις πρωτοβουλίες της λίστας, και τα μέτρα στήριξης που έχουν παρασχεθεί σε αυτούς τους εργαζόμενους.

Η παροχή συμπεριληπτικής προσβασιμότητας, για άτομα με πρόσθετες ανάγκες προσβασιμότητας, συμβάλλει στην απομάκρυνση των φυσικών, αισθητηριακών και διανοητικών εμποδίων, καθιστώντας όλους τους επισκέπτες ικανούς να συμμετέχουν πλήρως και αυτόνομα στις υπηρεσίες και εμπειρίες. Αυτό ενισχύει την κοινωνική βιωσιμότητα και εναρμονίζεται με τις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

Η εγκατάσταση παρέχει πρόσβαση σε άτομα με πρόσθετες ανάγκες προσβασιμότητας. Αναγνωρίζοντας ότι ίσως να μην μπορούν να καλυφθούν όλοι οι τύποι αναπηρίας, η εγκατάσταση εστιάζει τις βελτιώσεις προσβασιμότητας τουλάχιστον σε 2 συγκεκριμένες κατηγορίες:
• κινητική αναπηρία
• οπτική αναπηρία ή
• διανοητική αναπηρία / βαρηκοΐα

Για τη συμμόρφωση με το κριτήριο, η εγκατάσταση εφαρμόζει τα ακόλουθα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας, όταν εστιάζει στην φυσική προσβασιμότητα (κινητική αναπηρία).

• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη είσοδο με ράμπα ή επίπεδη πρόσβαση (που να ικανοποιεί τα πρότυπα κλίσης και εύρους
• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη τουαλέτα σε κοινόχρηστες περιοχές
• τουλάχιστον 1 προσβάσιμο δωμάτιο επισκεπτών με μπάνιο (εάν παρέχεται διαμονή) 
• προσβάσιμες θέσεις εστιατορίου ή κοινόχρηστης περιοχής για φαγητό 
• 1 προσβάσιμο χώρο συναντήσεων /συνεδρίων, εάν είναι εφαρμόσιμο. 

Συστήνεται περαιτέρω, η ύπαρξη σημείων ξεκούρασης (π.χ. παγκάκια) για τους επισκέπτες με περιορισμένη κινητικότητα σε όλες τις μακρινές περιοχές περιπάτου. Η κλίση και το εύρος των εισόδων, η σήμανση, και η ύπαρξη χειρολαβών/κουπαστών, ελέγχεται σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες προσβασιμότητας, ή όπου είναι διαθέσιμες, με τις συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών/Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Για να υπάρχει συμμόρφωση, σε σχέση με την οπτική προσβασιμότητα, θα πρέπει να υφίστανται τα ακόλουθα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας:

• σήμανση υψηλής αντίθεσης ή/και απτά (αισθητά) σημάδια στο πάτωμα ή/και επαρκής φωτισμός και μείωση εκτυφλωτικού φωτός σε βασικές περιοχές (π.χ. είσοδο, υποδοχή, τουαλέτες, διαδρόμους) σύμφωνα με τις ανάγκες οπτικής αναπηρίας
• τουλάχιστον 1 προσβάσιμη τουαλέτα σε κοινόχρηστες περιοχές
• τουλάχιστον 1 προσβάσιμο δωμάτιο με μπάνιο (εάν παρέχεται δυνατότητα διαμονής)
• προσβάσιμες θέσεις εστιατορίου, γραφείο υποδοχής ή εξυπηρέτησης, καθώς και ακουστικά σήματα ή προφορική καθοδήγηση ή μενού και πληροφοριακοί οδηγοί σε γλώσσα braille ή με μεγάλα γράμματα
• 1 προσβάσιμος χώρος συναντήσεων /συνεδρίων, εάν είναι εφαρμόσιμο. 

Για να υπάρχει συμμόρφωση για διανοητικές αναπηρίες ή βαρηκοΐα, θα πρέπει να υφίστανται τα ακόλουθα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας:

• Ένα σχέδιο προσβασιμότητας που να σκιαγραφεί το πώς αντιμετωπίζονται διανοητικές ή αισθητηριακές ανάγκες (βαρηκοΐα) και
• Τουλάχιστον 2 εφαρμοσμένες απτές δράσεις που να εστιάζουν είτε σε διανοητικές αναπηρίες ή/και στην βαρηκοΐα. 
  • Παραδείγματα δράσεων που εστιάζουν σε διανοητική αναπηρία περιλαμβάνουν απλουστευμένες και βασισμένες σε εικονίδια οδηγίες σε βασικές περιοχές (υποδοχή, τραπεζαρία, πληροφορίες ασφάλειας), ήσυχο check in ή υπηρεσία «χωρίς ουρές» για επισκέπτες που την χρειάζονται, επιμόρφωση του προσωπικού πάνω στις ανάγκες των ανθρώπων με διανοητικές αναπηρίες, διαθεσιμότητα αισθητηριακών χαρτών ή απλών οδηγιών προσανατολισμού, και προβλέψιμα καθημερινά προγράμματα δραστηριοτήτων που επικοινωνούνται με σαφήνεια στους επισκέπτες.
  • Παραδείγματα δράσεων για βαρηκοΐα περιλαμβάνουν την διαθεσιμότητα φορητών ακουστικών συσκευών στην υποδοχή ή στα δωμάτια συναντήσεων, βίντεο με υπότιτλους και οπτικούς συναγερμούς σε βασικές περιοχές (εάν είναι εφικτό), επιμόρφωση του προσωπικού πάνω στις ανάγκες των ανθρώπων με βαρηκοΐα (π.χ. επιμόρφωση στη διεθνή νοηματική γλώσσα). 

Για τις δράσεις προς έγκριση, οι βελτιώσεις είναι ουσιαστικές, λειτουργικές και αναλυτικά τεκμηριωμένες στο σχέδιο προσβασιμότητας. Η εγκατάσταση δίνει πληροφορίες επίσης ενημερώνει για τα υφιστάμενα ελάχιστα στοιχεία προσβασιμότητας, στην ιστοσελίδα της. 

Ακόμα και εάν τα κατοικίδια δεν επιτρέπονται γενικά στην εγκατάσταση, τα ζώα υπηρεσίας (π.χ. σκύλοι οδηγοί) πάντα επιτρέπονται. Αυτή η άποψη είναι σεβαστή από όλο το προσωπικό. Το επίπεδο προσβασιμότητας επικοινωνείται με σαφήνεια και ακρίβεια στην ιστοσελίδα της εγκατάστασης. Οι περιγραφές προσδιορίζουν τις υπηρεσίες προσβασιμότητας (π.χ. κάτοψη δωματίου, λαβές στήριξης, πρόσβαση χωρίς σκαλοπάτια, σήμανση υψηλής αντίθεσης, οπτικοί συναγερμοί, κ.λπ.) και αν η εγκατάσταση συμμορφώνεται με συγκεκριμένα πρότυπα (π.χ. τοπικούς οικοδομικούς κώδικες ή πιστοποιήσεις προσβασιμότητας). 

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να συμβουλευτεί ή να πάρει έγκριση από εθνικούς ή τοπικούς οργανισμούς αναπηρίας όταν σχεδιάζει τα χαρακτηριστικά προσβασιμότητας. Κατά την διάρκεια της πρόσληψης (μετά την ανάληψη καθηκόντων), όλο το προσωπικό επιμορφώνεται και πληροφορείται για τις παροχές της προσβασιμότητας στην εγκατάσταση, τους κανονισμούς και τα δικαιώματα των επισκεπτών με αναπηρίες. Η διοίκηση και το προσωπικό που έχει άμεση επικοινωνία με τους επισκέπτες, λαμβάνουν πρόσθετη επιμόρφωση για τον διαθέσιμο εξοπλισμό στην εγκατάσταση. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση τεκμηριώνει:

• ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση προσωπικού σε διαδικασίες προσβασιμότητας, και

• διαθεσιμότητα πληροφοριών για την προσβασιμότητα στην ιστοσελίδα της. 

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου η εγκατάσταση παρέχει προσβασιμότητα για άτομα με ανάγκες διανοητικής αναπηρίας ή βαρηκοΐας, παρουσιάζεται ένα σχέδιο που να σκιαγραφεί πώς αντιμετωπίζονται αυτές οι ανάγκες.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την παρουσία και την κατάσταση της προσβάσιμης υποδομής (τουλάχιστον των περιοχών που αναφέρονται στην παραπάνω λίστα). Για αυτόν τον σκοπό, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους τουλάχιστον σε 1 δημόσια τουαλέτα, 1 κοινόχρηστη περιοχή / είσοδο, 1 εστιατόριο, 1 δωμάτιο συναντήσεων, και σε δωμάτια επισκεπτών ακολουθώντας την Μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Με την στήριξη των τοπικών οικονομιών, την διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων συνδεδεμένων με μεγάλες αλυσίδες εφοδιασμού, οι εγκαταστάσεις ενισχύουν τους πολύ μικρούς ή μικρούς επιχειρηματίες. Με την δημιουργία πλατφόρμας για τοπικά προϊόντα που έχουν παραχθεί με βιώσιμο τρόπο, οι εγκαταστάσεις προωθούν την τοπική κοινωνικο-πολιτισμική και οικονομική ανάπτυξη, και κάνουν γνωστή την εταιρική κοινωνική ευθύνη τους. 

Η εγκατάσταση προσφέρει στους τοπικούς πολύ μικρούς ή μικρούς επιχειρηματίες την δυνατότητα να πωλήσουν βιώσιμα προϊόντα βασισμένα στην ιστορία και στην κουλτούρα της περιοχής. Αυτό θα μπορούσε να είναι με την μορφή μικρού καταστήματος ή πάγκου εντός του χώρου της εγκατάστασης. Εναλλακτικά, η εγκατάσταση αγοράζει τέτοια τοπικά προϊόντα και τα προσφέρει στους επισκέπτες της.

Το κριτήριο αυτό επικεντρώνεται σε προϊόντα και υπηρεσίες που προσφέρονται στους επισκέπτες και τα οποία δεν προσφέρονται κανονικά από την εγκατάσταση (π.χ. στην τυπική υπηρεσία του εστιατορίου), αλλά προσφέρουν προστιθέμενη αξία μέσω της ανάδειξης της τοπικής κουλτούρας, της χειροτεχνίας ή της πολιτιστικής κληρονομιάς. Προϊόντα που παράγονται σε ακτίνα 100 χιλιομέτρων από την εγκατάσταση θεωρούνται τοπικά.

Ο ορισμός πολύ μικρών ή μικρών επιχειρηματιών ακολουθεί τα εθνικά πρότυπα. Εάν αυτά δεν υπάρχουν, έχει εφαρμογή 1 από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) «Πολύ μικρή επιχείρηση»: λιγότεροι από 10 εργαζόμενοι, ή

β) «Μικρή επιχείρηση»: Λιγότεροι από 50 εργαζόμενοι

Βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες ορίζονται εκείνα/ες που:

• παράγονται με τρόπο που σέβεται τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και πολιτιστικές αρχές της βιωσιμότητας

• βασίζονται στην φύση, την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής

• δημιουργούνται χωρίς την χρήση των διεθνώς αναγνωρισμένων απειλούμενων ή προστατευόμενων ειδών

• είναι απαλλαγμένα από μη ανθεκτικά, μη βιώσιμα υλικά, όπως πλαστικά μιας χρήσης ή άλλα αναλώσιμα υλικά.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει συμφωνίες συνεργασίας με τοπικούς πολύ μικρούς ή μικρούς επιχειρηματίες, των οποίων τα προϊόντα πωλούνται από / ή μέσω της εγκατάστασης.

Η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει ότι τοπικοί, πολύ μικροί ή μικροί επιχειρηματίες, μπορούν να πωλούν προϊόντα, ή ότι τα προϊόντα τους διατίθενται στους επισκέπτες μέσα στην εγκατάσταση. 

Η τακτική επικοινωνία και συνεργασία με το προσωπικό είναι ουσιαστική, καθώς τους βοηθάει να κατανοήσουν τον ρόλο τους στην βιωσιμότητα, να ανταποκριθούν με αυτοπεποίθηση στα ερωτήματα των επισκεπτών, και να συμβάλουν ουσιαστικά σε περιβαλλοντικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες.

Η διοίκηση, ή/και ο Εκπρόσωπος Green Key ή/και η Επιτροπή Green Key διασφαλίζουν μια σταθερή ροή πληροφοριών και εμπλέκουν ενεργά το προσωπικό στις προσπάθειες βιωσιμότητας. Το προσωπικό ενημερώνεται για τις υφιστάμενες και νέες πρωτοβουλίες βιωσιμότητας, προκειμένου να κατανοήσει τον ρόλο του και τις επιπτώσεις των πράξεων του. Η ενημέρωση γίνεται είτε δια ζώσης (π.χ. σε συναντήσεις προσωπικού), ή γραπτώς ή μέσω εξ αποστάσεως μάθησης.

Τα θέματα συνήθως αφορούν την περιβαλλοντική διαχείριση, όπως νερό, ενέργεια, απόβλητα, πρακτικές καθαρισμού, τρόφιμα και ποτά και αρχές κυκλικής οικονομίας (μειώνω, επαναχρησιμοποιώ, ανακυκλώνω), καθώς και άλλα θέματα βιωσιμότητας, όπως τοπική βιοποικιλότητα, και εμπλοκή της κοινότητας. Επικοινωνούνται επίσης πληροφορίες για το πρόγραμμα Green Key. 

Η διοίκηση ενημερώνει το προσωπικό τουλάχιστον 2 φορές τον χρόνο. Γίνεται προσπάθεια να ενημερωθεί και το εποχικό προσωπικό ώστε να διασφαλιστεί ευρεία συμμετοχή. Αυτό το κριτήριο έχει εφαρμογή για το προσωπικό της εγκατάστασης, αλλά και εξωτερικούς συνεργάτες που εργάζονται στον χώρο της.

Εγκαταστάσεις που είναι εποχικές, ή/και έχουν 5 ή λιγότερα μέλη, ενημερώνουν το προσωπικό τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο.

Για τους αιτούντες για πρώτη φορά, τουλάχιστον 1 ενημέρωση έχει πραγματοποιηθεί πριν από την επιθεώρηση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτή τεκμηρίωση (π.χ. έγγραφα, παρουσιάσεις, ή στιγμιότυπα οθόνης από ψηφιακές πλατφόρμες) που δείχνουν:

• ποια θέματα καλύφθηκαν

• τα συμμετέχοντα τμήματα (π.χ. τμήμα οροφοκομίας), και

• την/τις ημερομηνία/ες της ενημέρωσης.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί τουλάχιστον 1 τυχαία συνέντευξη με το προσωπικό, για να επικυρώσει την γνώση τους για τις πρωτοβουλίες βιωσιμότητας και να επιβεβαιώσει ότι έχει πραγματοποιηθεί τακτική επικοινωνία.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για εγκαταστάσεις με λιγότερα από 5 μέλη προσωπικού, οι πληροφορίες για τις πρωτοβουλίες βιωσιμότητας μπορούν να παρασχεθούν προφορικά. Σε αυτήν την περίπτωση, δεν απαιτείται τεκμηρίωση, και η γνώση του προσωπικού επικυρώνεται μέσω συνέντευξης.

Η παροχή ειδικής επιμόρφωσης, προσαρμοσμένη σε συγκεκριμένες αρμοδιότητες, και σχετική με θέματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας, διασφαλίζει ότι το προσωπικό συμβάλλει αποτελεσματικά στην εφαρμογή της στρατηγικής βιωσιμότητας στις καθημερινές λειτουργίες της εγκατάστασης. 

Ξενοδοχεία και ξενώνες (HH), και Κάμπινγκ και Πάρκα διακοπών (CHP), παρέχουν 1 γενική επιμόρφωση βιωσιμότητας ανά έτος για το μόνιμο προσωπικό και τουλάχιστον 1 προσαρμοσμένη σε συγκεκριμένες αρμοδιότητηες (π.χ. οροφοκομία, κουζίνα κ.λπ.).

Τα Μικρά Καταλύματα (SA), τα Εστιατόρια/Καφέ (R), τα Τουριστικά Αξιοθέατα και Χώροι Επίσκεψης (A), τα Συνεδριακά Κέντρα (CC), και οι εποχικές εγκαταστάσεις παρέχουν τουλάχιστον 1 εκπαίδευση βιωσιμότητας για το προσωπικό ανά έτος.

Τα προτεινόμενα θέματα εκπαίδευσης περιλαμβάνουν: 

α) διαλογή και μείωση απορριμμάτων (συμπεριλαμβανομένων των επικίνδυνων αποβλήτων)

β) βιώσιμες πρακτικές για την τροφή και τα ποτά 

γ) οικολογικός καθαρισμός και χρήση χημικών

δ) αρχές κυκλικής οικονομίας (Μειώνω, Ξαναχρησιμοποιώ, Ανακυκλώνω)

ε) κλιματική αλλαγή

ζ) διατήρηση της βιοποικιλότητας

η) εμπλοκή της κοινότητας

θ) ευαισθητοποίηση των επισκεπτών και επικοινωνία

ι) ανθρώπινα δικαιώματα, ισότητα, χωρίς διακρίσεις

Η ετήσια εκπαίδευση βιωσιμότητας δείχνει την προοδευτική ανάπτυξη, διασφαλίζοντας ότι το προσωπικό επεκτείνει ή εμβαθύνει τις γνώσεις του κάθε χρόνο, και δεν λαμβάνει πανομοιότυπο περιεχόμενο εκπαίδευσης. 

Η εκπαίδευση πραγματοποιείται στον χώρο της εγκατάστασης ή διαδικτυακά (π.χ γραπτές διδακτικές ενότητες, εξ αποστάσεως μάθηση) και παραδίδεται εσωτερικά ή εξωτερικά. Τα νέα μέλη του προσωπικού συνήθως λαμβάνουν εκπαίδευση μέσα στις πρώτες 4 εβδομάδες εργασίας. Ενθαρρύνεται η συμμετοχή του εποχικού προσωπικού των εξωτερικών συνεργατών στην ίδια εκπαίδευση.

Το Green Key παρέχει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αναφοράς για το σχέδιο εκπαίδευσης, το οποίο οι εγκαταστάσεις μπορούν να προσαρμόσουν στις λειτουργικές τους ανάγκες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει ένα έγγραφο με λεπτομέρειες για:

• ποια θέματα εκπαίδευσης καλύφθηκαν

• ποια τμήματα έλαβαν εκπαίδευση (προσδιορίζοντας τον ρόλο των συγκεκριμένων μελών του προσωπικού, εάν η εκπαίδευση δεν παρέχεται σε ολόκληρο το τμήμα)

• τις ημερομηνίες και τη διάρκεια της εκπαίδευσης (μιας ημέρας, μηνιαία, κ.λπ.)

• τον τρόπο της εκπαίδευσης (εσωτερικά/εξωτερικά, διαδικτυακά, κ.λπ.).

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για τους αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει ένα γραπτό προσχέδιο της εκπαίδευσης και δεσμεύεται να το ακολουθήσει κατά την πρώτη περίοδο πιστοποίησης (24 μήνες).

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί τουλάχιστον 1 συνέντευξη με ένα επιλεγμένο μέλος του μόνιμου προσωπικού, για να επαληθεύσει την συμμετοχή του στην εκπαίδευση και την κατανόηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών συναντήσεων, τόσο της γενικής εκπαίδευσης, όσο και αυτής που σχετίζεται με συγκεκριμένες αρμοδιότητες.

Η μείωση της συχνότητας αλλαγής πετσετών και σεντονιών συμβάλλει στη μείωση της κατανάλωσης νερού, ενέργειας και απορρυπαντικών. Το προσωπικό καθαριότητας κατανοεί και εφαρμόζει σωστά τις διαδικασίες που επιτρέπουν στους επισκέπτες να επαναχρησιμοποιούν πετσέτες και σεντόνια, μειώνοντας έτσι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.

Πέρα από την προσφορά από την εγκατάσταση προς τους επισκέπτες της επιλογής επαναχρησιμοποίησης των πετσετών και σεντονιών (βλ. κριτήριο 6.21), το προσωπικό οροφοκομίας πληροφορείται και εφαρμόζει τις σχετικές διαδικασίες. 

Η εγκατάσταση παρέχει στο προσωπικό οροφοκομίας σαφείς και προσβάσιμες οδηγίες και καθοδήγηση για τις διαδικασίες επαναχρησιμοποίησης πετσετών και σεντονιών.

Εάν η υπηρεσία οροφοκομίας είναι εξωτερική, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι η εκπαίδευση για τις διαδικασίες επαναχρησιμοποίησης πετσετών και σεντονιών περιλαμβάνεται στην συμφωνία με την εταιρία οροφοκομίας.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί τουλάχιστον 1 συνέντευξη με ένα μέλος του προσωπικού οροφοκομίας για να επιβεβαιώσει ότι το προσωπικό γνωρίζει τις διαδικασίες που αφορούν την αλλαγή των πετσετών και σεντονιών.

Η προβολή πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού στους χώρους του προσωπικού συμβάλλει στην ενδυνάμωση της γνώσης του προσωπικού, και στην εμπλοκή του στις προσπάθειες βιωσιμότητας. Η προβολή του υλικού παροτρύνει το προσωπικό να υιοθετήσει περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνη συμπεριφορά, και υποστηρίζει την καθημερινή εφαρμογή των πρακτικών βιωσιμότητας της εγκατάστασης. 

Η εγκατάσταση αναρτά στους χώρους του προσωπικού ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο συμβάλει στην κατανόηση και τη συμμετοχή του προσωπικού στις προσπάθειες βιωσιμότητας. Το υλικό ενθαρρύνει το προσωπικό να χρησιμοποιήσει τους πόρους με σύνεση (π.χ. να σβήνει τα φώτα και να κλείνει τις βρύσες, να χρησιμοποιεί λιγότερο χαρτί, κ.λπ.) και προάγει την αποδοτική χρήση του εξοπλισμού και των μηχανημάτων (π.χ. πλυντήριο πιάτων, πλυντήρια ρούχων, ηλεκτρικές σκούπες, κ.λπ.). Όπου κρίνεται σκόπιμο, το υλικό θέτει επίσης θέματα, όπως η προστασία της τοπικής βιοποικιλότητας και η κοινωνική υπευθυνότητα (π.χ. πώς να καταγγέλλονται οι διακρίσεις).

Το ενημερωτικό υλικό είναι κατατοπιστικό, κεντρίζει οπτικά το ενδιαφέρον και διατηρείται επικαιροποιημένο. Μπορεί να έχει τη μορφή πινάκων ανακοινώσεων για το προσωπικό, αφισών, αυτοκόλλητων, φυλλαδίων, ενημερωτικών δελτίων, ψηφιακών οθονών, ή εφαρμογών, και μπορεί να απευθύνονται σε άτομα, ομάδες, τμήματα ή σε όλο το προσωπικό. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι το πληροφοριακό και εκπαιδευτικό υλικό εκτίθεται στους χώρους του προσωπικού, και εναρμονίζεται με τις απαραίτητες προϋποθέσεις.

Η χορήγηση της δυνατότητας στο προσωπικό να αξιολογήσει την περιβαλλοντική και κοινωνική επίδοση της εγκατάστασης ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή και την συνεχή βελτίωση. Συμβάλλει επίσης στην ταυτοποίηση των δυνατών σημείων, των προκλήσεων, και των ευκαιριών για την ενίσχυση της επίδοσης βιωσιμότητας της εγκατάστασης.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει ετήσια, δομημένη διαδικασία ανατροφοδότησης, μέσα από την οποία το προσωπικό αξιολογεί την περιβαλλοντική και κοινωνική επίδοση της εγκατάστασης. 

Η ανατροφοδότηση λαμβάνεται, αναλύεται και χρησιμοποιείται ως βάση για τη λήψη μέτρων ή τη διενέργεια βελτιώσεων. Η διαδικασία δεν συγκεντρώνει μόνο εισηγήσεις αλλά παρακολουθεί επίσης τις τάσεις στις εντυπώσεις και την ικανοποίηση του προσωπικού σε σχέση με την βιωσιμότητα και την δέσμευση της διοίκησης. Τα αποτελέσματα διατυπώνονται και κοινοποιούνται στο προσωπικό εντός 2 μηνών.

Τα σχόλια συλλέγονται μέσα από τακτικές έρευνες και συναντήσεις, ή ψηφιακά/φυσικά κουτιά προτάσεων που διαχειρίζεται ο Υπεύθυνος Εγκατάστασης για το Green Key ή άλλος αρμόδιος. Η ανατροφοδότηση μπορεί να είναι ανώνυμη, και παρέχονται πολλαπλές μορφές για να διασφαλιστεί η συμμετοχικότητα.

Το Green Key παρέχει μια τυποποιημένη έρευνα του προσωπικού (διαθέσιμη στην Εργαλειοθήκη του Green Key) που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να ενσωματωθεί στη διαδικασία της ανατροφοδότησης.

Για τους αιτούντες για πρώτη φορά, ένα γραπτό σχέδιο περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί η διαδικασία ανατροφοδότησης, και πώς τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν και θα αξιοποιηθούν για βελτιώσεις. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• τεκμηρίωση που να δείχνει ότι υφίσταται σύστημα ανατροφοδότησης του προσωπικού (π.χ. πώς συγκεντρώνονται τα σχόλια)

• τεκμηρίωση τακτικής εφαρμογής (π.χ. ημερομηνίες, ποσοστά συμμετοχής)

• τεκμηρίωση που αναλύει τα αποτελέσματα του τελευταίου κύκλου ανατροφοδότησης, προσδιορίζοντας βασικά συμπεράσματα και τομείς που χρήζουν βελτίωση

• σύνοψη μέτρων που έχουν ληφθεί εξαιτίας της ανατροφοδότησης του προσωπικού, τα οποία ενδέχεται να συνδέονται με το σχέδιο δράσης βιωσιμότητας της εγκατάστασης (βλ. κριτήριο 1.3).

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για τους αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτό σχέδιο που να περιγράφει πώς θα εφαρμοστεί η διαδικασία της ανατροφοδότησης του προσωπικού και πώς τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν και θα αξιοποιηθούν για βελτιώσεις.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη με τουλάχιστον 1 μέλος του προσωπικού, για να επιβεβαιωθεί η γνώση τους για την διαδικασία ανατροφοδότησης, η ικανοποίησή τους με αυτήν, και η άποψή τους για το πώς η διοίκηση απαντά στην συνεισφορά τους. 

Η προβολή του πιστοποιητικού Green Key και των τυποποιημένων πληροφοριών σε χώρους με υψηλή επισκεψιμότητα ισχυροποιεί την εμπιστοσύνη των επισκεπτών, ενδυναμώνει τη διαφάνεια και ενισχύει την προβολή του πιστοποιητικού Green Key ως συμβόλου βιωσιμότητας.

Η εγκατάσταση προβάλλει το πιστοποιητικό Green Key και το τυποποιημένο ενημερωτικό υλικό σχετικά με το πρόγραμμα σε χώρο με υψηλή επισκεψιμότητα και εύκολη πρόσβαση για τους επισκέπτες, όπως, ο χώρος υποδοχής ή η κύρια είσοδος. Επιπλέον αντίγραφα του πιστοποιητικού μπορούν να αναρτώνται σε εσωτερικούς χώρους προσωπικού, όπως το κυλικείο ή ο πίνακας ανακοινώσεων, για την ενίσχυση της εσωτερικής ενημέρωσης.

Οι τυποποιημένες πληροφορίες για το Green Key περιλαμβάνουν τα ίδια βασικά σημεία με το επίσημο πρότυπο που διατίθεται στην Εργαλειοθήκη του Green Key (Toolbox), ενώ επιτρέπεται η προσαρμογή του σχεδιασμού ώστε να ευθυγραμμίζεται με τις κατευθυντήριες γραμμές εταιρικής ταυτότητας της εγκατάστασης. Το λογότυπο Green Key, στη συμφωνημένη και επίσημα εγκεκριμένη μορφή του, προβάλλεται ως μέρος των πληροφοριών. Εάν περιλαμβάνεται πρόσθετο περιεχόμενο παράλληλα με τις τυποποιημένες πληροφορίες, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι όλο το υλικό επικοινωνίας που σχετίζεται με τη βιωσιμότητα (έντυπο, προφορικό ή ψηφιακό) αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τις τρέχουσες πρακτικές και δεν υπερβάλλει σε ισχυρισμούς.

Πληροφορίες σχετικά με το Green Key μπορούν να διατίθενται σε επιπλέον σημεία επαφής με τους επισκέπτες, όπως οι κοινόχρηστοι χώροι (π.χ. χώρος υποδοχής, ανελκυστήρες), δωμάτια ή αίθουσες συναντήσεων, τηλεοπτικές ή ψηφιακές οθόνες, έντυπα φυλλάδια ή/και εφαρμογές για τους επισκέπτες.

Εάν το πιστοποιητικό Green Key της εγκατάστασης ανασταλεί, αποσυρθεί ή δεν ανανεωθεί, το πιστοποιητικό και οι σχετικές πληροφορίες για το Green Key απομακρύνονται άμεσα από δημόσια προβολή ώστε να αποφευχθεί παραπλανητική επικοινωνία.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει το σημείο όπου εκτίθεται το πιστοποιητικό Green Key για την τρέχουσα περίοδο πιστοποίησης και οι τυποποιημένες πληροφορίες, τα οποία πρέπει να βρίσκονται σε εμφανή, ευδιάκριτο και προσβάσιμο από τους επισκέπτες χώρο. Ελέγχεται ότι το πιστοποιητικό είναι επικαιροποιημένο και σε καλή κατάσταση (π.χ. δεν είναι ξεθωριασμένο ή φθαρμένο).

Ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι οι προβαλλόμενες πληροφορίες αντιστοιχούν στο επίσημο περιεχόμενο που παρέχεται μέσω της Εργαλειοθήκης του Green Key, είναι ευδιάκριτες και προσβάσιμες. Σε περίπτωση που η εγκατάσταση έχει προσθέσει επιπλέον πληροφορίες, ο επιθεωρητής ελέγχει ότι οι ισχυρισμοί είναι αντικειμενικοί και ότι περιλαμβάνονται μόνο όσα εφαρμόζονται τη συγκεκριμένη περίοδο στη μονάδα.

Ειδικά για αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτό προσχέδιο των τυποποιημένων πληροφοριών και υποδεικνύει το προτεινόμενο σημείο μελλοντικής προβολής του πιστοποιητικού και των πληροφοριών.

Η προβολή πληροφοριών σχετικά με την πιστοποίηση Green Key στην ιστοσελίδα της εγκατάστασης ενισχύει τη διαφάνεια, καλλιεργεί την εμπιστοσύνη των επισκεπτών και ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους στις δεσμεύσεις βιωσιμότητας της εγκατάστασης. Επίσης ενισχύει την αξιοπιστία του πιστοποιητικού Green Key μέσω αναφοράς σε επίσημες πηγές.

Η ιστοσελίδα της εγκατάστασης περιλαμβάνει σύντομες πληροφορίες σχετικά με την πιστοποίησή της με το Green Key. Περιλαμβάνονται σύνδεσμοι προς τη διεθνή ιστοσελίδα του Green Key (www.greenkey.global) ή/και την εθνική ιστοσελίδα Green Key αν υπάρχει. Το λογότυπο Green Key προβάλλεται στην επίσημα εγκεκριμένη μορφή του.

Οι πληροφορίες μπορούν να παρουσιάζονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της εταιρικής ταυτότητας της εγκατάστασης και να είναι ευδιάκριτες, δηλαδή τοποθετούνται σε σημείο όπου οι επισκέπτες είναι πιθανό να τις δουν και να αλληλεπιδράσουν με αυτές (π.χ. σελίδα κρατήσεων, αρχική σελίδα).

Συνιστάται, πέρα από την ιστοσελίδα, η εγκατάσταση να παρέχει πληροφορίες σχετικά με το Green Key και μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι κάθε επικοινωνία σχετικά με το Green Key αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τις τρέχουσες πρακτικές της, δεν υπερβάλλει σε ισχυρισμούς, και χρησιμοποιεί την επίσημη ιστοσελίδα του Green Key ως κύρια πηγή ώστε οι πληροφορίες να παραμένουν ακριβείς και επικαιροποιημένες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις πληροφορίες σχετικά με το Green Key στην ιστοσελίδα της. Ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι η επικοινωνία είναι ακριβής, σχετική, σωστά τοποθετημένη και, όπου απαιτείται, πολύγλωσση.

Ειδικά για αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτό προσχέδιο των πληροφοριών της ιστοσελίδας της και δημοσιεύει τις πληροφορίες εντός 6 μηνών από την απόκτηση της πιστοποίησης.

Η σαφής και προσβάσιμη επικοινωνία σχετικά με τις δράσεις βιωσιμότητας βοηθά τους επισκέπτες να κατανοήσουν, να υποστηρίξουν και να συμμετέχουν στο έργο της εγκατάστασης για πιο υπεύθυνη λειτουργία. Ενισχύει την εμπιστοσύνη, προάγει υπεύθυνη συμπεριφορά και ενδυναμώνει τη συνολική επίδραση των πρωτοβουλιών της εγκατάστασης.

Η εγκατάσταση παρουσιάζει ακριβείς, σαφείς και εύκολα κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τις πρωτοβουλίες βιωσιμότητάς της. Οι πληροφορίες αυτές προβάλλονται με συνέπεια σε πολλαπλά σημεία διεπαφής προσβάσιμα στους επισκέπτες, όπως οι κοινόχρηστοι χώροι (π.χ. χώρος υποδοχής, ανελκυστήρες), δωμάτια επισκεπτών ή αίθουσες συναντήσεων, τηλεοπτικές και ψηφιακές οθόνες, κωδικοί QR, έντυπα φυλλάδια ή/και εφαρμογές για τους επισκέπτες. Ως «ορατές» νοούνται οι πληροφορίες που τοποθετούνται εντός της μονάδας, σε σημεία όπου οι επισκέπτες είναι πιθανό να τις δουν και να αλληλεπιδράσουν με αυτές (π.χ. στους χώρους υποδοχής, σε φακέλους καλωσορίσματος εντός δωματίου ή σε επιβεβαιώσεις κρατήσεων μέσω κινητού).

Πέρα από την περιγραφή των πολιτικών και επιτευγμάτων βιωσιμότητας της εγκατάστασης, το υλικό καλεί σαφώς και ενθαρρύνει τους επισκέπτες να συμμετέχουν σε συγκεκριμένες δράσεις βιωσιμότητας. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει εξοικονόμηση νερού και ενέργειας, διαλογή και ανακύκλωση αποβλήτων, μείωση σπατάλης τροφίμων, υποστήριξη τοπικών δράσεων προστασίας της βιοποικιλότητας ή συνεισφορά σε κοινωνικές ή περιβαλλοντικές οργανώσεις. Η προτροπή για δράση είναι σαφής και παροτρυντική, περιγράφοντας απλά βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν οι επισκέπτες και τη θετική επίδραση που αυτά μπορούν να έχουν.

Συνιστάται οι πληροφορίες να είναι διαθέσιμες σε περισσότερες από μία γλώσσες, βάσει της σύνθεσης των επισκεπτών, και να παρουσιάζονται σε ελκυστική μορφή που προσελκύει την προσοχή και είναι εύκολα κατανοητή. Για περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής, η εγκατάσταση μπορεί να εφαρμόζει σύστημα επιβράβευσης ή διάκρισης των επισκεπτών που συμμετέχουν στις υπεύθυνες πρακτικές της εγκατάστασης κατά τη διάρκεια της διαμονής τους, υπό την προϋπόθεση ότι τα κίνητρα είναι τα ίδια βιώσιμα και δεν ενθαρρύνουν την υπερκατανάλωση.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι όλη η επικοινωνία που σχετίζεται με τη βιωσιμότητα (έντυπη, προφορική ή ψηφιακή) αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τις τρέχουσες πρακτικές, δεν υπερβάλλει σε ισχυρισμούς και διατηρείται επικαιροποιημένη.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις βιωσιμότητας που παρέχονται στους επισκέπτες, συμπεριλαμβανομένων των υλικών που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους σε τέτοιες πρωτοβουλίες.

Ειδικά για αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει προσχέδιο των σχετικών πληροφοριών για τους επισκέπτες.

Το προσωπικό πρώτης γραμμής, που έρχεται σε επαφή με τους επισκέπτες, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επικοινωνία των αξιών βιωσιμότητας της εγκατάστασης. Η διασφάλιση επαρκούς ενημέρωσης σχετικά με το Green Key και τις πρωτοβουλίες της εγκατάστασης ενισχύει την εμπιστοσύνη των επισκεπτών, αυξάνει τη συμμετοχή και διατηρεί την αξιοπιστία της πιστοποίησης.

Όλο το προσωπικό που έρχεται σε επαφή με τους επισκέπτες είναι σε θέση να εξηγεί με σαφήνεια τι είναι το Green Key και να περιγράφει τις βασικές πρωτοβουλίες βιωσιμότητας που εφαρμόζονται στην εγκατάσταση.

Το προσωπικό είναι προετοιμασμένο να παρέχει:
• βασική επεξήγηση του Green Key και των σκοπών του
• πληροφορίες για τις κύριες πρωτοβουλίες και πολιτικές βιωσιμότητας για τη συγκεκριμένη μονάδα (π.χ. πολιτική επαναχρησιμοποίησης πετσετών, τοπικές προμήθειες, δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας κ.λπ.) 
• πληροφορίες για τους τρόπους με τους οποίους οι επισκέπτες μπορούν να συμβάλουν σε αυτές τις πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια της διαμονής τους.

Συνιστάται να παρέχεται ένα σύντομο προφορικό ή γραπτό «καλωσόρισμα βιωσιμότητας» κατά την άφιξη. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει κάποια δήλωση, όπως, ενδεικτικά:
«Η εγκατάσταση αυτή είναι πιστοποιημένη με Green Key για τη δέσμευσή της για βιώσιμη λειτουργία. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τις δράσεις μας σκανάροντας αυτόν τον κωδικό QR ή να μας ρωτήσετε σχετικά με τις δραστηριότητες, τις πολιτικές εξοικονόμησης νερού ή άλλες πρωτοβουλίες.»

Συνιστάται επίσης η χρήση των τυποποιημένων και προσαρμόσιμων υλικών επικοινωνίας που παρέχονται από το Green Key μέσω της Εργαλειοθήκης του Green Key. Τα υλικά αυτά προσαρμόζονται στο τοπικό πλαίσιο και είναι σχεδιασμένα ώστε να είναι οπτικά σαφή και εύκολα προσβάσιμα.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι όλη η επικοινωνία σχετικά με τις δράσεις βιωσιμότητας είναι ακριβής, σαφής και εύκολα κατανοητή. Το προσωπικό που έρχεται σε επαφή με τους επισκέπτες δεν υπερβάλλει ούτε παραποιεί την περιβαλλοντική απόδοση της εγκατάστασης.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί συνέντευξη με τουλάχιστον ένα μέλος του προσωπικού που έρχεται σε επαφή με τους επισκέπτες, ώστε να επιβεβαιώσει ότι μπορεί να παρέχει με ακρίβεια και αυτοπεποίθηση βασικές πληροφορίες σχετικά με το Green Key και τις κύριες δράσεις βιωσιμότητας της εγκατάστασης. Οι απαντήσεις είναι ακριβείς, σαφείς και εύκολα κατανοητές. 

Η ενθάρρυνση των επισκεπτών για χρήση βιώσιμων μέσων μεταφοράς συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της κατανάλωσης πόρων. Η παροχή σαφών και εύκολα προσβάσιμων πληροφοριών επιτρέπει στους επισκέπτες να λαμβάνουν υπεύθυνες, φιλικές προς το περιβάλλον αποφάσεις για τη μετακίνησή τους κατά την διάρκεια της παραμονής τους.

Η εγκατάσταση ενημερώνει και ενθαρρύνει τους επισκέπτες να χρησιμοποιούν, όπου είναι εφικτό και ασφαλές, τρόπους βιώσιμης μετακίνησης αντί για ιδιωτικά αυτοκίνητα ή ταξί. Οι εναλλακτικές μορφές μετακίνησης περιλαμβάνουν:

α) τοπικά δημόσια ή ιδιωτικά μέσα μεταφοράς (π.χ. λεωφορείο, τρένο, μετρό, τραμ, πλοίο κ.λπ.)·
β) συστήματα κοινόχρηστων ταξί ή minibuses·
γ) ταξί εταιρειών με περιβαλλοντική πολιτική (π.χ. χρήση ηλεκτρικών οχημάτων)·
δ) λεωφορεία που παρέχονται από την εγκατάσταση· ή/και
ε) άλλα μέσα μετακίνησης, όπως ηλεκτρικά πατίνια, ποδήλατα και ηλεκτρικά ποδήλατα.

Οι πληροφορίες που παρέχονται είναι ακριβείς, σαφείς και οπτικά ελκυστικές. Διατίθενται στην ιστοσελίδα της εγκατάστασης ή/και σε email καλωσορίσματος, όπου αναφέρονται η διεύθυνση και οι τρόποι μετακίνησης για πρόσβαση στην εγκατάσταση. Οι πληροφορίες μπορούν, επίσης, να περιλαμβάνονται σε υλικό προσβάσιμο στους επισκέπτες στη ρεσεψιόν, σε φακέλους δωματίου ή σε ψηφιακές οθόνες/κωδικούς QR.

Η ακρίβεια των πληροφοριών ελέγχεται τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτές παραμένουν επικαιροποιημένες. 

Πληροφορίες για τα τοπικά εναλλακτικά μέσα μεταφοράς μπορούν επίσης να παρέχονται προφορικά από το προσωπικό που έχει επαφή με τους επισκέπτες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει το υλικό επικοινωνίας που χρησιμοποιείται για την ενημέρωση των επισκεπτών σχετικά με τα εναλλακτικά βιώσιμα μέσα μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένων παραδειγμάτων έντυπου και/ή ψηφιακού υλικού, κειμένων check-in ή προτύπων. Ελέγχεται ότι οι πληροφορίες είναι ακριβείς, σαφείς, οπτικά ελκυστικές, εύκολα κατανοητές και επικαιροποιημένες.

Η ανατροφοδότηση από τους επισκέπτες είναι ουσιώδης για την κατανόηση και, στη συνέχεια, τη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των λειτουργιών μιας εγκατάστασης. Ενισχύει τη διαφάνεια, οικοδομεί εμπιστοσύνη και υποστηρίζει τη συνεχή βελτίωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών πρακτικών.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει μια δομημένη διαδικασία ανατροφοδότησης μέσω της οποίας οι επισκέπτες αξιολογούν την απόδοση των βιώσιμων πρακτικών της εγκατάστασης και παρέχουν σχόλια ή προτάσεις για βελτίωση. Η ανατροφοδότηση συλλέγεται ενεργά, αναλύεται και χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση και ενίσχυση της απόδοσης της εγκατάστασης σε θέματα βιωσιμότητας. Στο πλαίσιο της διαδικασίας, η εγκατάσταση εντοπίζει τάσεις στην αντίληψη και την ικανοποίηση των επισκεπτών σε σχέση με την απόδοσή της και εφαρμόζει τις απαιτούμενες βελτιώσεις. Εάν η ανατροφοδότηση αναδείξει ζητήματα που απαιτούν διορθωτικές ενέργειες, η εγκατάσταση τα αντιμετωπίζει άμεσα, όπου είναι εφικτό.

Οι επισκέπτες προσκαλούνται να συμμετάσχουν στη διαδικασία ανατροφοδότησης κατά τη διάρκεια της διαμονής τους, κατά το check-in ή το check-out, είτε δια ζώσης είτε μέσω ψηφιακών μέσων (π.χ. email, κωδικοί QR, εφαρμογές).

Το Green Key παρέχει ένα τυποποιημένο ερωτηματολόγιο για τους επισκέπτες (διαθέσιμο στην Εργαλειοθήκη Green Key), το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να ενσωματωθεί στη διαδικασία ανατροφοδότησης.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ότι χρησιμοποιεί σύστημα ανατροφοδότησης από τους επισκέπτες (δηλαδή με ποιον τρόπο συλλέγεται η ανατροφοδότηση)·
• αναφορά που αναλύει τα αποτελέσματα του πιο πρόσφατου κύκλου ανατροφοδότησης, εντοπίζοντας βασικά συμπεράσματα και τομείς προς βελτίωση· και
• τεκμηρίωση των ενεργειών που υλοποιήθηκαν σε απόκριση της ανατροφοδότησης των επισκεπτών, οι οποίες μπορεί να συνδέονται με το σχέδιο δράσης της εγκατάστασης (βλ. κριτήριο 1.3).

Ειδικά για αιτούντες για πρώτη φορά, η εγκατάσταση παρουσιάζει ένα γραπτό σχέδιο που περιγράφει πώς θα συλλέγεται, θα εξετάζεται και θα αξιοποιείται η ανατροφοδότηση από τους επισκέπτες.

Η δημόσια κοινοποίηση των προσπαθειών βιωσιμότητας αυξάνει την ευαισθητοποίηση των επισκεπτών, ενισχύει την αξιοπιστία και ενθαρρύνει την ευρύτερη υιοθέτηση υπεύθυνων πρακτικών στον τουριστικό τομέα.

Η εγκατάσταση δημοσιοποιεί ενεργά τις πρακτικές βιωσιμότητάς της, την πρόοδό της και την εμπλοκή της στο Green Key μέσω των δικών της ψηφιακών καναλιών. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την ιστοσελίδα της εγκατάστασης, ενημερωτικά δελτία (newsletters) ή άλλα ψηφιακά μέσα που διαχειρίζεται η εγκατάσταση.

Η δημοσιοποίηση σχεδιάζεται και υλοποιείται σε βασικές χρονικές στιγμές του κύκλου πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων:
• της έκδοσης του πιστοποιητικού Green Key
• τουλάχιστον μίας ενδιάμεσης επικαιροποιημένης ενημέρωσης.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να αλληλοεπιδρά με το Green Key στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ακολουθώντας τα επίσημα κανάλια του Green Key (π.χ. LinkedIn, Instagram), αναδημοσιεύοντας σχετικό περιεχόμενο, συμμετέχοντας σε πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης του Green Key και ενισχύοντας τα μηνύματα βιωσιμότητας. Κατά τη διάρκεια κάθε έτους πιστοποίησης, η εγκατάσταση υποβάλλει τουλάχιστον μία επαληθευμένη «Καλή Πρακτική» στο Green Key International ή στον Εθνικό Χειριστή του, με σκοπό την προώθηση και ανταλλαγή γνώσης. Επιπλέον, συνιστάται η χρήση του ημερολογίου ευαισθητοποίησης για τη βιωσιμότητα του Green Key (διαθέσιμο στην Εργαλειοθήκη του Green Key) καθώς και του υλικού των διεθνών εκστρατειών προώθησης για έμπνευση και ευθυγράμμιση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει σύνοψη της δραστηριότητας επικοινωνίας της, συμπεριλαμβανομένων συνδέσμων ή στιγμιότυπων οθόνης (screenshots) από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η παροχή πληροφοριών στους επισκέπτες σχετικά με κοντινές φυσικές περιοχές ενισχύει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, υποστηρίζει την υπεύθυνη τουριστική συμπεριφορά και ενδυναμώνει το προφίλ βιωσιμότητας της εγκατάστασης. Ενθαρρύνοντας δραστηριότητες στη φύση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, η εγκατάσταση βοηθά τους επισκέπτες να έρθουν σε επαφή με τα τοπικά οικοσυστήματα, προωθώντας παράλληλα την προστασία τους και τη μακροπρόθεσμη διατήρησή τους.

Η εγκατάσταση παρέχει γραπτές πληροφορίες σχετικά με κοντινές φυσικές περιοχές, όπως πάρκα, τοπία, προστατευόμενες περιοχές, παραλίες και άλλες οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται μαζί με το υλικό που απαιτείται βάσει του κριτηρίου 2.9.

Το εν λόγω υλικό επικοινωνίας ενθαρρύνει τους επισκέπτες να συμμετέχουν σε υπαίθριες ή φυσιολατρικές δραστηριότητες για ενίσχυση της ευαισθητοποίησης και της προσωπικής ευεξίας, όπως περπάτημα, τρέξιμο, ποδηλασία, κολύμβηση, ιστιοπλοΐα, κανό, παρατήρηση πουλιών, πικνίκ ή επίσκεψη σε υπαίθριους χώρους αναψυχής.

Οι πληροφορίες περιλαμβάνουν παρότρυνση για τήρηση διεθνών και εθνικών καλών πρακτικών και τοπικών οδηγιών, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι αρνητικές επιπτώσεις και να ενισχύονται τόσο τα οφέλη για τον τόπο όσο και η εμπειρία των επισκεπτών. Οι δραστηριότητες προωθούνται με τρόπο που δεν βλάπτει τη βιοποικιλότητα και, όπου είναι δυνατόν, συμβάλλει θετικά στην προστασία της.

Οι πληροφορίες είναι σαφώς ορατές, σχετικές με την εμπειρία του επισκέπτη και οπτικά ελκυστικές (ώστε να προσελκύουν την προσοχή) και τοποθετούνται σε σημεία προσβάσιμα στους επισκέπτες, όπως στη ρεσεψιόν ή στο γραφείο εξυπηρέτησης των επισκεπτών (concierge), σε ειδική περιβαλλοντική γωνιά στο lobby, ή/και προβάλλονται μέσω τηλεοπτικών οθονών σε κοινόχρηστους ή συνεδριακούς χώρους, σε φακέλους δωματίων επισκεπτών ή αιθουσών συνεδριάσεων, μέσω κωδικών QR ή/και εφαρμογών για τους επισκέπτες. Συνιστάται οι πληροφορίες να διατίθενται σε περισσότερες από μία γλώσσες, ανάλογα με το προφίλ των επισκεπτών.

Παρότι οι πληροφορίες απευθύνονται κυρίως στους επισκέπτες, συνιστάται η εγκατάσταση να παρέχει παρόμοιο υλικό και στο προσωπικό, ώστε να υποστηρίζει επαρκώς τους επισκέπτες και να ενισχύει την ευαισθητοποίηση.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Ολλανδία, το κριτήριο αυτό είναι υποχρεωτικό για όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις πληροφορίες που παρέχονται στους επισκέπτες για κοντινές φυσικές περιοχές. Αυτό περιλαμβάνει οιοδήποτε ερμηνευτικό περιεχόμενο, οδηγίες επισκεπτών και κώδικες συμπεριφοράς. Ελέγχεται ότι το υλικό είναι ακριβές, σαφώς παρουσιασμένο, πολύγλωσσο όπου είναι ενδεδειγμένο, και οπτικά ελκυστικό.

Η προώθηση υπεύθυνης συμπεριφοράς των επισκεπτών συμβάλλει στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του υπερτουρισμού, στη μείωση της όχλησης των τοπικών κοινοτήτων και καλλιεργεί τον σεβασμό του τοπικού πολιτισμού και των παραδόσεων. Ενημερώνοντας τους επισκέπτες σχετικά με την ενδεικνυόμενη συμπεριφορά και τις τοπικές κατευθυντήριες γραμμές, η εγκατάσταση υποστηρίζει τον κοινωνικά βιώσιμο τουρισμό και την ανάπτυξη θετικών σχέσεων με την τοπική κοινωνία.

Η εγκατάσταση παρέχει γραπτές πληροφορίες στους επισκέπτες που προωθούν την υπεύθυνη συμπεριφορά στον προορισμό. Οι πληροφορίες περιλαμβάνουν, όπου είναι σχετικό, αναφορά σε εθνικές ή τοπικές οδηγίες τουριστικής συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από υπουργεία τουρισμού ή τοπικές τουριστικές αρχές. Συνιστάται η προσφυγή σε επίσημες εθνικές, περιφερειακές ή δημοτικές ιστοσελίδες κατά την ανάπτυξη του περιεχομένου.

Παραδείγματα συμπεριφορών που προτείνονται στους επισκέπτες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
α) γενικούς κανόνες που συμβάλλουν στην αποφυγή υπερτουρισμού·
β) οδηγίες για σεβασμό των τοπικών κοινοτήτων και του περιβάλλοντος στην περιοχή·
γ) κανόνες περιήγησης στα αξιοθέατα·
δ) συνιστώμενη συμπεριφορά κατά την επίσκεψη σε θρησκευτικούς και ιστορικούς χώρους· 
ε) οδηγίες για αποφυγή ρύπανσης και την προστασία δημόσιων χώρων.

Οι πληροφορίες είναι σαφείς, ακριβείς, οπτικά ελκυστικές, επικαιροποιημένες και εύκολα προσβάσιμες στους επισκέπτες, σε χώρους όπως η ρεσεψιόν, τα δωμάτια των επισκεπτών, οι ψηφιακές πλατφόρμες ή τα email επιβεβαίωσης κρατήσεων.

Διατίθενται προσαρμόσιμα πρότυπα επικοινωνίας στην Εργαλειοθήκη του Green Key. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει το υλικό που παρέχεται στους επισκέπτες για την προώθηση υπεύθυνης τουριστικής συμπεριφοράς. Επιβεβαιώνεται ότι αυτό το υλικό πληροί τις παραπάνω απαιτήσεις και αντικατοπτρίζει το συγκεκριμένο τοπικό πλαίσιο.

Η παροχή και ενεργή προώθηση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης των επισκεπτών αυξάνει την κατανόηση της βιώσιμης ανάπτυξης, ενθαρρύνει την υπεύθυνη συμπεριφορά και ενισχύει τη συμμετοχή σε περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα που σχετίζονται με τον προορισμό και την τοπική κοινότητα.

Η εγκατάσταση υλοποιεί και προωθεί ενεργά τουλάχιστον 4 πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης ανά περίοδο πιστοποίησης (δηλαδή 2 δραστηριότητες ανά ημερολογιακό έτος). Αυτές περιλαμβάνουν:
• 1 πρωτοβουλία με έμφαση σε περιβαλλοντικά ζητήματα (π.χ. Ημέρα της Γης, καθαρισμοί, προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας)· 
• 1 πρωτοβουλία με έμφαση σε κοινωνικά θέματα (π.χ. φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες, δημόσιοι εορτασμοί, δράσεις συγκέντρωσης πόρων).

Οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης περιλαμβάνουν συμμετοχή και εμπλοκή των επισκεπτών, όπως:
α) η συμμετοχή σε εκδηλώσεις, όπως η Ώρα Της Γης (Earth Hour), η Μέρα Της Γης (Earth Day), η Εβδομάδα Εξοικονόμησης Ενέργειας ( Energy Saving Week), η Εβδομάδα Μείωσης Απορριμμάτων (Waste Reduction Week), η Παγκόσμια Ημέρα Τροφής (World Food Day), η Παγκόσμια Ημέρα Αυστηράς Χορτοφαγίας (World Vegan Day), η Παγκόσμια Ημέρα Χορτοφαγίας (World Vegetarian Day), η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος (World Environment Day) κ.λπ.·
β) η προώθηση δραστηριοτήτων χωρίς χρήση αυτοκινήτου, οι οργανωμένες περιηγήσεις στη φύση εντός ή κοντά στην εγκατάσταση, η συμμετοχή σε δενδροφυτεύσεις ή άλλες δράσεις για το κλίμα·
γ) η δημιουργία χώρων πρασίνου στην εγκατάσταση ή χώρων πρασίνου φιλικών προς επικονιαστές, οι δράσεις προστασίας τοπικής χλωρίδας και πανίδας·
δ) δραστηριότητες συγκομιδής και συλλογής τροφίμων· 
ε) καθαρισμοί παραλιών, εκπαιδευτικές δράσεις με σχολεία, φιλανθρωπικές εκδηλώσεις.

Όλες οι δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της συγκομιδής και συλλογής τροφίμων, υλοποιούνται υπό ελεγχόμενες συνθήκες, είναι βιώσιμες και συμμορφώνονται με την τοπική, εθνική και διεθνή νομοθεσία.

Η συμμετοχή των επισκεπτών διασφαλίζεται ενεργά και τεκμηριώνεται. Δραστηριότητες μόνο για το προσωπικό δεν καλύπτουν το κριτήριο. Επαναλαμβανόμενες ημέρες ευαισθητοποίησης (π.χ. Η Ώρα Της Γης) είναι αποδεκτές, εφόσον τεκμηριώνεται η συμμετοχή των επισκεπτών.

Συνιστάται η χρήση του ημερολογίου ευαισθητοποίησης βιωσιμότητας του Green Key (διαθέσιμο στην Εργαλειοθήκη του Green Key ) καθώς και υλικού από διεθνείς εκστρατείες προώθησης (π.χ. Καλές Πρακτικές) για έμπνευση και ευθυγράμμιση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που αποδεικνύει τις δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο πλήρες ημερολογιακό έτος, καθώς και εκείνες που έχουν προγραμματιστεί για τα επόμενα δύο (2) ημερολογιακά έτη. 

Αποδεκτά αποδεικτικά στοιχεία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
α) χρονολογημένη λίστα δραστηριοτήτων (συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας και του αριθμού συμμετεχόντων κατά προσέγγιση)·
β) υλικό επικοινωνίας· 
γ) φωτογραφίες με χρονική σήμανση και κάθε υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την προώθηση της συμμετοχής των επισκεπτών.

Η προώθηση ή παροχή πρόσβασης σε ποδήλατα ή/και άλλες μορφές μη μηχανοκίνητης μετακίνησης (π.χ. κανό, έλκηθρα χωρίς μηχανή, χιονοπέδιλα ή σκι αντοχής) μειώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, υποστηρίζει τη βιώσιμη κινητικότητα και προάγει την υγεία και ευεξία των επισκεπτών. Η παροχή ή η διευκόλυνση πρόσβασης σε ποδήλατα επιτρέπει μετακινήσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος εντός του προορισμού και προάγει πιο βιώσιμες επιλογές κινητικότητας για τους επισκέπτες.

Η εγκατάσταση προσφέρει ή διευκολύνει την πρόσβαση σε μη μηχανοκίνητα μέσα μεταφοράς για τους επισκέπτες. Αυτό περιλαμβάνει είτε:

α) την παροχή δυνατότητας δανεισμού ή ενοικίασης ποδηλάτων ή άλλων μορφών μη μηχανοκίνητης μετακίνησης (π.χ. κανό, έλκηθρα χωρίς μηχανή, χιονοπέδιλα, σκι αντοχής) απευθείας από την εγκατάσταση· 
β) την παραπομπή των επισκεπτών σε αξιόπιστη εξωτερική υπηρεσία ενοικίασης, όταν η άμεση παροχή δεν είναι εφικτή.

Τα ηλεκτρικά ποδήλατα και τα ηλεκτρικά πατίνια δεν πληρούν το παρόν κριτήριο (βλ. κριτήριο 2.5).

Οι πληροφορίες σχετικά με τα διαθέσιμα μη μηχανοκίνητα μέσα μεταφοράς είναι προσβάσιμες στους επισκέπτες σε σημεία όπως η ρεσεψιόν, το γραφείο εξυπηρέτησης των επισκεπτών, η περιβαλλοντική γωνιά, τηλεοπτικές οθόνες, ή μέσω εφαρμογών, κωδικών QR ή σε φακέλους εντός των δωματίων των επισκεπτών/αιθουσών συναντήσεων.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο, το κριτήριο αυτό είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:
α) τη διαθεσιμότητα μη μηχανοκίνητων μέσων μεταφοράς και την προώθηση της υπηρεσίας αυτής·
β) την ύπαρξη σαφώς διατυπωμένων πληροφοριών που παραπέμπουν τους επισκέπτες σε εξωτερικές υπηρεσίες ενοικίασης.

Για την αποτελεσματική διαχείριση και μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και του λειτουργικού κόστους, οι εγκαταστάσεις παρακολουθούν, καταγράφουν και κατανοούν τη χρήση του νερού. Η μηνιαία καταγραφή της κατανάλωσης νερού επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό αναποτελεσματικοτήτων ή διαρροών, υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων και ευθυγραμμίζεται με καλές πρακτικές στην υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας.

Η εγκατάσταση καταγράφει τη συνολική κατανάλωση νερού της, τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Συνιστάται η καταγραφή να γίνεται συχνότερα από μία φορά τον μήνα ή/και να καταγράφεται η ένταση κατανάλωσης νερού (ανά διανυκτέρευση/ανά κλίνη/χώρο/επισκέπτες κ.λπ.), καθώς αυτό επιτρέπει καλύτερη παρακολούθηση της αποδοτικότητας και της πορείας των επιδόσεων.

Οι μετρήσεις είναι συστηματικές και αποθηκεύονται σε μορφή που επιτρέπει την εύκολη ανίχνευσή τους. Η μεθοδολογία συλλογής δεδομένων καταγράφεται (π.χ. δεδομένα από λογαριασμούς παρόχων, υπομετρητές, αυτοματοποιημένες διαδικτυακές ή φυσικές μετρήσεις). Αναφέρονται η πηγή και οι χρήσεις του νερού (π.χ. δημοτική παροχή με ή χωρίς μέτρηση, άντληση στις εγκαταστάσεις κ.λπ.). Αυτό επιτρέπει στην εγκατάσταση να ξεχωρίσει τις αλλαγές στην κατανάλωση και στην πηγή του νερού.

Όταν το νερό δεν παρέχεται μέσω δημόσιου παρόχου, η εγκατάσταση πρέπει να διαθέτει επίσημα έγγραφα που επιβεβαιώνουν ότι η υδροδότηση της είναι νόμιμα αδειοδοτημένη και συμμορφώνεται με τις τοπικές ή εθνικές προδιαγραφές. Σε περιοχές ή περιόδους όπου υπάρχει από τις τοπικές ή εθνικές αρμόδιες αρχές επίσημη ανακοίνωση λειψυδρίας, έλλειψης νερού ή περιορισμών άντλησης, η εγκατάσταση οφείλει να διασφαλίσει ότι η άντληση ή χρήση νερού είναι εγκεκριμένη από την αρμόδια τοπική αρχή και δεν επηρεάζει αρνητικά το περιβάλλον ή την τοπική παροχή.

Όταν δεν είναι άμεσα διαθέσιμα μηνιαία δεδομένα (π.χ. λόγω δομικών περιορισμών, περιορισμών χρηστικότητας, απουσίας μετρητών ή κοινόχρηστων εγκαταστάσεων), η εγκατάσταση παρέχει την πιο ακριβή δυνατή μηνιαία εκτίμηση. Αποδεκτές μέθοδοι εκτίμησης περιλαμβάνουν:
α) κατανομή βάσει επιφάνειας, πληρότητας ή συγκρίσιμων δεικτών
β) εκτιμήσεις βάσει χωρητικότητας δεξαμενών και συχνότητας ανεφοδιασμού
γ) αρχεία αντλήσεων ή παραλαβών.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνιστάται η τοποθέτηση ξεχωριστών μετρητών νερού για τη βελτίωση της ακρίβειας των δεδομένων διαχρονικά.

Εάν παρατηρηθούν σημαντικές αλλαγές ή αυξημένη κατανάλωση νερού, η εγκατάσταση διερευνά άμεσα τα αίτια και εφαρμόζει διορθωτικές ενέργειες.

Τα δεδομένα παρακολούθησης νερού που συλλέγονται βάσει του παρόντος κριτηρίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δεδομένα βάσης για την υποστήριξη των στόχων βιωσιμότητας της εγκατάστασης σύμφωνα με τα κριτήρια 1.2 και 1.3.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• μηνιαία αρχεία κατανάλωσης νερού για τα τελευταία 2 ημερολογιακά έτη, για κάθε πηγή νερού που έχει χρησιμοποιηθεί (οι αιτούντες για πρώτη φορά υποβάλλουν δεδομένα από το προηγούμενο πλήρες έτος ή τουλάχιστον δεδομένα 3 μηνών όπου δεν υπάρχουν προγενέστερα δεδομένα)· και
• υποστηρικτική καταγραφή της χρησιμοποιούμενης μεθοδολογίας συλλογής δεδομένων (π.χ. λογαριασμοί χρήσης, φυσικά αρχεία, αυτοματοποιημένες διαδικτυακές μετρήσεις, φωτογραφίες μετρητών όπου φαίνεται η κατανάλωση όταν δεν υπάρχουν αρχεία). Ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικό έλεγχο της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης, εξετάζοντας δείγμα 3 σχετικών στοιχείων (μεθοδολογία C). Όταν υπάρχουν πολλαπλές πηγές νερού, έτη, χώροι ή συστήματα, ο επιθεωρητής επιλέγει το δείγμα που τα καλύπτει όλα.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• τεκμηρίωση νόμιμης αδειοδότησης της υδροδότησης και συμμόρφωσης με τις τοπικές ή εθνικές απαιτήσεις, όπου δεν υπάρχει δημόσιος πάροχος. Επιπλέον, σε περιοχές, ή κατά την διάρκεια περιόδων κατά τις οποίες υπάρχει επίσημη αναγγελία λειψυδρίας, έλλειψης νερού, ή περιορισμών άντλησης, η εγκατάσταση οφείλει να προσκομίσει άδεια ή δήλωση της αρμόδιας αρχής ότι η άντληση ή η χρήση νερού δεν επηρεάζει αρνητικά το περιβάλλον ή την τοπική παροχή· και/ή
• τα εκτιμώμενα δεδομένα και τη μεθοδολογία εκτίμησης, όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα μηνιαία δεδομένα.

Οι παροχές νερού που στάζουν ή έχουν διαρροές (βρύσες, ντους, τουαλέτες, εσωτερικές και εξωτερικές πισίνες κ.λπ.) σε κοινόχρηστους χώρους, δωμάτια επισκεπτών και χώρους προσωπικού αυξάνουν άσκοπα την κατανάλωση νερού και επηρεάζουν αρνητικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.

Η εγκατάσταση παρακολουθεί ενεργά τις παροχές νερού και επισκευάζει τις διαρροές χωρίς καθυστέρηση. Εφαρμόζεται γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας (Standard Operating Procedure-SOP), η οποία καθορίζει τακτικούς ελέγχους και διαδικασίες επισκευής για εμφανείς διαρροές νερού.

Η Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας καθορίζει τη συχνότητα ελέγχων ανάλογα με τον τύπο και τη χρήση της παροχής, ως ακολούθως:
• παροχές υψηλής χρήσης ή υψηλού κινδύνου (π.χ. δημόσιες τουαλέτες, δωμάτια επισκεπτών υποδομές πισίνας, εξωτερικές βρύσες) ελέγχονται τουλάχιστον κάθε φορά που καθαρίζεται ο χώρος
• παροχές μέσης χρήσης (π.χ. τουαλέτες προσωπικού, «πίσω» κουζίνες που δεν είναι ορατές στους επισκέπτες) ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα
• παροχές χαμηλής ή σπάνιας χρήσης (π.χ. εποχιακά εξωτερικά ντους, βοηθητικοί νεροχύτες) ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά τον μήνα ή πριν την αναμενόμενη χρήση.

Όταν εντοπίζονται διαρροές, εφαρμόζονται από την εγκατάσταση διορθωτικές ενέργειες για να επισκευαστούν. Οι διαρροές που εντοπίζονται και οι αντίστοιχες διορθωτικές δράσεις καταγράφονται σε αρχείο συμβάντων ή συντήρησης. Το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για επιθεωρήσεις (π.χ. συνεργείο καθαρισμού, τεχνικοί, κ.λπ.) είναι ενήμεροι για τις διαδικασίες που ισχύουν.

Συνιστάται η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος ανίχνευσης διαρροών για τον γρήγορο εντοπισμό διαρροών και η χρήση ψηφιακής λίστας ελέγχου. Για εξωτερικές ή εσωτερικές πισίνες, η παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει οπτικές επιθεωρήσεις γύρο από την πισίνα, αλλά ως καλύτερη λύση θεωρείται η τοποθέτηση ξεχωριστού υδρομετρητή που να παρακολουθεί την κατανάλωση νερού της πισίνας (δείτε το κριτήριο 3.8) ή ανιχνευτή διαρροής.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τη γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας για τον έλεγχο παροχών νερού σύμφωνα με την παραπάνω συχνότητα.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν έχουν παρατηρηθεί διαρροές σε παροχές νερού, η εγκατάσταση παρουσιάζει το ημερολόγιο/αρχείο συμβάντων και τις διορθωτικές ενέργειες μετά την παρατήρηση των διαρροών.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον:
• 1 κοινόχρηστο χώρο (π.χ. lobby, κοινόχρηστο μπάνιο),
• 1 γραφείο προσωπικού, μη ορατό στους επισκέπτες,
• δωμάτια επισκεπτών ακολουθώντας την μεθοδολογία Α, όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Εάν εντοπιστούν διαρροές, η εγκατάσταση καταδεικνύει την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων.

Η μείωση της ροής νερού στα ντους συμβάλλει στη μείωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου μέσω εξοικονόμησης νερού. Η διασφάλιση αποδοτικής χρήσης νερού είναι ιδιαίτερα σημαντική σε υποδομές επισκεπτών με υψηλή ημερήσια κατανάλωση.

Η ροή νερού σε τουλάχιστον 80% των ντους σε δωμάτια επισκεπτών, κοινόχρηστους χώρους, χώρους προσωπικού και άλλους χώρους, όπως spa ή γυμναστήρια, δεν υπερβαίνει τα 9 λίτρα (ή 2,68 US gallons) ανά λεπτό. Σε πολλές περιπτώσεις, η ροή νερού στα ντους θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω.

Για να συμμορφωθεί με το παρόν κριτήριο, η εγκατάσταση μπορεί είτε να επιλέξει κεφαλές ντους με περιορισμένη ροή νερού είτε να διαθέτει συσκευές περιορισμού ροής στη βάση των σωλήνων. Η μειωμένη ροή νερού επιτυγχάνεται συχνά με ανάμιξη νερού με αέρα μέσω αερατόρ ντους. Μόνο ως προσωρινό μέτρο, η πίεση του νερού στο δίκτυο ύδρευσης ενδέχεται να μειωθεί, έως ότου εφαρμοστεί μια μόνιμη λύση, που να πληροί τις απαιτήσεις της ροής του νερού. Για ντους βροχής (rain shower), όπου ο τυπικός περιορισμός ροής είναι τεχνικά δύσκολος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές λύσεις όπως πιστοποιημένες κεφαλές ντους βροχής χαμηλής ροής, κρυφές βαλβίδες ελέγχου ροής, ή ρύθμιση της πίεσης του νερού στην πηγή, ώστε να πληρείται η απαίτηση ρυθμού ροής.

Ορισμένα μοντέλα ντους χαμηλής ροής, ιδιαίτερα σε χώρους υψηλής χρήσης όπως γυμναστήρια ή spa, ενδέχεται να απαιτούν προσαρμογές για τη διατήρηση της άνεσης των χρηστών και της καθαριότητας (π.χ. για την αποφυγή συσσώρευσης υλικών ή οσμών στις αποχετεύσεις). Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται να επιλέγουν ντους εξοικονόμησης νερού με αποδεδειγμένη απόδοση και ανθεκτικότητα και να λαμβάνουν υπόψη τυχόν ανάγκες συντήρησης ή προσαρμογές της εμπειρίας των χρηστών κατά τον σχεδιασμό της προμήθειας και εγκατάστασης. 

Για την περαιτέρω προώθηση της εξοικονόμησης νερού, συνιστάται η εγκατάσταση να τοποθετεί σήμανση ή να χρησιμοποιεί συμπεριφορικές παρεμβάσεις σε χώρους επισκεπτών και προσωπικού για την ενθάρρυνση υπεύθυνης χρήσης νερού, όπως το συντομότερο ντους.

Όπου είναι εγκατεστημένα τόσο τηλέφωνα ντους όσο και ντους βροχής, το κριτήριο εφαρμόζεται και στους δύο τύπους. Οι βρύσες μπανιέρας σε συνδυασμό με ντους δεν περιλαμβάνονται στο παρόν κριτήριο.

Η εγκατάσταση διατηρεί τεκμηριωμένη καταγραφή του συνολικού αριθμού ντους. Πριν από την επιθεώρηση, η εγκατάσταση πραγματοποιεί αυτοελέγχους της ροής νερού των ντους για να ελέγξει τη συμμόρφωση. Για αιτούντες για πρώτη φορά, οι αυτοέλεγχοι πραγματοποιούνται σε τουλάχιστον το 80% του συνολικού αριθμού ντους, αποδεικνύοντας ότι αυτά δεν υπερβαίνουν τα 9 L/min. Για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση, οι αυτοέλεγχοι πραγματοποιούνται σε τουλάχιστον το 50% των ντους που περιλαμβάνονταν στην προηγούμενη ομάδα του 80%, αποδεικνύοντας ότι συνεχίζουν να μην υπερβαίνουν ροή 9 L/min. Όλες οι μετρήσεις τεκμηριώνονται σε ιχνηλάσιμη μορφή και επικαιροποιούνται τουλάχιστον μία φορά εντός των τελευταίων 6 μηνών πριν από την επιθεώρηση.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Μεξικό, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία, η ροή νερού σε τουλάχιστον 90% των ντους δεν υπερβαίνει τα 9 λίτρα ανά λεπτό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την καταγραφή των αυτοελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις ανωτέρω απαιτήσεις.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τουλάχιστον 1 ντους κοινόχρηστου χώρου, 1 ντους χώρου προσωπικού/υποστηρικτικών λειτουργιών και σε δωμάτια επισκεπτών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, προκειμένου να ελεγχθεί η ροή νερού των ντους σε κάθε μία από τις αναφερόμενες κατηγορίες χώρων (μεθοδολογία Β).

Η μείωση της ροής νερού στις βρύσες συμβάλλει στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μέσω εξοικονόμησης νερού σε χώρους συχνής και λιγότερο συχνής χρήσης. Τα αποδοτικά συστήματα βρυσών διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην καθημερινή εξοικονόμηση νερού σε χώρους επισκεπτών και προσωπικού.

Η ροή νερού σε τουλάχιστον 80% των βρυσών νιπτήρα (συμπεριλαμβανομένων των βρυσών με αισθητήρες) σε δωμάτια επισκεπτών, χώρους προσωπικού και άλλους κοινόχρηστους χώρους, όπως δημόσιες τουαλέτες, χώροι spa ή γυμναστήρια, δεν υπερβαίνει τα 8 λίτρα (ή 2,81 US gallons) ανά λεπτό. Σε πολλές περιπτώσεις, η ροή νερού στις βρύσες θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω.

Για να συμμορφωθεί με το κριτήριο, η εγκατάσταση μπορεί είτε να επιλέξει βρύσες με περιορισμένη ροή νερού, είτε να εγκαταστήσει συσκευές περιορισμού ροής στη βρύση. Η μειωμένη ροή νερού επιτυγχάνεται συχνά με ανάμιξη νερού με αέρα μέσω αερατόρ βρύσης. Μόνο ως προσωρινό μέτρο, η πίεση του νερού στο δίκτυο ύδρευσης ενδέχεται να μειωθεί, έως ότου εφαρμοστεί μια μόνιμη λύση, που να πληροί τις απαιτήσεις της ροής του νερού.

Ορισμένα μοντέλα βρυσών εξοικονόμησης νερού ενδέχεται να απαιτούν συχνότερο καθαρισμό ή ρύθμιση για τη διατήρηση της υγιεινής και της χρηστικότητας, ιδιαίτερα σε χώρους υψηλής κυκλοφορίας. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται να επιλέγουν βρύσες με αποδεδειγμένη απόδοση και ευκολία συντήρησης και να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες καθαρισμού και την άνεση του χρήστη κατά τη λήψη αποφάσεων προμήθειας.

Για την περαιτέρω υποστήριξη συμπεριφορών εξοικονόμησης νερού, συνιστάται η εγκατάσταση να τοποθετεί σήμανση ή να χρησιμοποιεί συμπεριφορικές παρεμβάσεις κοντά στις βρύσες στα μπάνια επισκεπτών και χώρους προσωπικού, ενθαρρύνοντας τους χρήστες να κλείνουν τη βρύση όταν ολοκληρώνουν τη χρήση.

Το παρόν κριτήριο εφαρμόζεται μόνο σε βρύσες νιπτήρα και δεν εφαρμόζεται σε βρύσες κουζίνας ή βρύσες σε άλλες υποδομές.

Η εγκατάσταση διατηρεί τεκμηριωμένη καταγραφή του συνολικού αριθμού βρυσών νιπτήρα (συμπεριλαμβάνονται οι βρύσες με αισθητήρες). Πριν από την επιθεώρηση, η εγκατάσταση πραγματοποιεί αυτοελέγχους της ροής νερού των βρυσών νιπτήρα για να αποδείξει τη συμμόρφωση. Για αιτούντες για πρώτη φορά, οι αυτοέλεγχοι πραγματοποιούνται σε τουλάχιστον το 80% του συνολικού αριθμού βρυσών νιπτήρα, αποδεικνύοντας ότι αυτές οι βρύσες δεν υπερβαίνουν τα 8 L/min. Για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση, οι αυτοέλεγχοι πραγματοποιούνται σε τουλάχιστον το 50% των βρυσών που περιλαμβάνονταν στην προηγούμενη ομάδα του 80%, αποδεικνύοντας ότι συνεχίζουν να μην υπερβαίνουν τα 8 L/min. Όλες οι μετρήσεις τεκμηριώνονται σε ιχνηλάσιμη μορφή και επικαιροποιούνται τουλάχιστον μία φορά εντός των τελευταίων 6 μηνών πριν από την επιθεώρηση.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Μεξικό, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία, η ροή νερού σε τουλάχιστον 90% των βρυσών νιπτήρα δεν υπερβαίνει τα 6 λίτρα ανά λεπτό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την καταγραφή των αυτοελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις ανωτέρω απαιτήσεις.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστο χώρο (χώρος υποδοχής/τουαλέτα), 1 χώρο προσωπικού/υποστηρικτικών λειτουργιών και σε δωμάτια επισκεπτών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, προκειμένου να ελεγχθεί η ροή νερού των βρυσών σε κάθε μία από τις αναφερόμενες κατηγορίες χώρων (μεθοδολογία Β).

Ουρητήρια χαμηλής ροής, με αισθητήρες, ή χωρίς νερό στην εγκατάσταση μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μέσω μείωσης της κατανάλωσης νερού. Τα παραδοσιακά ουρητήρια σπαταλούν μεγάλες ποσότητες νερού λόγω μη αποδοτικών μηχανισμών έκπλυσης.

Όπου υπάρχουν ουρητήρια, αυτά είτε διαθέτουν ατομικούς αισθητήρες ανίχνευσης, είτε κουμπί (με έκπλυση που δεν υπερβαίνει τα 3 λίτρα ή 0,79 US gallons ανά έκπλυση), είτε λειτουργούν χωρίς νερό.

Όπου χρησιμοποιούνται ουρητήρια χωρίς νερό, το σύστημα συντηρείται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.

Ορισμένα μοντέλα ουρητηρίων εξοικονόμησης νερού ή ουρητηρίων χωρίς νερό ενδέχεται να απαιτούν συχνότερη συντήρηση ή καθαρισμό για τη διασφάλιση της υγιεινής και τον έλεγχο των οσμών, ιδιαίτερα σε κοινόχρηστους χώρους υψηλής χρήσης. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται να επιλέγουν ουρητήρια με αποδεδειγμένη απόδοση και ανθεκτικότητα και να ενσωματώνουν κατάλληλο προγραμματισμό συντήρησης και εκπαίδευση προσωπικού ως μέρος της διαδικασίας προμήθειας και εγκατάστασης.

Το παρόν κριτήριο εφαρμόζεται σε ουρητήρια που βρίσκονται σε κοινόχρηστους χώρους της εγκατάστασης (π.χ. χώροι υποδοχής, εστιατόρια, κοινόχρηστες εγκαταστάσεις) και σε χώρους προσωπικού.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι τα ουρητήρια είναι εξοπλισμένα με ατομικούς αισθητήρες ανίχνευσης, συστήματα έκπλυσης με κουμπί και περιορισμένη ροή ή ότι είναι χωρίς νερό.

Για την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη μείωση της κατανάλωσης νερού, οι πρόσφατα αγορέσμενες τουαλέτες πρέπει να πληρούν υψηλά πρότυπα αποδοτικότητας νερού. Τα αποδοτικά είδη υγιεινής διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση των υδατικών πόρων και στην υποστήριξη υπεύθυνης διαχείρισης εγκαταστάσεων.

Τουαλέτες που έχουν αγοραστεί εντός των τελευταίων 24 μηνών (για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) και εντός των τελευταίων 6 μηνών (για αιτούντες για πρώτη φορά) για δωμάτια επισκεπτών, κοινόχρηστους χώρους και χώρους προσωπικού είναι είτε:

α) τουαλέτες διπλής έκπλυσης με μέγιστο 3/6 λίτρα ανά έκπλυση (0,79/1,59 US gallons), ή
β) τουαλέτες με συστήματα έκπλυσης μέσω αισθητήρα που επιτρέπουν μέγιστο 4,5 λίτρα ανά έκπλυση (1,19 US gallons).

Η απαιτούμενη αποδοτικότητα εξοικονόμησης νερού επιτυγχάνεται μέσω μόνιμης τεχνικής προδιαγραφής ή ενσωματωμένου περιορισμού και όχι μέσω προσωρινής ρύθμισης που μπορεί να ρυθμιστεί από τον χρήστη.

Άλλα αποδοτικά μοντέλα εξοικονόμησης νερού που επιτυγχάνουν ισοδύναμη ή καλύτερη απόδοση είναι αποδεκτά (π.χ. τουαλέτες υψηλής αποδοτικότητας, μοντέλα με υποβοηθούμενη υποπίεση), υπό την προϋπόθεση ότι οι τεχνικές προδιαγραφές αποδεικνύουν ότι η μέση κατανάλωση νερού ανά κύκλο έκπλυσης είναι ίση ή μικρότερη από 3/6 λίτρα για διπλή έκπλυση ή 4,5 λίτρα για μοντέλα με αισθητήρα.

Για την περαιτέρω υποστήριξη πρακτικών εξοικονόμησης νερού σε παλαιότερα μοντέλα, συνιστάται η εγκατάσταση συσκευών που μειώνουν τον όγκο έκπλυσης όπου είναι εφικτό, καθώς και η χρήση σήμανσης ή συμπεριφορικών παρεμβάσεων που ενθαρρύνουν τη χρήση της χαμηλής έκπλυσης.

Ορισμένα μοντέλα τουαλετών χαμηλής έκπλυσης ενδέχεται να απαιτούν συχνότερο καθαρισμό για τη διατήρηση των προτύπων υγιεινής, ιδιαίτερα σε κοινόχρηστους χώρους υψηλής χρήσης. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται να επιλέγουν τουαλέτες εξοικονόμησης νερού με αποδεδειγμένη απόδοση έκπλυσης και να ενσωματώνουν τον προγραμματισμό συντήρησης ως μέρος της απόφασης προμήθειας.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Γαλλία και τη Πορτογαλία, οι πρόσφατα αγορασμένες τουαλέτες είναι εξοπλισμένες με σύστημα διπλής έκπλυσης με μέγιστο 3/6 λίτρα ανά έκπλυση ή μέγιστο 4,5 λίτρα για συστήματα έκπλυσης με αισθητήρα. Επιπλέον, το 50% όλων των υφιστάμενων τουαλετών έχει μέγιστο 6 λίτρα ανά έκπλυση.

Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, η εγκατάσταση παρουσιάζει τιμολόγια για τουαλέτες που αγοράστηκαν εντός των τελευταίων 24 μηνών (για υποψηφίους που επανυποβάλλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για αιτούντες για πρώτη φορά), στα οποία αναγράφονται η ημερομηνία αγοράς και ο όγκος έκπλυσης κάθε μονάδας.

Τα πλυντήρια πιάτων και ρούχων αποτελούν σημαντική πηγή κατανάλωσης νερού στις εγκαταστάσεις φιλοξενίας. Η διασφάλιση ότι όλα τα πρόσφατα αγορασμένα μοντέλα είναι αποδοτικά, μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τα λειτουργικά κόστη, ενώ υποστηρίζει τη βιώσιμη προμήθεια.

Τα πλυντήρια πιάτων και ρούχων που έχουν αγοραστεί εντός των τελευταίων 24 μηνών (για υποψήφιους που επανυποβάλουν αίτηση) ή εντός των τελευταίων 6 μηνών (για αιτούντες για πρώτη φορά) πληρούν τις απαιτήσεις χαμηλής κατανάλωσης νερού όπως αναφέρονται παρακάτω, ανάλογα με τον τύπο της συσκευής:

Για πλυντήρια πιάτων: 

• Επαγγελματικά πλυντήρια με κάλυμμα/πρόσοψη ή τύπου τούνελ δεν υπερβαίνουν τα 3,5 λίτρα (ή 0,92 US gallons) ανά καλάθι. Όπου διατίθενται μόνο δεδομένα κατανάλωσης ανά πρόγραμμα, η εγκατάσταση αποδεικνύει ότι η μέση κατανάλωση δεν υπερβαίνει τα 3,5 λίτρα ανά καλάθι. 

• Οικιακά ή μικρότερα πλυντήρια αποδεικνύουν χαμηλή κατανάλωση νερού ανά κύκλο, υποστηριζόμενη από αναγνωρισμένα διεθνή ή εθνικά πρότυπα (π.χ. ανήκουν σε μία από τις δύο υψηλότερες κλάσεις απόδοσης στην αγορά, με αντίστοιχα αποδεκτά διεθνή πρότυπα όπως η κλάση αποδοτικότητας νερού της ΕΕ, τα όρια αποδοτικότητας νερού Energy Star ή άλλα εθνικά/περιφερειακά σήματα αποδοτικότητας). 

Για πλυντήρια ρούχων: 

• Επαγγελματικά ή εμπορικά μηχανήματα δεν υπερβαίνουν τα 7 l/kg ρούχων. Όπου τα μοντέλα που πληρούν αυτό το όριο δεν είναι εύκολα διαθέσιμα στην αγορά, χρησιμοποιείται το πιο αυστηρό τοπικό όριο αποδοτικότητας. 

• Οικιακά ή μικρότερα πλυντήρια αποδεικνύουν χαμηλή κατανάλωση νερού ανά κύκλο, υποστηριζόμενη από αναγνωρισμένα εθνικά ή διεθνή πρότυπα (π.χ. ανήκουν σε μία από τις δύο υψηλότερες κλάσεις στην αγορά, με αντίστοιχα διεθνή πρότυπα όπως η κατανάλωση νερού ανά κύκλο της ΕΕ για το πρόγραμμα Eco 40–60, τα όρια αποδοτικότητας νερού Energy Star ή άλλα εθνικά/περιφερειακά σήματα). Όπου διατίθενται δεδομένα με λίτρα-ανά-κιλό, η εγκατάσταση αποδεικνύει ότι η απόδοση είναι ισοδύναμη με αυτά τα μοντέλα υψηλής αποδοτικότητας ή τα σχετικά σήματα. 

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι ο τύπος και η χωρητικότητα της συσκευής ταιριάζουν με την κλίμακα λειτουργίας της εγκατάστασης. Για παράδειγμα, οι επαγγελματικές κουζίνες χρησιμοποιούν επαγγελματικά πλυντήρια, ενώ μικρότερες κουζίνες, διαμερίσματα ή καταστάσεις χαμηλής χρήσης (π.χ. μπαρ με ελάχιστο πλύσιμο πιάτων ή πλύσιμο μόνο στολών) μπορούν να χρησιμοποιούν οικιακές συσκευές εφόσον πληρούν τα όρια αποδοτικότητας εξοικονόμησης νερού.

Η σωστή χρήση και συντήρηση του εξοπλισμού (σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή) διασφαλίζεται για τη διατήρηση της προβλεπόμενης αποδοτικότητας εξοικονόμησης νερού και της μακροζωίας του εξοπλισμού.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται σε όλους τους σχετικούς χώρους της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των κοινών κουζινών/χώρων πλυντηρίων και διαμερισμάτων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• Λίστα συσκευών που αγοράστηκαν εντός των τελευταίων 24 μηνών (για υποψήφιους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για αιτούντες για πρώτη φορά)

• Αντίστοιχες προδιαγραφές κατανάλωσης νερού (π.χ. τεχνικές προδιαγραφές, βαθμολογίες/σήματα αποδοτικότητας ή δεδομένα προμηθευτή που δείχνουν λίτρα ανά κύκλο ή ανά κιλό ασπρόρουχων). 

Για την καλύτερη παρακολούθηση της κατανάλωσης νερού στα διάφορα τμήματα της εγκατάστασης και την υποστήριξη ουσιαστικών στόχων μείωσης νερού, απαιτείται πιο λεπτομερής παρακολούθηση, ιδιαίτερα σε χώρους υψηλής ζήτησης νερού. Η επί μέρους μέτρηση παρέχει κρίσιμα δεδομένα για την ανίχνευση αναποτελεσματικοτήτων, την εντόπιση διαρροών και την προτεραιοποίηση δράσεων.

Η εγκατάσταση τοποθετεί τουλάχιστον 2 επιπλέον ξεχωριστούς υδρομετρητές (ή συσκευές με παρόμοια λειτουργία σε αξιοποιήσιμη κλίμακα, π.χ. έξυπνες κεφαλές ντους που καταγράφουν κατανάλωση), σε χώρους υψηλής κατανάλωσης νερού ή όπου η επί μέρους μέτρηση υποστηρίζει ουσιαστικούς στόχους μείωσης κατανάλωσης νερού. Σε μεγάλη εγκατάσταση με πολλούς χώρους επισκεπτών και συνεδρίων, μπορούν να τοποθετηθούν ξεχωριστοί υδρομετρητές για διαφορετικά τμήματα ή ακόμα και ανά δωμάτιο της εγκατάστασης.

Όταν έχουν τοποθετηθεί περισσότεροι υδρομετρητές, η κατανάλωση κάθε υδρομετρητή καταγράφεται συστηματικά. Ιδανικά, η κατανάλωση νερού από τους διάφορους μετρητές καταγράφεται συχνότερα από μία φορά το μήνα, ώστε να παρέχονται πιο λεπτομερείς πληροφορίες.

Τα δεδομένα επί μέρους μέτρησης εντάσσονται στο συνολικό σύστημα παρακολούθησης νερού (κριτήριο 3.1) για να βοηθήσουν την ολοκληρωμένη ανάλυση. Η παροχή ακριβέστερων πληροφοριών για τη χρήση νερού μέσω επιπλέον ξεχωριστών υδρομετρητών επιτρέπει στην εγκατάσταση να θέτει καλύτερους στόχους μείωσης κατανάλωσης νερού. Τα δεδομένα παρακολούθησης νερού που συλλέγονται στο πλαίσιο αυτού του κριτηρίου μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως βασικά δεδομένα για την υποστήριξη των στόχων βιωσιμότητας της εγκατάστασης στο πλαίσιο του κριτηρίου 1.2.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την παρουσία επί μέρους μέτρησης και τη μεθοδολογία παρακολούθησης της κατανάλωσης.

Η βιώσιμη διαχείριση νερού απαιτεί κατανόηση των τοπικών κινδύνων που σχετίζονται με το νερό για την εξασφάλιση μακροπρόθεσμης πρόσβασης, ανθεκτικότητας της κοινότητας σε κοινούς πόρους και προστασία του περιβάλλοντος. Μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση υδατικών κινδύνων επιτρέπει στην εγκατάσταση να προβλέπει προκλήσεις (όπως έλλειψη, ρύπανση ή πλημμύρες) και να λαμβάνει προληπτικά, τεκμηριωμένα μέτρα.

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί αξιολόγηση υδατικού κινδύνου κατάλληλη για το τοπικό πλαίσιο και την κλίμακα λειτουργίας της. Η αξιολόγηση εντοπίζει πιθανούς κινδύνους σχετικούς με το νερό στον χώρο, οι οποίοι μπορεί να περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται σε: λειψυδρία ή υδατικό στρες (ιδιαίτερα σε αστικές ή ξηρές περιοχές), ξηρασίες, πλημμύρες, ευπάθεια υποδομών και θέματα ποιότητας νερού όπως ρύπανση ή αλατότητα, κινδύνους από πάγο/χιονόπτωση, καθώς και κινδύνους που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή, όπως αυξημένη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων ή μεταβολές στα πρότυπα βροχοπτώσεων.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει ανάλυση των τρεχουσών και προβλεπόμενων τοπικών συνθηκών νερού, λαμβάνοντας υπόψη εποχικές διακυμάνσεις, την περιφερειακή διακυβέρνηση νερού και ζήτηση από τις γύρω κοινότητες ή βιομηχανίες, περιοχές κινδύνου πλημμύρας, καθώς και πιθανές πηγές ρύπανσης. Αποτέλεσμα αυτής είναι μια έκθεση που περιγράφει τους εντοπισμένους κινδύνους, το επίπεδο έκθεσης και ευπάθειας και τις προτεινόμενες ενέργειες μετριασμού των επιπτώσεων ή προσαρμογής.

Όπου εντοπίζονται υδατικοί κίνδυνοι στην αξιολόγηση, η εγκατάσταση αναπτύσσει ή προσαρμόζει σχέδιο δράσης λαμβάνοντας υπόψη τις προτεινόμενες ενέργειες, σε συνεργασία με άλλους σχετικούς φορείς (π.χ. τοπικές αρχές, εταιρείες ύδρευσης, κοινοτικές ομάδες, κ.λπ.). Τα ευρήματα επηρεάζουν αποφάσεις για προμήθεια νερού, επενδύσεις υποδομών, ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης και προσπάθειες προστασίας φυσικών πόρων για εξοικονόμηση νερού.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από αρμόδια και κατάλληλη αρχή ή εξωτερική εταιρεία (π.χ. πιστοποιημένη συμβουλευτική ή τοπική αρχή νερού) ή εσωτερικά από την εγκατάσταση, αν διαθέτει κατάλληλη τεκμηριωμένη τεχνογνωσία και μεθοδολογία (π.χ. εκτελείται από τον εκπρόσωπο Green Key της εγκατάστασης, μηχανικό ή αντίστοιχο εκπαιδευμένο προσωπικό, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία WWF Water Risk Filter, WRI Aqueduct Water Risk Atlas, CEO Water Mandate, ISO 14046:2014 ή/και εθνικές/περιφερειακές αξιολογήσεις).

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται σε υπάρχοντα εθνικά ή περιφερειακά πλαίσια (π.χ. αξιολογήσεις κινδύνου πόσιμου νερού που απαιτούνται από ισχύοντες κανονισμούς). Σε αστικές περιοχές όπου οι κίνδυνοι παροχής και ποιότητας νερού διαχειρίζονται από δημόσιους φορείς, επίσημα δεδομένα ή εκθέσεις της τοπικής αρχής διαχείρισης νερού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για την αξιολόγηση.

Η αξιολόγηση αναθεωρείται και επικαιροποιείται τουλάχιστον κάθε 6 έτη ή νωρίτερα αν υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στο τοπικό πλαίσιο, τη διαθεσιμότητα νερού ή τις λειτουργίες του χώρου.

Τα δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο αυτού του κριτηρίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βασικά δεδομένα για την υποστήριξη των στόχων βιωσιμότητας της εγκατάστασης στο πλαίσιο των κριτηρίων 1.2 και 1.3.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την τελευταία αξιολόγηση υδατικού κινδύνου.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου έχουν εντοπιστεί κίνδυνοι, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που δείχνει πώς αντιμετωπίστηκαν τα ευρήματα (π.χ. σχέδιο δράσης που αναπτύχθηκε λόγω αναγνωρισμένων κινδύνων).

Η συλλογή και επαναχρησιμοποίηση του νερού της βροχής ή/και του συμπυκνώματος του κλιματισμού, μειώνει την ανάγκη χρήσης πόσιμου νερού και υποστηρίζει τη μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση νερού. Η πρακτική αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική και συνίσταται ιδιαίτερα σε περιοχές που πλήττονται από έλλειψη νερού ή υψηλή ζήτηση ψύξης, όπου η μείωση της εξάρτησης από τους πόρους γλυκού νερού είναι κρίσιμη για τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα.

Το νερό της βροχής ή/και το συμπύκνωμα του κλιματισμού συλλέγεται σε δεξαμενές, ντεπόζιτα, ή ανοικτά συστήματα όπως λιμνούλες ή ταμιευτήρες νερού. Το συγκεντρωμένο νερό της βροχής ή το συμπύκνωμα του κλιματισμού χρησιμοποιείται για σκοπούς, όπως:

α) ποτίσματα κήπων και πράσινων χώρων
β) καζανάκια τουαλετών
γ) καθαρισμός οχημάτων, εξωτερικών χώρων ή επιφανειών
δ) συστήματα ψύξης
ε) πλυντήρια ρούχων (όπου επιτρέπεται από εθνικούς ή περιφερειακούς κανονισμούς) 
ζ) ανθρώπινη κατανάλωση μετά από κατάλληλη επεξεργασία (όπου επιτρέπεται από εθνικούς ή περιφερειακούς κανονισμούς).

Η συλλογή και χρήση του νερού της βροχής ή/και του συμπυκνώματος κλιματιστικών γίνεται με ασφάλεια, με σωστή συντήρηση και σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σκοπό, διασφαλίζοντας ότι δεν επηρεάζονται αρνητικά οι επισκέπτες και το προσωπικό της εγκατάστασης, ο τοπικός πληθυσμός και το περιβάλλον.

Συνιστάται, όπου είναι εφικτό, η εγκατάσταση να τοποθετεί υδρομετρητή για να παρακολουθεί την ποσότητα νερού της βροχής ή/και το συμπύκνωμα των κλιματιστικών που συλλέγεται και χρησιμοποιείται, και να τεκμηριώνει τους σκοπούς για τους οποίους χρησιμοποιείται.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη υποδομών για συλλογή νερού της βροχής ή/και συμπυκνώματος κλιματισμού.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου το συγκεντρωμένο νερό της βροχής ή/και το συμπύκνωμα των κλιματιστικών χρησιμοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση, η εγκατάσταση παρουσιάζει έγγραφα τεκμηρίωσης από την αρμόδια αρχή που επιβεβαιώνουν ότι το νερό πληροί τα ισχύοντα πρότυπα υγείας και ασφάλειας.

Η μείωση της ροής νερού στις βρύσες συμβάλλει στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, εξοικονομώντας νερό σε χώρους συχνής ή λιγότερο συχνής χρήσης. Αποδοτικά στην εξοικονόμηση νερού συστήματα βρυσών παίζουν κρίσιμο ρόλο στην καθημερινή εξοικονόμηση νερού σε χώρους επισκεπτών και προσωπικού.

Η ροή νερού σε όλες τις βρύσες νιπτήρων (συμπεριλαμβανομένων των βρυσών με αισθητήρα) σε δωμάτια επισκεπτών, κοινοχρήστους χώρους και χώρους προσωπικού δεν υπερβαίνει τα 5 λίτρα (ή 1,65 US gallons) ανά λεπτό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ροή νερού στις βρύσες μπορεί να μειωθεί περαιτέρω.

Για να τηρηθεί το κριτήριο, η εγκατάσταση μπορεί είτε να επιλέξει βρύσες με περιορισμένη ροή είτε να εγκαταστήσει συσκευές περιορισμού ροής στη βρύση. Η μειωμένη ροή επιτυγχάνεται συχνά με ανάμειξη νερού και αέρα σε αεροτόρ βρυσών. Μόνο ως προσωρινό μέτρο, η πίεση του νερού στο δίκτυο ύδρευσης ενδέχεται να μειωθεί, έως ότου εφαρμοστεί μια μόνιμη λύση, που να πληροί τις απαιτήσεις της ροής του νερού.

Ορισμένα μοντέλα βρυσών εξοικονόμησης νερού, ιδιαίτερα αυτά με πολύ χαμηλή ροή ή συστήματα με αισθητήρες, μπορεί να απαιτούν πιο συχνό καθάρισμα ή ρύθμιση για τη διατήρηση υγιεινής και λειτουργικότητας, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή χρήση. Ενθαρρύνεται η επιλογή από την εγκατάσταση βρυσών με αποδεδειγμένη απόδοση και ευκολία συντήρησης, όταν λαμβάνονται αποφάσεις προμηθειών, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της καθαριότητας και την άνεση των χρηστών.

Για την περαιτέρω υποστήριξη συμπεριφοράς για την εξοικονόμηση νερού, συνιστάται επίσης η χρήση σήμανσης ή συμπεριφορικών ερεθισμάτων κοντά στις βρύσες στα μπάνια των επισκεπτών και τους χώρους του προσωπικού, για την ενθάρρυνση των χρηστών να κλείνουν τη βρύση μετά τη χρήση.

Το κριτήριο αυτό αφορά μόνο βρύσες νιπτήρων και δεν εφαρμόζεται σε βρύσες κουζίνας ή βρύσες σε άλλες υποδομές.

Η εγκατάσταση τηρεί τεκμηριωμένη επισκόπηση του συνολικού αριθμού βρυσών νιπτήρα (συμπεριλαμβανομένων αυτών με αισθητήρες). Πριν τηνεπιθεώρηση, πραγματοποιούνται αυτοελέγχοι για τη ροή νερού στις βρύσες νιπτήρα για να δειχθεί η συμμόρφωση:

• Για αιτούντες πρώτη φορά: πραγματοποιούνται αυτοέλεγχοι σε τουλάχιστον 80% του συνολικού αριθμού των βρυσών νιπτήρα, αποδεικνύοντας ότι αυτές οι βρύσες δεν υπερβαίνουν τα 5 L/min. 

• Για υποψήφιους που επανυποβάλουν αίτηση: πραγματοποιούνται αυτοέλεγχοι σε τουλάχιστον 50% των βρυσών της προηγούμενης ομάδας 80%, αποδεικνύοντας ότι συνεχίζουν να μην υπερβαίνουν τα 5 L/min. 

Όλες οι μετρήσεις τεκμηριώνονται σε ιχνηλάσιμη μορφή και επικαιροποιούνται τουλάχιστον μία φορά εντός των τελευταίων 6 μηνών πριν την επιθεώρηση.

Σημείωση για εθνικές προσαρμογές: Σε Βέλγιο, Δανία, Μεξικό, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία η μέγιστη ροή είναι 4 λίτρα ανά λεπτό σε όλες τις βρύσες νιπτήρα.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την επισκόπηση αυτοελέγχων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των παραπάνω κριτηρίων. Κατά την οπτική επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστη περιοχή (lobby/τουαλέτα), 1 γραφείο προσωπικού, και σε δωμάτια επισκεπτών, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, για να ελέγξει την ροή της βρύσης σε κάθε μια από τις περιοχές της λίστας (μεθοδολογία Β).

Οι κοινόχρηστες τουαλέτες αποτελούν συχνές πηγές σπατάλης νερού, ιδιαίτερα όταν οι βρύσες αφήνονται κατά λάθος ανοικτές. Η εγκατάσταση βρυσών με αυτόματη διακοπή ροής μειώνει σημαντικά την κατανάλωση νερού ενώ επίσης υποστηρίζει τη δημόσια υγιεινή με χρονομετρημένη ή «χωρίς επαφή» λειτουργία. Αυτό είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε μεγάλες εγκαταστάσεις.

Όλες οι δημόσιες βρύσες νιπτήρα είναι εξοπλισμένες με αυτόματα συστήματα διακοπής νερού, όπως βρύσες ενεργοποιούμενες με αισθητήρα ή με πλήκτρο, παρέχοντας μόνο την απαιτούμενη ποσότητα νερού ανά κύκλο πλυσίματος.

Οι βρύσες ρυθμίζονται με κατάλληλα προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα ροής (π.χ. 5–10 δευτερόλεπτα ανά ενεργοποίηση) για εξοικονόμιση νερού χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργικότητα. Η εγκατάσταση είναι υπεύθυνη για τακτική συντήρηση, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης μπαταριών και της βαθμονόμησης αισθητήρων, για να εξασφαλιστεί η συνεχής λειτουργικότητα και ακρίβεια.

Το κριτήριο δεν εφαρμόζεται σε δωμάτια επισκεπτών, νεροχύτες κουζίνας ή ντους/μπιντέ.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστο χώρο (αίθουσα υποδοχής, τουαλέτας) ώστε να επιβεβαιώσει την ύπαρξη και λειτουργικότητα των συστημάτων αυτόματων διακοπής νερού στις βρύσες.

Οι μπανιέρες, τα jacuzzi, οι spa μπανιέρες και οι ιδιωτικές πισίνες στα δωμάτια επισκεπτών καταναλώνουν συνήθως μεγάλους όγκους νερού ανά χρήση. Μια μόνο μπανιέρα μπορεί να απαιτεί 150–250 λίτρα, ενώ τα jacuzzi/spa ή οι ιδιωτικές πισίνες μπορεί να χρησιμοποιούν σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα. Οι ντουζιέρες εξοικονόμησης νερού χρησιμοποιούν λιγότερο από το μισό αυτής της ποσότητας. Σε τουριστικές εγκαταστάσεις, η αντικατάσταση των μπανιερών, spa και πισινών με ντουζιέρες χαμηλής ροής κατά τη διάρκεια ανακαινίσεων, αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα για μείωση της κατανάλωσης νερού ανά επισκέπτη.

Η εγκατάσταση δεν παρέχει μπανιέρες, jacuzzi/spa ή ιδιωτικές πισίνες σε κανένα από τα δωμάτια ή τις σουίτες των επισκεπτών.

Θεωρείται αποδεκτό η εγκατάσταση να καταστήσει τον υπάρχοντα εξοπλισμό μη λειτουργικό (π.χ. αφαιρώντας τα πώματα ή κλείνοντας την παροχή νερού).

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επαληθεύει ότι δεν είναι δυνατή η κράτηση δωματίου που διαθέτει μπανιέρα, jacuzzi/spa ή ιδιωτική πισίνα.

Η απώλεια νερού μέσω εξάτμισης αποτελεί σημαντική και συχνά παραβλεπόμενη πηγή σπατάλης σε εκτεθειμένα συστήματα νερού. Η μείωση της εξάτμισης βελτιώνει την αποδοτικότητα εξοικονόμησης νερού και είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε περιοχές με ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες, άνεμο ή υδατικό στρες. Ο αποτελεσματικός έλεγχος εξάτμισης δείχνει υπεύθυνη διαχείριση νερού και μπορεί να συμβάλλει στις προσπάθειες προσαρμογής στο κλίμα.

Η εγκατάσταση διαθέτει μέτρα για τη μείωση της εξάτμισης σε κύρια υπαίθρια συστήματα χρήσης νερού. Τα συστήματα περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, πισίνες, θερμαινόμενες μπανιέρες, μπανιέρες spa, δεξαμενές συλλογής βρόχινου νερού, λιμνούλες, σιντριβάνια ή καταρράκτες.

Για κάθε υπάρχοντα τύπο συστήματος, εφαρμόζεται τουλάχιστον ένα μέτρο μείωσης εξάτμισης, όπως:
α) καλά μονωμένο φυσικό κάλυμμα (χειροκίνητο ή αυτόματο) εκτός ωρών λειτουργίας·
β) εναλλακτικό σύστημα μείωσης εξάτμισης, όπως υγρό ή ζελατινώδες φράγμα·
γ) ανεμοφράκτες, μόνωση ή κατασκευές σκίασης για εκτεθειμένες υδάτινες επιφάνειες· ή/και
δ) σφραγισμένα ή κλειστά συστήματα αποθήκευσης νερού.

Τα επιλεγμένα μέτρα προσαρμόζονται στο τοπικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του κλίματος, του τύπου του συστήματος και της έκθεσης του συγκεκριμένου χώρου στον ήλιο, άνεμο ή θερμότητα.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο και την Ολλανδία, αυτό το κριτήριο είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη τουλάχιστον ενός μέτρου ελέγχου εξάτμισης για κάθε τύπο υπάρχοντος συστήματος.

Η σωστή επεξεργασία και ασφαλής εκροή των λυμάτων είναι κρίσιμη για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της εγκατάστασης, την προστασία των υδάτινων σωμάτων και την ασφάλεια των τοπικών κοινοτήτων. Αυτό εξασφαλίζει επίσης τη συμμόρφωση με νομικά και ηθικά πρότυπα διαχείρισης αποχέτευσης και περιβάλλοντος.

Η εγκατάσταση είναι είτε συνδεδεμένη με ένα δημόσιο αποχετευτικό σύστημα είτε διαθέτει το δικό της σύστημα επεξεργασίας λυμάτων στον χώρο της. Τα συστήματα επεξεργασίας στον χώρο περιλαμβάνουν σηπτικά συστήματα (σηπτικούς βόθρους), βιοχωνευτές, τεχνητούς υγρότοπους ή άλλα βιολογικά συστήματα επεξεργασίας.

Το κριτήριο αυτό περιλαμβάνει τα λύματα που παράγονται από δωμάτια επισκεπτών, κουζίνες, μπάνια, πλυντήρια, πισίνες, αίθουσες συνεδριάσεων, θερμικά λουτρά, spa ή εγκαταστάσεις ευεξίας και άλλους χώρους δραστηριοτήτων.

Όλα τα λύματα υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με την εθνική ή/και τοπική νομοθεσία. Εάν δεν υπάρχει νομοθεσία επί του θέματος, τα λύματα υποβάλλονται σε επεξεργασία με την πιο προηγμένη τεχνολογία που είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτή για το πλαίσιο της εγκατάστασης, εξασφαλίζοντας την αφαίρεση βασικών ρύπων (π.χ. Βιοχημικά Απαιτούμενο Οξυγόνο BOD, παθογόνα, αιωρούμενα στερεά) σε επίπεδα που επιτρέπουν ασφαλή επαναχρησιμοποίηση ή απόρριψη, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στον τοπικό πληθυσμό και στο περιβάλλον.

Εάν η εγκατάσταση είναι συνδεδεμένη με δίκτυο αποχέτευσης, προσκομίζει άδεια, γραπτή βεβαίωση από την αρμόδια αρχή ή άλλο αποδεικτικό σύνδεσης (π.χ. τιμολόγια, συμβάσεις υπηρεσιών, επαλήθευση ελέγχου από ανεξάρτητο φορέα). Εάν ο επιθεωρητής υποψιαστεί παρατυπίες ή απαιτείται από τη νομοθεσία, η εγκατάσταση παρουσιάζει επίσης συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις εκροής λυμάτων.

Εάν η εγκατάσταση χρησιμοποιεί σύστημα στον χώρο της, παρέχει σχετικά αποδεικτικά στοιχεία νομιμότητας και αποτελεσματικής λειτουργίας, όπως άδεια εγκατάστασης/λειτουργίας σε ισχύ, άδεια ή γραπτή βεβαίωση από την αρμόδια αρχή και αρχεία συντήρησης. Εάν τέτοια άδεια δεν εκδίδεται από καμία αρχή, η εγκατάσταση υποβάλλει πρόσφατα αποτελέσματα δοκιμών νερού (π.χ. BOD, pH, θολότητα) που αποδεικνύουν ότι το σύστημα επεξεργάζεται αποτελεσματικά τα λύματα και σύμφωνα με εθνικά ή διεθνή πρότυπα απόρριψης ή επαναχρησιμοποίησης.

Το κριτήριο αφορά γκρίζα και μαύρα νερά. Τα όμβρια ύδατα εξαιρούνται εκτός αν συλλέγονται και απορρίπτονται μέσω του ίδιου συστήματος λυμάτων. 

Μετά την επεξεργασία, τα επεξεργασμένα λύματα επαναχρησιμοποιούνται, όπου είναι δυνατόν (βλέπε κριτήριο 3.17).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την άδεια, άλλα επαρκή αποδεικτικά έγγραφα και/ή σχετικά αποδεικτικά όπως περιγράφονται παραπάνω, που δείχνουν συμμόρφωση με τις απαιτήσεις επεξεργασίας λυμάτων, εκροής και/ή μεταφοράς στο αποχετευτικό σύστημα. Όπου είναι δυνατόν, μια οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει συμμόρφωση με τις απαιτήσεις.

Οι λιποσυλλέκτες που λειτουργούν σωστά (γνωστοί και ως αναχαιτιστές/interceptors) συμβάλλουν στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος με την εξοικονόμηση νερού και χημικών και αποτρέπουν το φράξιμο των αποχετεύσεων από λίπη, έλαια και λίγδα (FOG).

Η εγκατάσταση διαθέτει τουλάχιστον 1 λιποσυλλέκτη που εξυπηρετεί όλα τα σχετικά σημεία αποχέτευσης όπου είναι πιθανή η εκροή λιπών, ελαίων και λίγδας, όπως νεροχύτες, πλυντήρια πιάτων ή σιφώνια δαπέδων στις περιοχές παρασκευής τροφίμων. Αυτό ισχύει μόνο για εγκαταστάσεις με επαγγελματική ή εμπορική κουζίνα.

Οι λιποσυλλέκτες αδειάζονται και συντηρούνται σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή και την ισχύουσα εθνική ή τοπική νομοθεσία. Καθαρίζονται σε τακτικά διαστήματα για να εξασφαλίζεται η λειτουργικότητα και να αποτρέπονται οσμές ή υπερχείλιση, όπως απαιτείται από τα εθνικά πρότυπα ή με βάση τον όγκο χρήσης. Όπου είναι κατάλληλο, μπορούν να εγκατασταθούν συστήματα ειδοποίησης ή αισθητήρες.

Η διαχείριση των συλλεγόμενων αποβλήτων λιπών, ελαίων και λίγδας γίνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κριτηρίου 5.4.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αρχεία ή τιμολόγια καθαρισμού των λιποσυλλεκτών για τα δύο τελευταία πλήρη ημερολογιακά έτη (οι αιτούντες για πρώτη φορά παρουσιάζουν αρχεία από το τελευταίο πλήρες ημερολογιακό έτος). 

Όπου είναι δυνατόν, πραγματοποιείται οπτική επιβεβαίωση της παρουσίας σωστά λειτουργούντων λιποσυλλεκτών στους αποχετευτικούς σωλήνες (σιφώνια) της κουζίνας. Επιβεβαιώνεται ότι τα συστήματα είναι επαρκώς διαστασιολογημένα, συντηρούνται τακτικά και λειτουργούν αποτελεσματικά. Η επιθεώρηση μπορεί να περιλαμβάνει τον έλεγχο εξαρτημάτων όπως σφραγίδες, καλύμματα, σωλήνες εισόδου/εξόδου και την ύπαρξη σκουριάς ή υπερβολικών οργανικών αποβλήτων.

Η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων συμβάλλει στη μείωση της ζήτησης για πόσιμο νερό και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της εγκατάστασης. Όταν γίνεται με ασφάλεια, αυτή η πρακτική υποστηρίζει τη διατήρηση των υδάτινων πόρων και την ανθεκτικότητα στο κλίμα, ιδιαίτερα σε περιοχές με έλλειψη νερού.

Η εγκατάσταση επεξεργάζεται και επαναχρησιμοποιεί τα λύματα στον χώρο της, ή χρησιμοποιεί επεξεργασμένα λύματα από εξουσιοδοτημένο εξωτερικό φορέα. Αντίστροφα, οι εγκαταστάσεις με υποδομές επεξεργασίας στον χώρο τους μπορούν να δωρίσουν ή να παρέχουν τα επεξεργασμένα λύματα σε δημοτικό ή εξουσιοδοτημένο τρίτο φορέα σύστημα, επαναχρησιμοποίησης.

Τα επαναχρησιμοποιούμενα λύματα υποβάλλονται σε επεξεργασία και χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την εθνική ή περιφερειακή νομοθεσία και τα ισχύοντα πρότυπα δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής ασφάλειας (π.χ. εθνικά πρότυπα επαναχρησιμοποίησης λυμάτων, οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) ή Κανονισμός ΕΕ για την Επαναχρησιμοποίηση Νερού). Χρησιμοποιούνται μόνο για μη πόσιμες χρήσεις, όπως άρδευση χώρων πρασίνου, καζανάκια ή συστήματα ψύξης, και ποτέ για ανθρώπινη κατανάλωση ή άμεση επαφή, συμπεριλαμβανομένης της άρδευσης καλλιεργειών τροφίμων ή βρώσιμων φυτών. Τα μαύρα νερά μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν μόνο εάν η εγκατάσταση διαθέτει την απαιτούμενη άδεια και ακολουθεί τις σχετικές προδιαγραφές επεξεργασίας και παρακολούθησης για τη συγκεκριμένη μη πόσιμη χρήση.

Τα συστήματα σχεδιάζονται και συντηρούνται έτσι ώστε να αποφεύγεται η μόλυνση των δικτύων πόσιμου νερού, η έκθεση σε αερολύματα ή άλλες οδούς μετάδοσης παθογόνων. Γίνεται ασφαλής χειρισμός των επαναχρησιμοποιημένων λυμάτων, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στον τοπικό πληθυσμό ή το περιβάλλον. Κατά προτίμηση, υπάρχει σαφής σήμανση και διαδικασίες ασφαλείας όπου χρησιμοποιούνται τα επεξεργασμένα λύματα.

Συνιστάται η παρακολούθηση και καταγραφή του όγκου των επαναχρησιμοποιούμενων λυμάτων (π.χ. σε κυβικά μέτρα ανά μήνα, με τη βοήθεια μετρητή νερού).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεχνική τεκμηρίωση ή/και γραπτό πρωτόκολλο που περιγράφει πώς επεξεργάζονται, επαναχρησιμοποιούνται ή/και παρέχονται τα λύματα σε σύστημα τρίτου φορέα. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου απαιτείται νομικά ή είναι διαθέσιμο, η εγκατάσταση παρουσιάζει άδεια ή επίσημο έγγραφο από την αρμόδια αρχή που επιβεβαιώνει ότι η επαναχρησιμοποίηση είναι νόμιμη. Αυτή η τεκμηρίωση είναι υποχρεωτική για οποιαδήποτε επαναχρησιμοποίηση μαύρων νερών. Όπου είναι δυνατόν, μια οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει ότι το σύστημα επεξεργασμένων λυμάτων χρησιμοποιείται και λειτουργεί με ασφάλεια.

Η παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας ανά πηγή συμβάλλει στη διαχείριση και μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και του ενεργειακού κόστους, ενώ επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό αναποτελεσματικοτήτων, υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων και ευθυγραμμίζεται με καλές πρακτικές στις αναφορές βιωσιμότητας.

Η εγκατάσταση παρακολουθεί, καταγράφει και κατανοεί τη χρήση της ενέργειάς της. Η κατανάλωση ενέργειας καταγράφεται τουλάχιστον μία φορά τον μήνα ανά πηγή ενέργειας (π.χ. ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, τηλεθέρμανση, καύσιμα, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας). Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται συστηματικά και αποθηκεύονται σε ιχνηλάσιμη μορφή. Οι φωτογραφίες ή στιγμιότυπα οθόνης δεν αποτελούν αποδεκτή μορφή τεκμηρίωσης, και μπορεί να ζητηθεί συγκεκριμένο αρχείο για την παροχή δεδομένων, όπως αναφέρεται στο Γλωσσάρι. Η μεθοδολογία συλλογής δεδομένων τεκμηριώνεται (π.χ. δεδομένα από λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, συστήματα διαχείρισης κτιρίων, υπομετρητές ή χειροκίνητες καταγραφές).

Όπου τα μηνιαία δεδομένα δεν είναι άμεσα διαθέσιμα (π.χ. λόγω δομικών περιορισμών, περιορισμών παρόχων κοινής ωφέλειας, τοποθεσιών χωρίς υποδομή μέτρησης ή κτιρίων κοινής χρήσης), η εγκατάσταση παρέχει την ακριβέστερη δυνατή εκτίμηση της μηνιαίας κατανάλωσης ενέργειας. Αποδεκτές μεθοδολογίες περιλαμβάνουν κατανομή βάσει επιφάνειας, πληρότητας ή καθορισμένων δεικτών αναφοράς. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνιστάται η τοποθέτηση ξεχωριστών ενεργειακών μετρητών για τη βελτίωση της ακρίβειας των δεδομένων με την πάροδο του χρόνου.

Τα δεδομένα παρακολούθησης ενέργειας που συλλέγονται στο πλαίσιο του παρόντος κριτηρίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βασικά δεδομένα αναφοράς για τη στήριξη των στόχων βιωσιμότητας της εγκατάστασης στο πλαίσιο των κριτηρίων 1.2 και 1.3.

Σε περίπτωση σημαντικών αλλαγών ή αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας, η εγκατάσταση διερευνά άμεσα την αιτία και εφαρμόζει διορθωτικά μέτρα.

Όπου έχουν εγκατασταθεί ξεχωριστοί μετρητές ενέργειας σε διαφορετικές περιοχές του κτιρίου, συνιστάται η ανάλυση των μετρήσεων για την ολοκληρωμένη κατανόηση των σχετικών δράσεων και στόχων που πρέπει να τεθούν στο πλαίσιο των κριτηρίων 1.2 και 1.3.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• τις μηνιαίες καταγραφές κατανάλωσης ενέργειας για τα τελευταία 2 πλήρη ημερολογιακά έτη για κάθε χρησιμοποιούμενη πηγή ενέργειας (οι νέοι αιτούντες και οι νέες εγκαταστάσεις υποβάλλουν δεδομένα του τελευταίου πλήρους έτους ή τουλάχιστον 3 μηνών εάν δεν υπάρχουν προγενέστερα δεδομένα)· και
• τεκμηρίωση που υποστηρίζει τη μεθοδολογία συλλογής δεδομένων (π.χ. αποσπάσματα λογαριασμών κοινής ωφέλειας, έξοδοι BMS, χειρόγραφες καταγραφές). Εάν δεν υπάρχει αρχείο δεδομένων, ο υποψήφιος υποβάλλει φωτογραφίες των μετρητών που δείχνουν την κατανάλωση.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει τα εκτιμώμενα δεδομένα και τη μεθοδολογία εκτίμησης, όπου τα μηνιαία δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα.

Κατά την οπτική επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικό έλεγχο της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης εξετάζοντας δείγμα 3 στοιχείων (π.χ. δεδομένα από λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, απόδοση Συστήματος Διαχείρισης Κτιρίου, ενδείξεις υπομετρητών ή χειρόγραφες καταγραφές) από 3 διαφορετικούς μήνες εντός της περιόδου αναφοράς (μεθοδολογία Γ). Εάν περιλαμβάνονται πολλαπλές πηγές ενέργειας, έτη, τοποθεσίες ή συστήματα, το δείγμα επιλέγεται ώστε να αντικατοπτρίζει αυτή τη διαφοροποίηση.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, την ευθυγράμμιση με καλές πρακτικές ενεργειακής αποδοτικότητας (εξοικονόμησης ενέργειας) και τη βελτίωση της ενεργειακής διαχείρισης, η διατήρηση κατάλληλων σημείων ρύθμισης θερμοκρασίας για ψύξη και θέρμανση είναι απαραίτητη. Ο καθορισμός τυπικών θερμοκρασιακών ορίων συμβάλλει στη ευχάριστη αίσθηση θέρμανσης/ψύξης, μειώνοντας ταυτόχρονα την περιττή κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Η εγκατάσταση ορίζει μία ιδανική θερμοκρασία για ψύξη και θέρμανση στα δωμάτια, με έμφαση στους χώρους επισκεπτών και στις αίθουσες συναντήσεων. Για Εστιατόρια, Αξιοθέατα και Συνεδριακά Κέντρα, αυτό εφαρμόζεται σε ολόκληρο τον χώρο.

Ως γενικό πρότυπο: εάν η εξωτερική θερμοκρασία είναι υψηλότερη από 22°C, η θερμοκρασία ψύξης στο χώρο δεν πρέπει να είναι χαμηλότερη από 22°C. Εάν η εξωτερική θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από 22°C, η θερμοκρασία θέρμανσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 22°C. Όπου είναι εφαρμόσιμο, τοπικοί ενεργειακοί κανονισμοί ή οδηγίες κλιματικής ζώνης μπορεί να απαιτούν προσαρμοσμένα όρια. Οι ρυθμίσεις θερμοκρασίας παραμένουν εντός αποδεκτών ορίων άνεσης (π.χ. ISO 7730, ASHRAE 55), ενώ ενθαρρύνεται η χρήση προσέγγισης εύρους θερμοκρασίας.

Η ιδανική θερμοκρασία ορίζεται είτε αυτόματα από κεντρικό σύστημα είτε χειροκίνητα σε κάθε δωμάτιο.

Οι επισκέπτες μπορούν να προσαρμόζουν τη θερμοκρασία στους χώρους των δωματίων τους ή στους χώρους συναντήσεων χειροκίνητα ή να απευθύνονται στη ρεσεψιόν. Ωστόσο, συνιστάται οι χειροκίνητες προσαρμογές να περιορίζονται σε μέγιστη απόκλιση 3°C από την ιδανική θερμοκρασία.

Ενθαρρύνεται η χρήση δυναμικών συστημάτων ελέγχου όπως προγραμματιζόμενοι θερμοστάτες, αισθητήρες παρουσίας ή Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας Κτιρίων (BEMS), ώστε να βελτιώνεται η ενεργειακή απόδοση και η άνεση των επισκεπτών. Συνιστάται επίσης η αναφορά σε εθνικούς κώδικες ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, ή οδηγίες όπου υπάρχουν.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας για τη ρύθμιση και διαχείριση της θερμοκρασίας (π.χ. μέσω θερμοστατών, κεντρικών συστημάτων ή χειροκίνητα από τους επισκέπτες).

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται τοπικά πρότυπα ή κλιματικές προσαρμογές, αυτά τεκμηριώνονται και αιτιολογούνται.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση:
• για HH, CHP και SA, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 αίθουσα συναντήσεων και σε δωμάτια επισκεπτών σύμφωνα με τη μεθοδολογία A του Γλωσσάριου, για επιβεβαίωση της ιδανικής θερμοκρασίας και ότι οι αποκλίσεις ελέγχου παραμένουν εντός των επιτρεπόμενων ορίων· και
• για R, A και CC, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 αντίστοιχο δημόσιο χώρο της εγκατάστασης, για επιβεβαίωση της ιδανικής θερμοκρασίας και των επιτρεπόμενων αποκλίσεων, σύμφωνα με τη μεθοδολογία A του Γλωσσάριου.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν σπαταλάται ενέργεια για θέρμανση, ψύξη ή λειτουργία εξοπλισμού σε μη χρησιμοποιούμενους χώρους, η εγκατάσταση εφαρμόζει διαδικασίες απενεργοποίησης του φωτισμού και των ηλεκτρικών συσκευών σε δωμάτια και αίθουσες συναντήσεων που δεν χρησιμοποιούνται. Η πρακτική αυτή βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση, μειώνει τα λειτουργικά κόστη και περιορίζει τις εκπομπές άνθρακα που σχετίζονται με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, συμβάλλοντας στους ευρύτερους στόχους βιωσιμότητας και κλιματικής δράσης.

Η εγκατάσταση διαθέτει αυτόματη ή χειροκίνητη διαδικασία απενεργοποίησης περιττών ηλεκτρικών συσκευών και φωτισμού, όταν τα δωμάτια επισκεπτών, τα ενοικιαζόμενα καταλύματα και οι αίθουσες συναντήσεων δεν χρησιμοποιούνται.

Η εγκατάσταση διαθέτει αυτόματη ή χειροκίνητη διαδικασία απενεργοποίησης περιττών ηλεκτρικών συσκευών και φωτισμού, όταν τα δωμάτια επισκεπτών, τα ενοικιαζόμενα καταλύματα και οι αίθουσες συναντήσεων δεν χρησιμοποιούνται.

Όπου η διαδικασία είναι χειροκίνητη, η εγκατάσταση διαθέτει γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας, η οποία περιγράφει τη διαδικασία διαχείρισης της κατανάλωσης ενέργειας σε μη χρησιμοποιούμενους χώρους. Οι διαδικασίες περιλαμβάνουν:

• μέτρα για βραχυπρόθεσμη μη χρήση δωματίων (π.χ. έως 2 διανυκτερεύσεις/ημέρες), που περιγράφουν ενέργειες εξοικονόμησης ενέργειας σε προσωρινά αχρησιμοποίητα δωμάτια και αίθουσες συναντήσεων. Αυτά περιλαμβάνουν, για παράδειγμα: απενεργοποίηση όλων των φώτων, των μονάδων κλιματισμού (ηλεκτρικών συσκευών) και των τηλεοράσεων (συμπεριλαμβανομένης της απενεργοποίησης της λειτουργίας αναμονής όπου είναι εφικτό)
• μέτρα μείωσης κατανάλωσης ενέργειας σε περιόδους χαμηλής πληρότητας (π.χ. πληρότητα κάτω του 75%), ώστε να εξοικονομείται ενέργεια κατά την διάρκεια τέτοιων περιόδων. Αυτά περιλαμβάνουν μέτρα όπως η συγκέντρωση επισκεπτών σε συγκεκριμένες περιοχές του καταλύματος και το κλείσιμο ολόκληρων πτερύγων ή ορόφων για την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας, και εφαρμόζονται τόσο σε δωμάτια επισκεπτών, όσο και σε αίθουσες συναντήσεων.

Η Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας είναι πρακτική, προσανατολισμένη στο προσωπικό και αναθεωρείται σύμφωνα με τις λειτουργικές ανάγκες και τις τεχνολογικές ενημερώσεις των συστημάτων.

Όπου χρησιμοποιούνται αυτοματοποιημένα συστήματα, αποδεκτές λύσεις περιλαμβάνουν:
α) αισθητήρες παρουσίας
β) ανιχνευτές κίνησης/σωματικής θερμότητας
γ) συστήματα διαχείρισης δωματίων επισκεπτών (GRMS) ή Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας Κτιρίων (BEMS) 
δ) Έλεγχοι με συστήματα πρόσβασης μέσω κινητού τηλεφώνου ενσωματωμένα με IoT (Internet of Things) και πλατφόρμες έξυπνης αυτοματοποίησης.

Ενώ τα παραδοσιακά συστήματα με κάρτα-κλειδί εξακολουθούν να απαντώνται σε ορισμένες εγκαταστάσεις και είναι αποδεκτά, για τον σκοπό του παρόντος κριτηρίου, ενθαρρύνονται οι σύγχρονες και πιο αποδοτικές λύσεις λόγω της ανώτερης απόδοσης, ευελιξίας και θετικής εμπειρίας επισκέπτη.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, το επιλεγμένο σύστημα συμμορφώνεται με εθνικές/τοπικές απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης ή έξυπνων κτιρίων (π.χ. Οδηγία Ενεργειακής Απόδοσης της ΕΕ, τοπικοί κανονισμοί έξυπνων κτιρίων ή εγκαταστάσεων).

Κατά την επιθεώρηση, όταν χρησιμοποιούνται χειροκίνητα συστήματα, η εγκατάσταση παρουσιάζει αντίγραφο της Τυποποιημένης Διαδικασίας Λειτουργίας για τη διαχείριση χρήσης ενέργειας σε δωμάτια επισκεπτών και αίθουσες συναντήσεων που παραμένουν κενά για σύντομα χρονικά διαστήματα (έως 2 ημέρες/διανυκτερεύσεις) και κατά τη διάρκεια χαμηλής πληρότητας (π.χ. <75%), συμπεριλαμβανομένων διαδικασιών μερικού κλεισίματος.

Σε αυτή την περίπτωση, ο οπτικός έλεγχος επιβεβαιώνει τις πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας σε μη χρησιμοποιούμενους χώρους.

Κατά την οπτική επιτόπια επιθεώρηση, όταν χρησιμοποιούνται αυτοματοποιημένα συστήματα, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 ενοικιαζόμενο κατάλυμα, 1 αίθουσα συναντήσεων και δωμάτια επισκεπτών σύμφωνα με τη μεθοδολογία Α του γλωσσαρίου, για επιβεβαίωση της ύπαρξης αυτόματου συστήματος απενεργοποίησης φωτισμού και ηλεκτρικών συσκευών.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της εγκατάστασης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η ενέργεια που χρησιμοποιείται για θέρμανση, ψύξη, παραγωγή ζεστού νερού και μαγείρεμα, θα πρέπει σταδιακά να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Η μετάβαση από συστήματα που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, σε ανανεώσιμη ενέργεια υποστηρίζει τους κλιματικούς στόχους, ενισχύει την ενεργειακή ανεξαρτησία, και προάγει τη μακροπρόθεσμη λειτουργική βιωσιμότητα.

Τουλάχιστον 50% της ενέργειας που χρησιμοποιείται για θέρμανση και ψύξη στην εγκατάσταση προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, για ελάχιστη συνεχόμενη περίοδο 3 μηνών. Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται επίσης στην ενέργεια για παραγωγή ζεστού νερού και διαδικασίες μαγειρέματος.

Η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια για θέρμανση και ψύξη μπορεί να παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης ή να προμηθεύεται εξωτερικά, κατά προτίμηση από κοντινό πάροχο.

Αποδεκτές εναλλακτικές έναντι συστημάτων βασισμένων σε ορυκτά καύσιμα και πυρηνική ενέργεια περιλαμβάνουν:

α) ηλιακά συστήματα θερμικής ενέργειας (π.χ. ηλιακοί συλλέκτες για ζεστό νερό ή για θέρμανση χώρου)
β) γεωθερμικά συστήματα και αντλίες θερμότητας αέρα/εδάφους
γ) βιοαέριο και βιοδιασπώμενο κλάσμα των καυσίμων βιομάζας (π.χ. τεμαχίδια ξύλου ή πριονίδια, γεωργικά απόβλητα)
δ) αιολική ενέργεια
ε) υδροηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σύμφωνα με τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς κανονισμούς και η οποία έχει σχεδιαστεί και λειτουργεί με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα
ζ) ηλεκτρική θέρμανση/ψύξη από φωτοβολταϊκά συστήματα (όταν η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από πιστοποιημένες ανανεώσιμες πηγές)
η) αντλίες θερμότητας αέρα ή εδάφους που λειτουργούν με ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια·
θ) πιστοποιημένη ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια, από ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική ή άλλες πηγές, που χρησιμοποιείται για να ηλεκτροδοτήσει συστήματα κλιματισμού
ι) δίκτυα τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης όπου η κύρια πηγή ενέργειας είναι η γεωθερμία, ή/και πιστοποιημένη βιομάζα βιώσιμης προέλευσης, ή/και θερμότητας από βιομηχανικά απόβλητα που χρησιμοποιείται μέσα σε ένα πλαίσιο ανανεώσιμης ενέργειας  

κ) πιστοποιημένα βιώσιμα βιοκαύσιμα (π.χ. βιοντίζελ) σύμφωνα με την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ανανεώσιμες ενέργειες (ΕΕ red II / red III) ή τα παγκοσμίως αναγνωρισμένα συστήματα πιστοποίησης (π.χ. RSB, ISCC)
λ) αποδοτικά συστήματα βιομάζας όπως σύγχρονοι λέβητες ή σόμπες πέλλετ, που πληρούν το πρότυπο EN 303-5 (κλάση 5) ή ισοδύναμα πρότυπα για αποδοτικότητα ενέργειας και χαμηλές εκπομπές 
μ) πιστοποιημένα καύσιμα βιομάζας (π.χ. πέλλετ, ροκανίδια, μπρικέτες) με πιστοποίηση FSC, PEFC ή ισοδύναμη.

Η τύρφη δεν θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και δεν συνυπολογίζεται στο απαιτούμενο μερίδιο του 50%.

Όταν χρησιμοποιούνται υβριδικά συστήματα, το ποσοστό ανανεώσιμης ενέργειας υπολογίζεται ως ποσοστό της συνολικής ετήσιας ενεργειακής ζήτησης για θέρμανση και ψύξη, βάσει αξιόπιστων δεδομένων (π.χ. λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, έξυπνοι μετρητές ή ανεξάρτητες αξιολογήσεις).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την πιο πρόσφατη τεκμηρίωση, που αποδεικνύει ότι παράγει ή προμηθεύεται τουλάχιστον 50% της ενέργειας για θέρμανση και ψύξη από ανανεώσιμες πηγές και ότι δεν χρησιμοποιείται άνω του 50% ενέργεια από ορυκτά καύσιμα για τους ίδιους σκοπούς. Αυτή περιλαμβάνει:

• τεχνικές προδιαγραφές του συστήματος, τιμολόγια ή πιστοποιητικά εγκατάστασης για εξοπλισμό θέρμανσης, ψύξης, ζεστού νερού και μαγειρέματος που χρησιμοποιούνται στην εγκατάσταση
• έγγραφα γνωστοποίησης πηγών ενέργειας όπως συμβάσεις προμήθειας ενέργειας, τιμολόγια διανομής καυσίμων ή πιστοποιητικά προέλευσης ανανεώσιμης ενέργειας για βιοκαύσιμα ή ηλεκτρική ενέργεια (όταν πραγματοποιείται αγορά ενέργειας από πάροχο).·
• πιστοποιήσεις βιωσιμότητας ή τεκμηρίωση με τεχνικά πρότυπα για συστήματα βιομάζας ή βιοκαυσίμων (αν χρησιμοποιούνται τέτοια συστήματα). ·
• τεκμηρίωση που δείχνει τεχνικές προδιαγραφές των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στοιχεία παραγωγής ενέργειας (π.χ. από μετρητές ή συστήματα dashboards) 
• υπολογισμούς που αποδεικνύουν ότι τουλάχιστον 50% της ζήτησης για θέρμανση/ψύξη καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές (όταν η ενέργεια παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης).

Όπου η ενέργεια παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης, ο οπτικός έλεγχος επιβεβαιώνει την ύπαρξη και λειτουργία των συστημάτων.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της εγκατάστασης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η ενέργεια που χρησιμοποιείται για θέρμανση, ψύξη, παραγωγή ζεστού νερού και μαγείρεμα θα πρέπει ολοένα και περισσότερο να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Η μετάβαση από συστήματα που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υποστηρίζει τους κλιματικούς στόχους, ενισχύει την ενεργειακή ανεξαρτησία και προάγει τη μακροπρόθεσμη λειτουργική βιωσιμότητα.

Όλη η ενέργεια που χρησιμοποιείται για θέρμανση και ψύξη στην εγκατάσταση προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται επίσης στην ενέργεια για παραγωγή ζεστού νερού και διαδικασίες μαγειρέματος.

Η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια για θέρμανση και ψύξη μπορεί να παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης ή να προμηθεύεται εξωτερικά, κατά προτίμηση από κοντινό πάροχο.

Αποδεκτές εναλλακτικές έναντι συστημάτων βασισμένων σε ορυκτά καύσιμα και πυρηνική ενέργεια περιλαμβάνουν:

α) ηλιακά συστήματα θερμικής ενέργειας (π.χ. ηλιακοί συλλέκτες για ζεστό νερό ή για θέρμανση χώρου) 
β) γεωθερμικά συστήματα και αντλίες θερμότητας αέρα/εδάφους
γ) βιοαέριο και βιοδιασπώμενο κλάσμα των καυσίμων βιομάζας (π.χ. τεμαχίδια ξύλου ή πριονίδια, γεωργικά απόβλητα) 
δ) αιολική ενέργεια
ε) υδροηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σύμφωνα με τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς κανονισμούς και η οποία έχει σχεδιαστεί και λειτουργεί με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα
ζ) ηλεκτρική θέρμανση/ψύξη από  φωτοβολταϊκά συστήματα (όταν η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από πιστοποιημένες ανανεώσιμες πηγές)
η) αντλίες θερμότητας αέρα ή εδάφους που λειτουργούν με ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια
θ) πιστοποιημένη ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια, από ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική ή άλλες πηγές, που χρησιμοποιείται για να ηλεκτροδοτήσει συστήματα κλιματισμού
ι) δίκτυα τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης όπου η κύρια πηγή ενέργειας είναι η γεωθερμία, ή/και πιστοποιημένη βιομάζα βιώσιμης προέλευσης, ή/και θερμότητας από βιομηχανικά απόβλητα που χρησιμοποιείται μέσα σε ένα πλαίσιο ανανεώσιμης ενέργειας

κ) πιστοποιημένα βιώσιμα βιοκαύσιμα (π.χ. βιοντίζελ) σύμφωνα με την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ανανεώσιμες ενέργειες (ΕΕ red II / red III) ή τα παγκοσμίως αναγνωρισμένα συστήματα πιστοποίησης (π.χ. RSB, ISCC)
λ) αποδοτικά συστήματα βιομάζας όπως σύγχρονοι λέβητες ή σόμπες πέλλετ, που πληρούν το πρότυπο EN 303-5 (κλάση 5) ή ισοδύναμα πρότυπα για αποδοτικότητα ενέργειας και χαμηλές εκπομπές 
μ) πιστοποιημένα καύσιμα βιομάζας (π.χ. πέλλετ, ροκανίδια, μπρικέτες) με πιστοποίηση FSC, PEFC ή ισοδύναμη.

Η τύρφη δεν θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και δεν συνυπολογίζεται στο απαιτούμενο 100%.

Όταν χρησιμοποιούνται υβριδικά συστήματα, το ποσοστό ανανεώσιμης ενέργειας υπολογίζεται ως ποσοστό της συνολικής ετήσιας ενεργειακής ζήτησης για θέρμανση και ψύξη, βάσει αξιόπιστων δεδομένων (π.χ. λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, έξυπνοι μετρητές ή ανεξάρτητες αξιολογήσεις).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την πιο πρόσφατη τεκμηρίωση που αποδεικνύει ότι παράγει ή προμηθεύεται το σύνολο της ενέργειας για θέρμανση και ψύξη από ανανεώσιμες πηγές και ότι δεν χρησιμοποιούνται ορυκτά καύσιμα για τους ίδιους σκοπούς. Αυτή περιλαμβάνει:

• προδιαγραφές συστημάτων, τιμολογίων ή πιστοποιητικών εγκατάστασης για όλο τον εξοπλισμό θέρμανσης, ψύξης, ζεστού νερού και μαγειρέματος
• έγγραφα γνωστοποίησης πηγής ενέργειας, όπως συμβάσεις παρόχων, τιμολόγια διανομής καυσίμων, ή πιστοποιητικά προέλευσης ανανεώσιμης ενέργειας για βιοκαύσιμα ή ηλεκτρική ενέργεια (όταν πραγματοποιείται αγορά από πάροχο)
•τεκμηρίωση βιωσιμότητας ή τεκμηρίωση με τεχνικά πρότυπα για συστήματα βιομάζας ή βιοκαυσίμων (αν χρησιμοποιούνται τέτοια συστήματα).
• τεκμηρίωση που δείχνει τεχνικές προδιαγραφές των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στοιχεία παραγωγής ενέργειας (π.χ. από μετρητές ή συστήματα dashboards)· και
• υπολογισμούς που αποδεικνύουν ότι το 100% της ζήτησης για θέρμανση/ψύξη καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές (όταν η ενέργεια παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης).

Όπου η ενέργεια παράγεται στο χώρο της εγκατάστασης, ο οπτικός έλεγχος επιβεβαιώνει την ύπαρξη και λειτουργία των συστημάτων.

Το κριτήριο αυτό προωθεί τη μετάβαση σε καθαρότερα ενεργειακά συστήματα και αποδεικνύει τη δέσμευση της εγκατάστασης για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, καθώς η ανανεώσιμη και οικολογικά πιστοποιημένη ηλεκτρική ενέργεια, μπορεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (π.χ. φωτοβολταϊκά, αιολική ενέργεια, βιομάζα, βιοαέριο από οργανικά απόβλητα, υδροηλεκτρική ή γεωθερμική ενέργεια, κ.λπ.) για τουλάχιστον 50% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης ή να προμηθεύεται εξωτερικά, κατά προτίμηση από κοντινό πάροχο.

Αποδεκτές εναλλακτικές έναντι των συστημάτων που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα και στην πυρηνική τεχνολογία περιλαμβάνουν:

α) φωτοβολταϊκά συστήματα
β) αιολική ενέργεια
γ) υδροηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σύμφωνα με τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς κανονισμούς και η οποία έχει σχεδιαστεί και λειτουργεί με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα
δ) γεωθερμική ενέργεια
ε) ηλεκτρική ενέργεια από βιοαέριο ή βιοδιασπώμενο κλάσμα βιομάζας
ζ) ηλεκτρική ενέργεια από πιστοποιημένη βιώσιμη βιομάζα 
η) ηλεκτρική ενέργεια που παρέχεται μέσω συμβάσεων ανανεώσιμης ενέργειας με ανεξάρτητη πιστοποίηση (π.χ. ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική ή άλλες ανανεώσιμες πηγές).

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να καλύπτει το σύνολο της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ωστόσο για τη συμμόρφωση με το κριτήριο αυτό, απαιτείται τουλάχιστον 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην εγκατάσταση να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.

Όπου είναι διαθέσιμο, η εγκατάσταση ενθαρρύνεται επίσης να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια με ανεξάρτητη πιστοποίηση, που ενσωματώνει αναγνωρισμένα κριτήρια βιωσιμότητας (π.χ. παράγοντες βιοποικιλότητας, κοινωνική επίδραση ή συμβολή/επένδυση σε ανανεώσιμες υποδομές), όπως η διεθνής ή η εθνική ηλεκτρική ενέργεια με οικολογική σήμανση. Οι πηγές αυτές έχουν σημαντικά χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα και ευθυγραμμίζονται με την Οδηγία Ανανεώσιμης Ενέργειας της ΕΕ (red II / red III) και αντίστοιχα διεθνή πλαίσια.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• συμβάσεις, πιστοποιητικά ή εξωτερικά έγγραφα που αποδεικνύουν τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας και το ποσοστό ανανεώσιμης ή ηλεκτρικής ενέργειας με οικολογική σήμανση, πιστοποιημένη από ανεξάρτητους φορείς
• τον πιο πρόσφατο λογαριασμό ηλεκτρικής ενέργειας, και
• εγγυήσεις προέλευσης ή ισοδύναμα συστήματα παρακολούθησης σε άλλες περιοχές (π.χ. RECs, I-RECs) που τεκμηριώνουν το ποσοστό ανανεώσιμης ενέργειας.

Το κριτήριο αυτό προωθεί τη μετάβαση σε καθαρότερα ενεργειακά συστήματα και αποδεικνύει τη δέσμευση της εγκατάστασης για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, καθώς η ανανεώσιμη και οικολογικά πιστοποιημένη ηλεκτρική ενέργεια, μπορεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (π.χ. φωτοβολταϊκά, αιολική ενέργεια, βιομάζα, βιοαέριο από οργανικά απόβλητα, υδροηλεκτρική ή γεωθερμική ενέργεια κ.λπ.) για το 100% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να παράγεται στον χώρο της εγκατάστασης ή να προμηθεύεται εξωτερικά, κατά προτίμηση από κοντινό πάροχο.

Αποδεκτές εναλλακτικές έναντι συστημάτων βασισμένων σε ορυκτά καύσιμα και πυρηνική ενέργεια περιλαμβάνουν:

α) φωτοβολταϊκά συστήματα
β) αιολική ενέργεια
γ) υδροηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σύμφωνα με τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς κανονισμούς και η οποία έχει σχεδιαστεί και λειτουργεί με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα
δ) γεωθερμική ενέργεια
ε) ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από βιοαέριο ή από το βιοδιασπώμενο κλάσμα βιομάζας
ζ) ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από πιστοποιημένη βιομάζα βιώσιμης προέλευσης 
η) ηλεκτρική ενέργεια που παρέχεται μέσω συμβάσεων ανανεώσιμης ενέργειας με ανεξάρτητη πιστοποίηση (π.χ. ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική ή άλλες ανανεώσιμες πηγές).

Όπου είναι διαθέσιμο, η εγκατάσταση ενθαρρύνεται επίσης να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια με ανεξάρτητη πιστοποίηση με αναγνωρισμένες απαιτήσεις βιωσιμότητας (π.χ. παράγοντες βιοποικιλότητας, συμβολή σε υποδομές ανανεώσιμων πηγών ή θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία), όπως η διεθνής ή η εθνική με οικολογική σήμανση ηλεκτρική ενέργεια. Οι πηγές αυτές έχουν σημαντικά χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα και είναι συμβατές με τους ορισμούς της Οδηγίας Ανανεώσιμης Ενέργειας της ΕΕ (RED II / RED III) και αντίστοιχα διεθνή πλαίσια.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Σουηδία, το κριτήριο αυτό είναι υποχρεωτικό για όλες τις κατηγορίες. Στη Νορβηγία, το κριτήριο είναι υποχρεωτικό για ξενοδοχεία και ξενώνες (HH).

During the audit, the establishment presents:

• contracts, certificates or external written proof showing the electricity provider(s) and the percentage of renewable or third-party verified (e.g. eco-labelled) electricity;
• the latest electricity invoice; and
• guarantees of origin (GOs) or equivalent tracking systems in other regions (e.g. RECs, I-RECs), documenting the renewable share.

Τα παράθυρα μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή αυξημένων ενεργειακών απωλειών στην εγκατάσταση λόγω απώλειας θερμότητας τον χειμώνα και εισροής θερμότητας το καλοκαίρι, αυξάνοντας την ανάγκη για θέρμανση ή ψύξη. Κακή μόνωση ή μονά τζάμια είναι ιδιαίτερα αναποτελεσματικά, οδηγώντας σε αυξημένη κατανάλωση ενέργειας για τη διατήρηση της εσωτερικής θερμικής άνεσης.

Η εγκατάσταση διαθέτει παράθυρα σχεδιασμένα ή αναβαθμισμένα ώστε να μειώνουν την απώλεια ή την εισροή θερμότητας, ανάλογα με το τοπικό κλιματικό πλαίσιο. Οι εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε περιοχές με ψυχρά κλίματα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο θερμικής μόνωσης (π.χ. τριπλά τζάμια), ενώ εγκαταστάσεις σε θερμά κλίματα έχουν παράθυρα που είναι ενεργειακά αποδοτικά με άλλους τρόπους (π.χ. ανακλαστικά υλικά στα παράθυρα, σκίαστρα ή άλλα μέσα σκίασης, κ.λπ.). Σε περιοχές με πολύ θερμό ή πολύ ψυχρό κλίμα, η εγκατάσταση μπορεί επίσης να εφαρμόζει περιορισμούς στο άνοιγμα παραθύρων.

Για τη συμμόρφωση με το κριτήριο αυτό, τουλάχιστον το 75% των παραθύρων διαθέτει κατάλληλη θερμική μόνωση ή ενεργειακά αποδοτικές λύσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά/τοπικά ρυθμιστικά πρότυπα. Όπου δεν είναι εφικτή η πλήρης αντικατάσταση παραθύρων, συνιστάται η τοποθέτηση βοηθημάτων θερμικής μόνωσης όπως κουρτίνες θερμικής προστασίας ή μονωτικές μεμβράνες για την αντιμετώπιση της απώλειας ή της εισροή θερμότητας.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Γαλλία, το 75% των παραθύρων πρέπει να διαθέτει διπλή υάλωση ή ανώτερη ενεργειακή απόδοση και το κριτήριο αυτό είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει συνοπτικό έγγραφο που περιλαμβάνει:

• περιγραφή των χαρακτηριστικών θερμομόνωσης ή ενεργειακής απόδοσης όλων των παραθύρων (π.χ. τύπος υάλωσης, ανακλαστική μεμβράνη, σκίαση ή μονωτικά μέσα για παλαιότερα παράθυρα)· και
• δήλωση (κατά προτίμηση από εξωτερικό εμπειρογνώμονα π.χ. αρχιτέκτονα, μηχανικό ή σύμβουλο) που επιβεβαιώνει ότι τουλάχιστον το 75% των παραθύρων υπερβαίνει τα εθνικά/τοπικά πρότυπα ή ότι έχουν ληφθεί κατάλληλα αντισταθμιστικά μέτρα.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 χώρο υποδοχής, 1 εστιατόριο, 1 συνεδριακό χώρο, 1 διάδρομο, 1 χώρο προσωπικού και σε δωμάτια επισκεπτών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία A του Γλωσσαρίου, για την επιβεβαίωση των τύπων παραθύρων (μεθοδολογία B).

Η τακτική διενέργεια εξωτερικών ενεργειακών ελέγχων παρέχει ολοκληρωμένη κατανόηση του τρόπου (που και πώς) με τον οποίο καταναλώνεται η ενέργεια στην εγκατάσταση, υποστηρίζοντας τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων για μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας. 

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί εξωτερικό ενεργειακό έλεγχο τουλάχιστον μία φορά κάθε 6 έτη. Ο ενεργειακός έλεγχος αποσκοπεί στη μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας και στην αύξηση του ποσοστού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που χρησιμοποιούνται.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται από εξωτερικό εξειδικευμένο επαγγελματία, όπως ανεξάρτητο ενεργειακό σύμβουλο ή επαγγελματία σύμβουλο από τις τοπικές ή εθνικές αρχές. Ένα ενεργειακό πιστοποιητικό ή δήλωση μόνο, δεν καλύπτει τις απαιτήσεις αυτού του κριτηρίου.

Ο ενεργειακός έλεγχος εντοπίζει περιοχές υψηλής κατανάλωσης ενέργειας στην εγκατάσταση. Η έκθεση του ελέγχου περιλαμβάνει επίσης συμβουλές και σχέδιο δράσης με εισηγήσεις για μειώσεις κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και τα εκτιμώμενα αποτελέσματα, το οικονομικό κόστος και την αναμενόμενη χρονική περίοδο απόσβεσης τέτοιων παρεμβάσεων. Συνιστάται επίσης, να συμπεριληφθεί στον έλεγχο θερμογραφική έρευνα για τον εντοπισμό διαφορών θερμοκρασίας στις επιφάνειες των κτιρίων, και τον εντοπισμό συγκεκριμένων περιοχών όπου η ενέργεια χάνεται (π.χ. μέσα από ανεπαρκώς μονωμένους τοίχους, παράθυρα, πόρτες, στέγες ή γύρω από συστήματα HVAC).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την έκθεση του ενεργειακού ελέγχου που έχει πραγματοποιηθεί εντός των τελευταίων 6 ετών.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου η εγκατάσταση βρίσκεται εντός μεγαλύτερου κτιρίου και έχει περιορισμένη επιρροή σε κοινές υποδομές, ο έλεγχος μπορεί να περιορίζεται στις καταναλώσεις ενέργειας και στα συστήματα εντός της λειτουργικής περιοχής της εγκατάστασης.

Η βελτίωση της θερμικής μόνωσης μειώνει τις απώλειες θερμότητας και την ανεπιθύμητη εισροή θερμότητας, ενισχύοντας σημαντικά την ενεργειακή απόδοση και τη θερμική επάρκεια του κτιρίου. Η αποτελεσματική μόνωση μειώνει την κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη, μειώνει το λειτουργικό κόστος και συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει τουλάχιστον 1 μέτρο μόνωσης για τη βελτίωση της θερμικής απόδοσης του κτιρίου. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

α) μόνωση σωληνώσεων ζεστού νερού ή αγωγών παροχής/απαγωγής αέρα
β) θερμική μόνωση σε τουλάχιστον 1 περιοχή, όπως σοφίτες, τοίχους, δάπεδα ή οροφές 
γ) εγκατάσταση ανακλαστικών θερμικών πάνελ πίσω από καλοριφέρ.

Πριν την επιλογή ή τοποθέτηση μόνωσης, η εγκατάσταση πραγματοποιεί επαγγελματική αξιολόγηση ή ακολουθεί τεκμηριωμένη εξειδικευμένη καθοδήγηση (π.χ. ως μέρος στο πλαίσιο εξωτερικού ενεργειακού ελέγχου), ώστε να διασφαλιστεί ότι επιλέγονται τα πιο αποδοτικά μέτρα, ανάλογα με τη θέση και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου.

Χρησιμοποιούνται αποκλειστικά βιώσιμα υλικά μόνωσης, όπως ξυλόμαλλο, φελλός, κάνναβη, βαμβάκι κυτταρίνης, ή άλλα υλικά χαμηλών εκπομπών, ανανεώσιμα ή ανακυκλωμένα με επαληθευμένο περιβαλλοντικό προφίλ.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδεικτικά των εργασιών μόνωσης και των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν. Αποδεκτή τεκμηρίωση περιλαμβάνει τιμολόγια, εκθέσεις εγκατάστασης, τεχνικές προδιαγραφές προϊόντων ή φωτογραφίες. Παρέχεται επίσης τεκμηρίωση επαγγελματικής αξιολόγησης ή συμβουλευτικής. 

Η παροχή πιο ακριβών πληροφοριών μέσω πρόσθετων ή ξεχωριστών μετρητών για τα διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης ενέργειας στην εγκατάσταση επιτρέπει τον καλύτερο σχεδιασμό στρατηγικών για την μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.

Η εγκατάσταση τοποθετεί πρόσθετους ή ξεχωριστούς μετρητές για ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο ή άλλες τοπικά σχετικές πηγές ενέργειας (π.χ. τηλεθέρμανση), ιδίως σε περιοχές με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση (π.χ. κουζίνες, θερμαινόμενες πισίνες, γυμναστήρια και spa, ανεξάρτητες επιχειρήσεις κ.λπ.).

Αναγνωρίζοντας ότι ορισμένες πηγές ενέργειας, όπως το φυσικό αέριο, ενδέχεται να μην είναι σχετικές ή ευρέως χρησιμοποιούμενες σε όλες τις χώρες, η έμφαση πρέπει να δίνεται στις τοπικά εφαρμόσιμες πηγές ενέργειας βάσει του πλαισίου της εγκατάστασης.

Όπου εγκαθίστανται πρόσθετοι μετρητές, απαιτείται η συλλογή και καταγραφή των δεδομένων κατανάλωσης από κάθε μετρητή. Εάν οι μετρήσεις από διαφορετικούς μετρητές μπορούν να συλλέγονται συχνότερα από μία φορά τον μήνα, παρέχουν πιο λεπτομερή εικόνα της κατανάλωσης.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη υπομετρητών και τη μεθοδολογία παρακολούθησης της κατανάλωσης. 

Τα συστήματα θέρμανσης, ψύξης και εξαερισμού είναι ανάμεσα στους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας στα κτίρια φιλοξενίας. Ο αποδοτικός έλεγχός αυτών των συστημάτων μειώνει την κατανάλωση ενέργειας και χαμηλώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η έξυπνη χωροταξία και μέτρα προσαρμοζόμενου ελέγχου εξασφαλίζουν άνεση χωρίς περιττή ενεργειακή σπατάλη.

Η εγκατάσταση διαθέτει σύστημα ελέγχου για τον εξαερισμό, την ιδανική θέρμανση και ψύξη, με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Η εγκατάσταση μπορεί να χρησιμοποιεί κεντρικό ή αποκεντρωμένο, μερικώς ή πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα διαχείρισης κτιρίου (BMS), για να ρυθμίζει ή να απενεργοποιεί τα συστήματα εξαερισμού, θέρμανσης και ψύξης προκειμένου να εξοικονομεί ενέργεια. Τα μέτρα ελέγχου μπορεί να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, εξαερισμό βάσει ελεγχόμενης παρουσίας ή ελεγχόμενου CO₂, μειωμένο ωράριο λειτουργίας ή ρύθμιση θερμοκρασίας θέρμανσης/ψύξης. Όπου χρησιμοποιείται μερικώς μηχανογραφημένο σύστημα, οι διαδικασίες διαχείρισης του συστήματος πρέπει να είναι τεκμηριωμένες.

Όπου το σύστημα ελέγχου είναι χειροκίνητο, η εγκατάσταση εφαρμόζει γραπτές διαδικασίες που περιγράφουν τον τρόπο ρύθμισης εξαερισμού, θέρμανσης και ψύξης (π.χ. ρύθμιση θερμοστατών σε δωμάτια επισκεπτών ή ρύθμιση χρονοδιακοπτών εξαερισμού σε αίθουσες συναντήσεων / συνεδριακούς χώρους) για το προσωπικό. Μπορούν επίσης να εφαρμόζονται υποστηρικτικά μέτρα όπως το κλείσιμο κουρτινών ή σκιάστρων για μείωση θερμικών απωλειών ή απορρόφηση θερμότητας.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση διαχωρίζει τις εγκαταστάσεις σε ξεχωριστές ζώνες (π.χ. δωμάτια επισκεπτών, αίθουσες συναντήσεων/ συνεδριακούς χώρους, spa), ώστε ο εξαερισμός, η θέρμανση και η ψύξη να ρυθμίζονται ανεξάρτητα ανά περιοχή.

Το σύστημα ελέγχου λαμβάνει υπόψη εποχιακές μεταβολές και πρότυπα χρήσης ή μη χρήσης διαφορετικών χώρων της εγκατάστασης (π.χ. δωμάτια επισκεπτών, συνεδριακοί χώροι / χώροι συναντήσεων, σύμφωνα με τα όρια θερμοκρασίας του κριτηρίου 4.2.

Κατά την επιθεώρηση, όπου χρησιμοποιούνται χειροκίνητα συστήματα, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις γραπτές διαδικασίες ελέγχου εξαερισμού, θέρμανσης και ψύξης που έχουν κοινοποιηθεί στο προσωπικό.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη αυτοματοποιημένου ή χειροκίνητου συστήματος διαχείρισης κτιρίου.

Τα συντηρημένα συστήματα εξαερισμού, θέρμανσης και ψύξης μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας, εμποδίζουν άσκοπες εκπομπές και εξασφαλίζουν στον εσωτερικό χώρο ποιότητα αέρα και θερμική άνεση. Τακτικοί, επαναλαμβανόμενοι έλεγχοι παρατείνουν επίσης την διάρκεια ζωής του εξοπλισμού και βοηθούν να ανιχνεύσουν εγκαίρως ανεπάρκειες ή την διαρροή ψυκτικού υγρού. 

Η εγκατάσταση ελέγχει και συντηρεί τα συστήματα εξαερισμού, θέρμανσης και ψύξης τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Οι έλεγχοι αυτοί εκτελούνται κατά προτίμηση από εξωτερικό πιστοποιημένο επαγγελματία. Παρόλα αυτά, εσωτερικοί έλεγχοι είναι αποδεκτοί, εφόσον η εγκατάσταση έχει εξειδικευμένο προσωπικό και συμμορφώνεται με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία.

Οι έλεγχοι του συστήματος αερισμού περιλαμβάνουν τουλάχιστον: 

• αντικατάσταση
• καθαρισμό αγωγών εξαερισμού, διαχυτών και ορατών αεραγωγών
• επιθεώρηση και καθαρισμό εναλλακτών θερμότητας και συστημάτων προσαγωγής/απαγωγής αέρα 
• επαλήθευση στεγανοποίησης φίλτρων και ορθής κατανομής ροής αέρα (όπου είναι σχετικό).

Οι έλεγχοι των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης (π.χ. λέβητες, αντλίες θερμότητας, συστήματα τηλεθέρμανσης, ψύκτες, AC/κλιματιστικά) περιλαμβάνουν το λιγότερο:

• επιθεώρηση βασικών τεχνικών στοιχείων (π.χ. πίεση λειτουργίας, βαλβίδες, στάθμες υγρών, κραδασμοί)
• καθαρισμό ή αντικατάσταση φίλτρων 
• καθαρισμό εναλλακτών θερμότητας.

Ακόμη και όταν υπάρχουν αυτοματοποιημένα συστήματα παρακολούθησης ή συναγερμού, πραγματοποιούνται και φυσικοί έλεγχοι. 

Τυχόν εντοπισμένα τεχνικά προβλήματα (π.χ. διαρροές, δυσλειτουργικοί θερμοστάτες, φραγμένοι αεραγωγοί) διορθώνονται εντός χρονικού διαστήματος 2 μηνών.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• πρωτόκολλο συντήρησης ή γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας  που περιγράφει τα συστήματα, την συχνότητα ελέγχων, το υπεύθυνο προσωπικό και τον χρόνο αποκατάστασης βλαβών

• εκθέσεις ή λίστες ελέγχου (checklists) των τελευταίων 12 μηνών, είτε εσωτερικές είτε εξωτερικές. 

Η χρήση ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών φωτισμού μειώνει σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, χαμηλώνει τις εκπομπές CO₂ και μειώνει μακροπρόθεσμα το λειτουργικό κόστος. Η μετάβαση σε LED ή ισοδύναμες υψηλής αποδοτικότητας τεχνολογίες, βελτιώνει τη συνολική ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και υποστηρίζει τη βιώσιμη διαχείριση ενέργειας.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι τουλάχιστον το 80% του συνόλου των λαμπτήρων που χρησιμοποιούνται σε δωμάτια επισκεπτών, κοινόχρηστους χώρους (συμπεριλαμβανομένων των χώρων υποδοχής, εστιατορίων, αιθουσών συνεδριάσεων, διαδρόμων), και χώρους προσωπικού, είναι είτε λαμπτήρες τεχνολογίας LED ή εναλλακτικών τεχνολογιών φωτισμού με ισοδύναμη ή ανώτερη ενεργειακή απόδοση, φωτεινή απόδοση (φωτεινή ροή /lumens ανά Watt) και ονομαστική διάρκεια ζωής.

Συστήνεται κατά τις αγορές νέων λαμπτήρων η εγκατάσταση να επιλέξει τους πιο ενεργειακά αποδοτικούς διαθέσιμους λαμπτήρες της αγοράς.

Τεχνολογίες όπως λαμπτήρες πυρακτώσεως, αλογόνου ή CFL δεν εκπληρούν αυτό το σημείο αναφοράς και αποσύρονται σταδιακά. 

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στην Δανία, την Ολλανδία, και την Πορτογαλία, τουλάχιστον το 90% όλων των λαμπτήρων στην εγκατάσταση είναι LED ή έχουν ισοδύναμη ή ανώτερη απόδοση, σε ότι αφορά την ενεργειακή απόδοση, την φωτεινή απόδοση και την διάρκεια ζωής. Στην Γαλλία, τουλάχιστον το 80% όλων των λαμπτήρων στην εγκατάσταση είναι LED ή έχουν ισοδύναμη ή ανώτερη απόδοση σε ότι αφορά την ενεργειακή απόδοση, την φωτεινή απόδοση, και την διάρκεια ζωής και κατατάσσονται ως ενεργειακά αποδοτικοί από τις εθνικές αρχές.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (π.χ. λίστα) με τον εκτιμώμενο αριθμό των εγκατεστημένων λαμπτήρων, με ένδειξη τύπου (LED, CFL κ.λπ.) ή τιμολόγια αγοράς, που να δείχνουν συμμόρφωση με το 80% του σημείου αναφοράς. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 χώρο υποδοχής, 1 εστιατόριο, 1 συνεδριακό χώρο, 1 διάδρομο, 1 χώρο προσωπικού και σε δωμάτια επισκεπτών, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, για επιβεβαίωση των τύπων φωτισμού (μεθοδολογία Β). 

Για να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τα λειτουργικά κόστη η εγκατάσταση διαχειρίζεται τον εξωτερικό φωτισμό για να μειώνει την αχρείαστη ενεργειακή κατανάλωση. Ο υπεύθυνος σχεδιασμός φωτισμού συντελεί στην μείωση των αρνητικών επιπτώσεων της εγκατάστασης στην τοπική βιοποικιλότητα, ενώ διατηρεί την λειτουργικότητα και την ασφάλεια.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει σύστημα περιορισμού κατανάλωσης ενέργειας για τον εξωτερικό φωτισμό.

Η εγκατάσταση ελαχιστοποιεί την κατανάλωση ενέργειας του εξωτερικού φωτισμού

• είτε σβήνοντας τα φώτα σε καθορισμένες νυχτερινές ώρες, ή/και 
• με την τοποθέτηση αισθητήρων κίνησης που ενεργοποιούν τον φωτισμό μόνο όταν ανιχνεύουν κίνηση.

Τα συστήματα φωτισμού προσαρμόζονται στην συγκεκριμένη λειτουργία και τις απαιτήσεις ασφάλειας των διαφορετικών εξωτερικών περιοχών, ενώ ελαχιστοποιούν αχρείαστη χρήση.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να ευθυγραμμίσει τις στρατηγικές της, σε ότι αφορά τον φωτισμό, με τα εθνικά και διεθνή πρότυπα ενεργειακής απόδοσης κτιρίων (π.χ. IEA Energy Efficiency Policies for Buildings), τα οποία αναγνωρίζουν ότι οι ψηφιακοί έλεγχοι όπως χρονοδιακόπτες και συστήματα έξυπνου φωτισμού μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας έως 40%. Ιδιαίτερη μέριμνα δίδεται στον σχεδιασμό φωτισμού με συνείδηση της βιοποικιλότητας, ιδιαίτερα σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η φωτορύπανση μετριάζεται μέσω:

α) θωρακισμένων φωτιστικών που κατευθύνουν το φως προς τα κάτω 

β) χρήσης χαμηλής έντασης θερμού φωτός (<3000K) 

γ) αποφυγής φωτισμού κοντά σε φυσικούς βιότοπους ή σε χώρους αναπαραγωγής

δ) οδικού φωτισμού βασιζόμενου σε αισθητήρες

ε) άλλων σχετικών μεθοδολογιών.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Γαλλία, ο εξωτερικός φωτισμός απενεργοποιείται την ημέρα όπου είναι ασφαλές και νόμιμο, ο διακοσμητικός φωτισμός απενεργοποιείται σε νυχτερινές ώρες χαμηλής ζήτησης, και ο φωτισμός μονοπατιών ρυθμίζεται με αισθητήρες ή χρονοδιακόπτες, σύμφωνα με τις απαιτήσεις ασφάλειας.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής ελέγχει τις λύσεις φωτισμού που έχουν υιοθετηθεί, συμπεριλαμβανομένων των τύπων των συστημάτων ελέγχου, και την τοποθέτησή τους στις εξωτερικές περιοχές. Ελέγχεται αν τα αναφερόμενα μέτρα για την μείωση του εξωτερικού φωτισμού εφαρμόζονται.

Οι ηλεκτρονικές συσκευές (π.χ. τηλεοράσεις, κατσαρόλες, κλιματιστικά, και ανεμιστήρες) χρησιμοποιούνται ευρέως και μπορούν να συμβάλουν στην ενεργειακή κατανάλωση. Η επιλογή ενεργειακά αποδοτικών μοντέλων μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τα λειτουργικά κόστη των εγκαταστάσεων διαμονής.

Όπου η εγκατάσταση έχει αγοράσει ηλεκτρονικές συσκευές εντός των τελευταίων 24 μηνών (για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για αιτούντες για πρώτη φορά), απαιτείται αυτές να είναι ενεργειακά αποδοτικές σύμφωνα με αναγνωρισμένο εθνικό ή περιφερειακό σύστημα ενεργειακής σήμανσης (π.χ. EU Energy Label, Energy Star, South KoreanEHS, κ.λπ.).

Όπου δεν υπάρχει σήμα ή ενεργειακή κλάση για συγκεκριμένο τύπο συσκευής, η εγκατάσταση επιλέγει μία από τις πιο ενεργειακά αποδοτικές επιλογές της τοπικής αγοράς, βάσει σύγκρισης τουλάχιστον 3 συγκρίσιμων μοντέλων.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής:  Στην Ολλανδία, αυτό το κριτήριο είναι υποχρεωτικό για όλες τις κατηγορίες.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• λίστα ή τιμολόγια αγορών συσκευών των τελευταίων 24 ή 6 μηνών (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης) συμπεριλαμβάνοντας ημερομηνία αγοράς, μάρκα/μοντέλο, θέση (π.χ. αριθμό δωματίου ή οικοδομικό συγκρότημα) και· 

• δελτία τεχνικών προδιαγραφών ή ενεργειακά σήματα που δείχνουν την ημερήσια κατανάλωση ενέργειας (kWh/ημέρα) ή κατηγοριοποίηση σε ένα αναγνωρισμένο εθνικό σύστημα ενεργειακών κατηγοριών. 

Σε συγκεκριμένες περιστάσεις, όπου κανένα ενεργειακό σήμα δεν είναι διαθέσιμο, η εγκατάσταση παρουσιάζει μια μικρή σύγκριση αγοράς κατ’ ελάχιστον 3 συγκρίσιμων προϊόντων που να δείχνει ότι το επιλεγμένο μοντέλο έχει χαμηλότερη ή ίση κατανάλωση ενέργειας από άλλα συγκρίσιμα προϊόντα διαθέσιμα κατά τον χρόνο της αγοράς.

Αυτό το κριτήριο στοχεύει στην μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και του λειτουργικού κόστους, με την ελαχιστοποίηση αχρείαστης κατανάλωσης ενέργειας από τις συσκευές στα δωμάτια των επισκεπτών. Τα μίνι μπαρ και τα ψυγεία μικρού μεγέθους καταναλώνουν ενέργεια συνεχώς. Ο περιορισμός της χρήσης τους, ή η επιλογή μοντέλων υψηλής αποδοτικότητας, χαμηλώνει σημαντικά τη συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και τις εκπομπές. 

Η εγκατάσταση κατά προτίμηση αποφεύγει την χρήση των μίνι μπαρ και των μικρών ψυγείων στα δωμάτια των επισκεπτών. Αν η εγκατάσταση έχει τοποθετήσει μίνι μπαρ ή μικρά ψυγεία στα δωμάτια των επισκεπτών κατά την διάρκεια των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά), αυτά πρέπει να έχουν  κατανάλωση ενέργειας έως 0,6 kWh/ανά μέρα, βάσει των τεχνικών προδιαγραφών που παρέχονται από τον κατασκευαστή ή τον προμηθευτή, ή κατατάσσονται ως ενεργειακά αποδοτικά, σύμφωνα με ένα αναγνωρισμένο εθνικό ή περιφερειακό σύστημα ενεργειακών ετικετών (π.χ. EU Energy Label, Energy Star, South Korean EHS, κ.λπ.). 

Συστήνεται οι καινούργιες συσκευές να χρησιμοποιούν φυσικά ψυκτικά υγρά (π.χ. R600a, R290) ή ψυκτικά υγρά με Δυναμικό Παγκόσμιας Θέρμανσης/Global warming Potential κάτω από 100. 

Σε χώρες όπου τέτοια συστήματα ενεργειακών σημάτων δεν είναι εφαρμόσιμα ή όπου τα προϊόντα δεν φέρουν σήμα, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεχνική τεκμηρίωση που να δείχνει την κατανάλωση ενέργειας του προϊόντος σε kWh/ανά ημέρα, και τεκμηριώνει ότι η επιλεγμένη μονάδα αντιπροσωπεύει μια από τις πιο ενεργειακά αποδοτικές επιλογές στην τοπική αγορά, βάσει σύγκρισης κατ’ ελάχιστον 3 συγκρίσιμων μοντέλων. 

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Γαλλία, Ολλανδία, Νορβηγία, και Σουηδία, τα πρόσφατα αγορασμένα μίνι μπαρ δεν έχουν κατανάλωση ενέργειας που υπερβαίνει 0,3 kW/ανά ημέρα ή κατατάσσονται ως ενεργειακά αποδοτικά σύμφωνα με ένα αναγνωρισμένο εθνικό ή περιφερειακό σύστημα ενεργειακών ετικετών. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• λίστα μίνι μπαρ αγορασμένων εντός των τελευταίων 24 ή 6 μηνών (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης) συμπεριλαμβάνοντας ημερομηνία αγοράς, μάρκα/μοντέλο, θέση (π.χ. αριθμό δωματίου ή οικοδομικό συγκρότημα) και· 

• δελτία τεχνικών προδιαγραφών ή ενεργειακά σήματα που δείχνουν την ημερήσια κατανάλωση ενέργειας (kWh/ημέρα) ή κατηγοριοποίηση σε ένα αναγνωρισμένο εθνικό σύστημα ενεργειακών κατηγοριών. 

Σε συγκεκριμένες περιστάσεις, όπου κανένα ενεργειακό σήμα δεν είναι διαθέσιμο, η εγκατάσταση παρουσιάζει μια μικρή σύγκριση αγοράς κατ’ ελάχιστον 3 συγκρίσιμων προϊόντων που να δείχνει ότι το επιλεγμένο μοντέλο έχει χαμηλότερη ή ίση κατανάλωση ενέργειας από άλλα συγκρίσιμα προϊόντα διαθέσιμα κατά τον χρόνο της αγοράς.

Κατά την επιθεώρηση, εάν ο επιθεωρητής διαπιστώσει ασυνέπειες ή υποψιαστεί παρατυπίες κατά την εξέταση των εγγράφων, πραγματοποιεί δειγματοληψίες στα δωμάτια των επισκεπτών σύμφωνα με τη μεθοδολογία Α, όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, προκειμένου να επαληθεύσει το μοντέλο της συσκευής.

Τα ψυγεία, οι χώροι συντήρησης/κατάψυξης, οι φούρνοι, και οι θερμαινόμενοι θάλαμοι λειτουργούν συνεχώς και αποτελούν σημαντικά ενεργειακά φορτία στις εγκαταστάσεις φιλοξενίας. Η τακτική συντήρηση (συμπεριλαμβάνοντας ελέγχους σφραγίσματος και απόψυξης) εξασφαλίζει άριστη λειτουργία, υποστηρίζει την ασφάλεια τροφής, και μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Κατάλληλες διαδικασίες ευθυγραμμισμένες με την εθνική νομοθεσία και τις συστάσεις του κατασκευαστή, είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της ασφάλειας, της συμμόρφωσης και της βιωσιμότητας. 

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί τακτική συντήρηση όλων των ψυγείων, των αποθηκευτικών χώρων ψύξης, καταψύκτες, θερμαινόμενους θαλάμους, και φούρνους τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο (κατά προτίμηση πιο συχνά). Ως μέρος τακτικής συντήρησης, η εγκατάσταση εξασφαλίζει οτι: ο εξοπλισμός έχει άθικτα λάστιχα που δεν δείχνουν σημάδια ζημιάς ή παραμόρφωσης και οι πόρτες κλείνουν σωστά· ότι δεν υπάρχει υπερβολική συσσώρευση πάγου στις συσκευές κατάψυξης· και ότι τα λάστιχα στις πόρτες επισκευάζονται ή αντικαθίστανται αμέσως όταν διαπιστώνεται ότι είναι ελαττωματικά.

Οι διαδικασίες συντήρησης συμφωνούν με τους εθνικούς κανονισμούς, όσον αφορά την ασφάλεια των τροφών, την ενεργειακή αποδοτικότητα και την ασφάλεια του χώρου εργασίας, και ακολουθούν τις συμβουλές συντήρησης του κατασκευαστή για κάθε τύπο συσκευής.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τα αποδεικτικά της εφαρμογής των κριτηρίων, όπως ημερολόγια συντήρησης ή λίστες ελέγχου (checklists) δείχνοντας τους ελέγχους των λάστιχων και τις ενέργειες απόψυξης που έχουν ολοκληρωθεί εντός του τελευταίου χρόνου, και τα τιμολόγια ή τις εκθέσεις συντήρησης για όποιες επισκευές ή αντικαταστάσεις έχουν πραγματοποιηθεί.

Κατά την διάρκεια της επιτόπιας επιθεώρησης, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 κουζίνα ακολουθώντας την μεθοδολογία Α, όπως περιγράφεται στο γλωσσάρι, για να ελέγξει ότι τα λάστιχα στις πόρτες είναι άθικτα σε ένα δείγμα τουλάχιστον 2 συσκευών (1 μονάδα ψύξης και 1 μονάδα θέρμανσης εάν είναι εφαρμόσιμο). Ελέγχει επίσης ότι δεν υπάρχει συσσώρευση πάγου σε τουλάχιστον μία συσκευή κατάψυξης, ή επαληθεύει την ύπαρξη αυτόματου συστήματος απόψυξης (μεθοδολογία Β). 

H σταδιακή κατάργηση των ψυκτικών υγρών που είναι καταστροφικά για το όζον και δημιουργούν μεγάλη υπερθέρμανση του πλανήτη όπως HCFCs και CFCs μειώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και υποστηρίζει την συμμόρφωση με τα διεθνή περιβαλλοντικά πρωτόκολλα. Η επιλογή εξοπλισμού που χρησιμοποιεί ασφαλή ψυκτικά υγρά χαμηλών επιπτώσεων, μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με τα συστήματα ψύξης. 

Κανένας εξοπλισμός ψύξης, αερισμού, θέρμανσης, και δροσισμού, (π.χ. ψυκτικά συγκροτήματα, αντλίες θερμότητας, κλιματιστικά με δυο ξεχωριστές μονάδες, επαγγελματικά/οί ψυγεία/καταψύκτες) αγορασμένα από την εγκατάσταση κατά τους τελευταίους 24 μήνες (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μήνες (για τους αιτούντες για πρώτη φορά) δεν περιλαμβάνει ενώσεις HCFC (υδροχλωροφθοράνθρακες), συμπεριλαμβανομένων ψυκτικών υγρών όπως R-22 και R 123, καθώς αυτά περιέχουν αέρια του θερμοκηπίου και συμβάλλουν στην καταστροφή του όζοντος.

Όταν αγοράζεται μεταχειρισμένος εξοπλισμός δεν πρέπει να περιλαμβάνει CFC ψυκτικά υγρά.

Όλος ο εξοπλισμός τηρεί την εθνική και τοπική νομοθεσία που έχει σχέση με την σταδιακή κατάργηση ψυκτικών υγρών και την περιβαλλοντική ασφάλεια.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (π.χ. τεχνικά δελτία, καταγραφές αγορών, προδιαγραφές του συστήματος) επιβεβαιώνοντας ότι όλος ο εξοπλισμός ψύξης, θέρμανσης, δροσισμού, και αερισμού αγορασμένος εντός των τελευταίων 24 ή 6 μηνών (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης) τηρεί τις απαιτήσεις που απαριθμούνται πιο πάνω.

Τα ψυκτικά υγρά περιέχουν ισχυρά αέρια θερμοκηπίου που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη αν απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα. Η καταγραφή των συμβάντων αναπλήρωσης βοηθάει στον εντοπισμό των διαρροών, υποστηρίζει την νόμιμη συμμόρφωση και επιτρέπει τους ακριβείς υπολογισμούς στις κλιματικές επιπτώσεις. Αυτό είναι ένα καθοριστικό βήμα στην μείωση των εκπομπών αερίων, και στην μετάβαση σε λύσεις με χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. 

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί ετήσιο έλεγχο διαρροών για όλα τα συστήματα που περιλαμβάνουν ψυκτικά υγρά και καταγράφει όλες τις περιπτώσεις αναπλήρωσης ψυκτικών υγρών εντός του τελευταίου πλήρους ημερολογιακού έτους. Για κάθε αναπλήρωση ψυκτικού υγρού, η εγκατάσταση καταγράφει κατ’ ελάχιστον: 

• τον τύπο του ψυκτικού υγρού που χρησιμοποιήθηκε (π.χ. R404A, R134a, R600a, R290 
• την ποσότητα του ψυκτικού υγρού που αναπληρώθηκε, εκφρασμένη σε κιλά (kg) ή CO2e.

Αυτή η καταγραφή υπογράφεται από πιστοποιημένο τεχνικό ή εξουσιοδοτημένο εργαζόμενο, σύμφωνα με τους κανονισμούς που διέπουν τον χειρισμό του F-αερίου και τις επεμβάσεις στο κύκλωμα του ψυκτικού υγρού. Οποιαδήποτε αναπλήρωση ψυκτικού υγρού καταγράφεται επίσης ως συμβάν διαρροής και αντανακλάται στην λογιστική εκπομπών άνθρακα και τον υπολογισμό του κλιματικού αποτυπώματος (βλ. κριτήριο 4.27).

Αν δεν πραγματοποιήθηκε καμιά αναπλήρωση υγρού κατά την διάρκεια του προηγούμενου ημερολογιακού έτους, η εγκατάσταση παρέχει γραπτή δήλωση από πιστοποιημένο τεχνικό ή εξουσιοδοτημένο  ειδικευμένο εργαζόμενο ότι δεν εντοπίστηκε καμιά διαρροή και ότι καμιά αναπλήρωση δεν ήταν απαραίτητη. Συστήματα με ποσότητα ψυκτικού υγρού ισοδύναμου κάτω των 5 τόνων CO2, και ερμητικά σφραγισμένο σύστημα με φορτίο κάτω από 10 tCO2e, εξαιρούνται από τις απαιτήσεις ελέγχου διαρροών. Ωστόσο συνιστάται η προληπτική συντήρηση.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να επιλέγει εξοπλισμό που χρησιμοποιεί φυσικά ψυκτικά μέσα όπως R600a (ισοβουτάνιο), R290 (προπάνιο), ή άλλα με GWP (Global Warming Potential) κάτω από 100.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει ημερολόγια αναπλήρωσης ψυκτικών υγρών ή εκθέσεις που δείχνουν τον τύπο και την ποσότητα των ψυκτικών υγρών που αναπληρώθηκαν τον προηγούμενο χρόνο.

Σε συγκεκριμένες περιστάσεις, όταν δεν πραγματοποιήθηκαν καθόλου αναπληρώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει επίσημη απόδειξη που επιβεβαιώνει επιθεώρηση και συμμόρφωση. 

Τα συστήματα ανάκτησης θερμότητας ή ψύξης, επιτρέπουν στην εγκατάσταση να συλλέξει και να χρησιμοποιήσει την πλεονάζουσα θερμότητα ή να διατηρήσει την ψύξη που παράγεται από τον εξοπλισμό που καταναλώνει ενέργεια, οδηγώντας σε ουσιαστικές αποταμιεύσεις ενέργειας και χαμηλότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η εγκατάσταση τοποθετεί σύστημα ανάκτησης θέρμανσης ή ψύξης. Το σύστημα ανάκτησης, συνήθως ένας εναλλάκτης θερμότητας, συλλέγει το πλεόνασμα της θέρμανσης ή ψύξης από μεγάλα συστήματα που χρησιμοποιούν ενέργεια, όπως εξοπλισμός αερισμού, ψύξης ή πισίνες κολύμβησης. Η ανακτημένη ενέργεια επαναχρησιμοποιείται για σε τουλάχιστον 1 από τους ακόλουθους σκοπούς:

α) προθέρμανση του εισερχόμενου αέρα αερισμού σε ψυχρότερα κλίματα

β) πρόψυξη του εισερχόμενου αέρα αερισμού σε θερμότερα κλίματα

γ) θέρμανση του οικιακού ζεστού νερού

δ) θέρμανση χώρου σε περιοχές όπως εσωτερικοί χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τις τεχνικές προδιαγραφές ή μια κάρτα λειτουργίας του συστήματος που δείχνει την παρουσία συστήματος ανάκτησης θέρμανσης ή ψύξης.

Τα συστήματα που ρυθμίζονται βάσει της ζήτησης εξασφαλίζουν ότι η θέρμανση, η ψύξη, και ο αερισμός παρέχονται μόνο όταν και όπου χρειάζονται, και έτσι μειώνουν σημαντικά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τα λειτουργικά κόστη. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στον τομέα της φιλοξενίας, όπου τα επίπεδα πληρότητας των δωματίων και τα πρότυπα χρήσης αυξομειώνονται συχνά.

Ο αερισμός, η θέρμανση ή/και τα συστήματα ψύξης ρυθμίζονται αυτόματα από αισθητήρες σύμφωνα με την τρέχουσα ζήτηση για να εξοικονομήσουν περαιτέρω ενέργεια.

Για τον ρυθμιζόμενο βάσει ζήτησης αερισμό, ο έλεγχος θα μπορούσε να βασίζεται σε:

α) αυξανόμενη ροή αέρα όταν τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) υπερβούν τα 1200 ppm 

β) ρυθμιζόμενο αερισμό βάσει σχετικής υγρασίας άνω του 70%, ή/και

γ) παρουσία επισκεπτών στα δωμάτια (π.χ. αισθητήρες κίνησης).

Για θέρμανση ή ψύξη ρυθμιζόμενη βάσει ζήτησης, ο έλεγχος βασίζεται στην διατήρηση των θερμοκρασιών εντός +/- 3οC του πρότυπου σημείου ρύθμισης για την σχετική κλιματική ζώνη και εποχή.

Ρυθμίσεις βάσει χρόνου (π.χ. ρυθμισμένα on/off προγράμματα) δεν είναι αποδεκτές, καθώς οι χρονο-εξαρτώμενες ρυθμίσεις λειτουργούν βάσει προγνωστικών, σταθερών παραδοχών, ενώ τα συστήματα DCV (Demand Controlled Ventilation) ανταποκρίνονται στην πραγματική πληρότητα και ποιότητα αέρα, οδηγώντας σε πιο ακριβείς ρυθμίσεις, μεγαλύτερες αποταμιεύσεις ενέργειας και καλύτερη αίσθηση για τους επισκέπτες. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αρχεία καταγραφής συστήματος ή ισοδύναμα (π.χ. σύνοψη ψηφιακών εικόνων του συστήματος από τα αρχεία BMS) που δείχνουν την λειτουργία του συστήματος κατά την διάρκεια διαφορετικού φόρτου εγασίας (υψηλή και χαμηλή πληρότητα) από τους τελευταίους 12 μήνες.

Σημαντική ποσότητα ενέργειας από τα συστήματα θέρμανσης, ψύξης, και αερισμού (HVAC/Heating, Ventilation and Air Conditioning) καταναλώνεται εάν χρησιμοποιούνται ενώ τα παράθυρα και οι πόρτες είναι ανοικτά, καθώς το σύστημα θα πρέπει τότε να χρησιμοποιήσει πρόσθετη ενέργεια για να προσαρμόσει την θερμοκρασία στο ρυθμισμένο επίπεδο.

Τα συστήματα θέρμανσης, ψύξης και αερισμού στα δωμάτια των επισκεπτών και στις αίθουσες συναντήσεων (και στον κύριο χώρο εστίασης για την κατηγορία Εστιατόριο) είναι εφοδιασμένα με αυτόματη λειτουργία κλεισίματος όταν τα παράθυρα ή/και οι πόρτες είναι ανοικτά.

Το κριτήριο δεν εφαρμόζεται σε δωμάτια με παράθυρα ή/και πόρτες που είναι σταθερά σφραγισμένες και δεν μπορούν να ανοιχτούν. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (π.χ. τεχνικές προδιαγραφές, συνόψεις του συστήματος αισθητήρων, ανάλογα με τη θέση τους), τα συστήματα θέρμανσης, ψύξης και αερισμού κλείνουν αυτόματα όταν τα παράθυρα ή/και οι πόρτες είναι ανοικτά σε όλα τα δωμάτια επισκεπτών και οι αίθουσες συναντήσεων, ή στην περιοχή εστίασης για την κατηγορία Εστιατόριο.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 δωμάτιο συναντήσεων, και στα δωμάτια επισκεπτών ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, και στον κύριο χώρο εστίασης για Εστιατόρια, για να επαληθεύσει ότι το σύστημα σε κάθε περιοχή της λίστας σβήνει αντίστοιχα όταν τα παράθυρα/πόρτες είναι ανοικτά (μεθοδολογία Β).

Αυτό το κριτήριο μειώνει αχρείαστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, εξασφαλίζοντας ότι ο φωτισμός σε κοινόχρηστες περιοχές και περιοχές προσωπικού λειτουργεί μόνο όταν οι χώροι είναι κατειλημμένοι. Μειώνοντας την χρήση φωτισμού σε πραγματικές ανάγκες, χαμηλώνει τις σχετιζόμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και υποστηρίζει πιο αποδοτική διαχείριση ενέργειας.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί αυτοματοποιημένους ελέγχους φωτισμού σε κοινόχρηστες περιοχές και στις περιοχές του προσωπικού (αίθουσα υποδοχής, διάδρομοι, δωμάτια προσωπικού, κουζίνες, βοηθητικούς χώρους, περιοχές αποθήκευσης κ.λπ.), οπουδήποτε είναι ασφαλές και νόμιμο να το κάνει. Τα φώτα μπορούν να σβήσουν ή να μειωθούν όταν οι άνθρωποι δεν είναι παρόντες. Όλες οι υποδομές φωτισμού σε κοινόχρηστες περιοχές και στις περιοχές του προσωπικού στην εγκατάσταση είναι εφοδιασμένες με αισθητήρες κίνησης, χρονοδιακόπτες, ή αυτόματους ρυθμιστές μείωσης φωτεινότητας.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω παθητικών υπέρυθρων (PIR) αισθητήρων, υπερηχητικών αισθητήρων, αισθητήρων διπλής τεχνολογίας, συστημάτων έξυπνου ελέγχου, ή προγραμματισμένων χρονοδιακοπτών. Μια εναλλακτική λύση είναι εκείνη κατά την οποία ο φωτισμός σε κοινόχρηστες περιοχές μειώνεται, ή η ένταση του φωτισμού μειώνεται όταν οι άνθρωποι δεν είναι παρόντες.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να επεκτείνει βαθμιαία τα συστήματα φωτισμού που βασίζονται στην κίνηση ή στον έξυπνο έλεγχο, σε πρόσθετες περιοχές πέραν των ορίων αυτού του κριτηρίου.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Γαλλία, αυτό το κριτήριο είναι υποχρεωτικό για HH, CHP και R, σε κοινόχρηστους διαδρόμους, κοινόχρηστες σκάλες και κοινόχρηστα μπάνια, οπουδήποτε είναι ασφαλές, νόμιμο, τεχνικά και οικονομικά δυνατό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση στην οποία καταγράφεται:

• ο τύπος ελέγχου που έχει εγκατασταθεί (αισθητήρας κίνησης, χρονοδιακόπτης, μηχανισμός μείωσης φωτός, ή πάντοτε αναμμένος φωτισμός), και

• η τεχνολογία ελέγχου που χρησιμοποιείται (π.χ. PIR, υπέρηχοι, χρονοδιακόπτης, έξυπνο σύστημα).

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστη περιοχή και σε 1 περιοχή προσωπικού, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Τα μίνι μπαρ και τα μικρά ψυγεία στα δωμάτια των επισκεπτών συμβάλλουν στην συνολική κατανάλωση ενέργειας της εγκατάστασης. Μειώνοντας ή απομακρύνοντας αυτές τις συσκευές χαμηλώνει την χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας και τις σχετικές εκπομπές, ενώ εναλλακτικές κεντρικές επιλογές (π.χ. υποδοχή, υπηρεσίες εστιατορίου ή καφετεριών) μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των επισκεπτών πιο αποδοτικά.

Η εγκατάσταση περιορίζει την παρουσία των μίνι μπαρ ή μικρών ψυγείων στα δωμάτια επισκεπτών και αντ’ αυτών η υποδοχή ή το εστιατόριο / καφετέρια, προσφέρει snacks και ποτά από κεντρικές μηχανές πώλησης. Για να εναρμονιστεί με το κριτήριο, τουλάχιστον 90% όλων των δωματίων επισκεπτών δεν περιλαμβάνουν μίνι μπαρ ή μικρό ψυγείο.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, Πορτογαλία, δεν πρέπει να υπάρχουν μίνι μπαρ ή μικρά ψυγεία σε κανένα δωμάτιο επισκεπτών.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει μια σύνοψη των δωματίων επισκεπτών, συμπεριλαμβάνοντας τους αριθμούς δωματίων και τον αντίστοιχο όροφο ή κτιριακό συγκρότημα, καταδεικνύοντας ότι τα μίνι μπαρ ή τα μικρά ψυγεία δεν υπάρχουν σε τουλάχιστον 90% των δωματίων. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες στα δωμάτια επισκεπτών ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, για να επιβεβαιώσει ότι δεν υπάρχουν μίνι μπαρ.

Η πρόσβαση σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων υποστηρίζει την βιώσιμη κινητικότητα, μειώνει τις εκπομπές που σχετίζονται με τις μετακινήσεις και ικανοποιεί τις αναπτυσσόμενες προσδοκίες των επισκεπτών για επιλογές ταξιδιών φιλικών προς το περιβάλλον.

Η εγκατάσταση προσφέρει τη δυνατότητα φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Οι σταθμοί φόρτισης βρίσκονται εντός του χώρου της εγκατάστασης ή, όταν η εγκατάσταση έχει λιγότερα από δέκα δικά της σημεία στάθμευσης, οι σταθμοί φόρτισης μπορεί να βρίσκονται σε περίμετρο 200 μέτρων, υπό τον όρο ότι είναι προσβάσιμοι στους επισκέπτες της εγκατάστασης. Οι εγκαταστάσεις με δέκα ή περισσότερα σημεία στάθμευσης έχουν τουλάχιστον 1 σταθμό φόρτισης διαθέσιμο για ηλεκτρικά οχήματα εντός του χώρου της εγκατάστασης. 

Η εγκατάσταση εξασφαλίζει ότι οι υποδομές φόρτισης συμφωνούν με την σχετική εθνική νομοθεσία και ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από τους επισκέπτες όσο και από το προσωπικό (βλέπε κριτήριο 6.9). Πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για φορτιστές που να είναι συμβατοί με πολλαπλές μάρκες οχημάτων.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την παρουσία σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Αυτό το κριτήριο υποστηρίζει την δράση για το κλίμα βοηθώντας την εγκατάσταση να εντοπίζει, να υπολογίζει και να παρακολουθεί τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Η εκτίμηση του ετήσιου αποτυπώματος άνθρακα παρέχει την δυνατότητα στην εγκατάσταση να ιχνηλατίσει τις διακυμάνσεις μέσα στον χρόνο και μειώσει τις εκπομπές.

Η εγκατάσταση αναγνωρίζει τις πηγές των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στο χώρο της και χρησιμοποιεί την ετήσια κατανάλωση ενέργειας και άλλες πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για να εκτιμήσει το συνολικό της ετήσιο αποτύπωμα άνθρακα για τα πεδία 1 και 2.

Το αποτύπωμα άνθρακα υπολογίζεται με την χρήση ενός εργαλείου μέτρησης του άνθρακα που ευθυγραμμίζεται με το Πρωτόκολλο για τα Αέρια του Θερμοκηπίου. H εγκατάσταση υπολογίζει τις εκπομπές, τόσο για τον τελευταίο πλήρη χρόνο αναφοράς όσο και για τον προηγούμενο χρόνο αναφοράς. Οι υποψήφιοι για πρώτη φορά υπολογίζουν τις εκπομπές για τον τελευταίο πλήρη χρόνο αναφοράς.

Κατ’ ελάχιστον, οι ακόλουθες πληροφορίες αναφέρονται ετησίως:

• H μέθοδος υπολογισμού που χρησιμοποιήθηκε
• Συνολικές εκπομπές (ετήσιες, δεκαδική τιμή)
• Εκπομπές πεδίου 1 (ετήσιες, δεκαδική τιμή) 
• Εκπομπές πεδίου 2 (ετήσιες, δεκαδική τιμή).

Όταν είναι εφικτό, χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό, συντελεστές μετατροπής εκπομπών, επαληθευμένοι από ανεξάρτητο φορέα. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τον συνολικό υπολογισμό του αποτυπώματος άνθρακα για τον τελευταίο και τον προηγούμενο πλήρη χρόνο, συμπεριλαμβάνοντας τα αποτελέσματα, όλα τα δεδομένα του συστήματος, και την μεθοδολογία υπολογισμού ή το εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε. Αυτό περιλαμβάνει καταγραφές κατανάλωσης, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, συντελεστές εκπομπών, και μεθοδολογίες εκτίμησης για να επιτρέψουν στον επιθεωρητή να επαληθεύσει την ακρίβεια των στοιχείων και την ποιότητα του υπολογισμού.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για τους υποψηφίους για πρώτη φορά, η εγκατάσταση υποβάλλει τον υπολογισμό του τελευταίου πλήρους έτους.

Για να εξασφαλίσει πλήρη ανάληψη ευθυνών και να εντοπίσει έμμεσες εκπομπές σε όλη την έκταση της αλυσίδας αξίας, η εγκατάσταση αποτιμά και αναφέρει τις σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πεδίου 3.

Η εγκατάσταση αξιολογεί και αναφέρει τις σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πεδίου 3, σύμφωνα με τη μεθοδολογία μέτρησης και αναφοράς των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της εταιρικής αλυσίδας αξίας (πεδίο 3) του Πρωτοκόλλου GHG.

Η αξιολόγηση για το πεδίο 3:

• εντοπίζει και περιλαμβάνει όλες τις σχετικές κατηγορίες που ορίζονται από το Πρωτόκολλο GHG (π.χ. αγορασμένα αγαθά και υπηρεσίες, καθημερινή μετακίνηση των εργαζομένων, απορρίμματα που παράγονται, χρήση των προϊόντων που έχουν πωληθεί, κ.λπ.)
• βασίζεται στην αξιολόγηση της ίδιας της εγκατάστασης, και των κατηγοριών που είναι σημαντικές για τις λειτουργίες της 
• περιλαμβάνει περιγραφή της μεθοδολογίας που χρησιμοποιείται (π.χ. βασισμένη σε δαπάνες, βασισμένη σε δραστηριότητες, βασισμένη σε συγκεκριμένο προμηθευτή) και
• χρησιμοποιεί την τεχνική καθοδήγηση του πρωτοκόλλου GHG για τον υπολογισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (Πεδίο 3) ως αναφορά για τους συντελεστές εκπομπών και τις μεθόδους εκτίμησης.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται :

• να θέσει στόχους μείωσης για σημαντικές εκπομπές πεδίου 3 (βλ. κριτήριο 1.2)
• να εμπλέξει προμηθευτές και εταίρους στην βελτίωση της διαφάνειας και απόδοσης σχετικά με τις εκπομπές, και
• να ενσωματώσει δεδομένα του πεδίου 3 στα σχέδια δράσης της για το κλίμα.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τον συνολικό υπολογισμό του αποτυπώματος άνθρακα για τον τελευταίο πλήρη χρόνο και, αν έχει υπολογιστεί, για τον αμέσως προηγούμενο χρόνο, συμπεριλαμβάνοντας στα αποτελέσματα, όλα τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί, και την μέθοδο υπολογισμού ή το εργαλείο που έχει χρησιμοποιηθεί. Αυτό περιλαμβάνει καταγραφές κατανάλωσης, σχετικούς λογαριασμούς, και μεθοδολογίες εκτίμησης για να μπορέσει ο επιθεωρητής να επαληθεύσει την ακρίβεια των δεδομένων και την ποιότητα του υπολογισμού. 

Αυτό το κριτήριο ενθαρρύνει την εγκατάσταση να πάρει προληπτικά μέτρα για να μειώσει τις κλιματικές επιπτώσεις της, με την θέσπιση καθαρών, μετρήσιμων στόχων μείωσης των εκπομπών άνθρακα που βασίζονται στο υπολογισμένο αποτύπωμά της. Η τακτική αξιολόγηση και ο στρατηγικός σχεδιασμός υποστηρίζουν την υπευθυνότητα και την συνεχή βελτίωση.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί το υπολογισμένο της αποτύπωμα άνθρακα, ως βάση για τον σχηματισμό στόχου για να μειώσει περαιτέρω τις εκπομπές άνθρακα κατά συγκεκριμένο ποσοστό. Η εγκατάσταση προσδιορίζει το έτος αναφοράς και το έτος στόχου, με αξίες, τα πεδία των εκπομπών και μονάδες αναφοράς των στόχων. Ο στόχος επικαιροποιείται και αξιολογείται ετησίως. Προτείνεται να δοθεί προτεραιότητα στη μείωση των εκπομπών πεδίου 1 και 2, πριν εξεταστούν δράσεις που αφορούν σε εκπομπές πεδίου 3.

Η εγκατάσταση προσδιορίζει επίσης τις δράσεις που απαιτούνται για να επιτευχθεί ο στόχος, π.χ. μείωση στην κατανάλωση ενέργειας, αύξηση μέτρων αποδοτικότητας ή/και τοποθέτηση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δράσεις ή έγγραφα που αφορούν σε ολόκληρη την αλυσίδα, είναι δυνατόν να γίνουν δεκτά ως αποδεικτικά αν η εγκατάσταση δείξει ότι οι δράσεις εφαρμόζονται στο χώρο της και είναι κατάλληλες για το δομικό, γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο της.

Απομακρύνσεις ή εκπομπές που έχουν αποφευχθεί δεν προσμετρώνται στις μειώσεις των αερίων του θερμοκηπίου.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τον στόχο της ετήσιας μείωσης του άνθρακα, τις μεθοδολογίες υπολογισμού που έχουν υιοθετηθεί, καθώς και καθορισμένες δράσεις να το επιτύχει. Αυτό μπορεί να συμπεριλαμβάνεται στο ετήσιο σχέδιο δράσης (βλ. κριτήριο 1.3).

Ο αποτελεσματικός διαχωρισμός των αποβλήτων προάγει την ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και την υπεύθυνη διαχείριση των υλικών, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της επεξεργασίας των αποβλήτων. Επίσης, υποστηρίζει τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και βοηθά τις εγκαταστάσεις να συμμορφώνονται με τις εθνικούς και τοπικούς κανονισμούς περί αποβλήτων. Παράλληλα καλλιεργεί μια κουλτούρα βιωσιμότητας στο προσωπικό και τους επισκέπτες.

Η εγκατάσταση διαχωρίζει τα απόβλητα σύμφωνα με την εθνική και τοπική νομοθεσία και, σε κάθε περίπτωση, σε τουλάχιστον 3 ανακυκλώσιμες κατηγορίες. Οι κατηγορίες διαχωρισμού αποβλήτων μπορούν να περιλαμβάνουν χαρτί, χαρτόνι, μέταλλο, μεταλλικά κουτιά, γυαλί, πλαστικό, φιάλες με επιστροφή χρημάτων, οργανικά απόβλητα, κηπευτικά απόβλητα, έλαια μαγειρέματος, ξύλο, υφάσματα, ηλεκτρονικά απόβλητα κ.λπ. Άλλα απόβλητα, τα γενικά απόβλητα και τα επικίνδυνα απόβλητα δεν θεωρούνται ως κατηγορία (τα επικίνδυνα απόβλητα καλύπτονται στο κριτήριο 5.4). Όπου η εθνική νομοθεσία απαιτεί τη συλλογή πολλαπλών ειδών αποβλήτων σε έναν ενιαίο κάδο, και τον διαχωρισμό τους εκτός εγκατάστασης, η συλλογή αυτή υπολογίζεται ως 1 ανακυκλώσιμη κατηγορία.

Όλα τα απόβλητα αποθηκεύονται με ασφάλεια σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική και τοπική νομοθεσία, και η τάξη και καθαριότητα στον χώρο αποβλήτων είναι υποχρεωτικές. Οι σταθμοί διαλογής είναι εύκολα προσβάσιμοι από το προσωπικό και σαφώς σηματοδοτημένοι με οδηγίες και σήμανση που υποδεικνύουν τον σωστό τρόπο διαχωρισμού των αποβλήτων. Αυτές περιλαμβάνουν τόσο γραπτές επεξηγήσεις όσο και εικονίδια ή απεικονίσεις για τη διευκόλυνση της κατανόησης. Συνιστάται οι επεξηγήσεις να παρέχονται και σε γραφή Braille. Πριν από την επιθεώρηση, υποβάλλονται φωτογραφίες των σημείων διαλογής αποβλήτων που αποδεικνύουν σαφώς ότι γίνεται διαχωρισμός σε τουλάχιστον 3 ανακυκλώσιμες κατηγορίες (ή όπως απαιτείται από την εθνική νομοθεσία), με τις αντίστοιχες ετικέτες, σημάνσεις και οδηγίες, αποτυπώνοντας το σύστημα στην πραγματική του λειτουργία.

Επιπλέον των κύριων σταθμών διαλογής, το προσωπικό πρέπει να είναι σε θέση να διαχωρίζει τα απόβλητα σε τουλάχιστον 3 από τις ίδιες κατηγορίες σε 1 επιπλέον βοηθητικό χώρο. Συνιστάται οι σταθμοί διαλογής να εγκαθίστανται σε όλους τους χώρους με υψηλή παραγωγή αποβλήτων. Για εγκαταστάσεις με κουζίνες, η προτεινόμενη τοποθεσία για αυτόν τον πρόσθετο σταθμό είναι εντός ή κοντά στην κουζίνα. Επιπλέον, εάν οι επισκέπτες μπορούν να διαχωρίζουν τα απόβλητα στα δωμάτια, το προσωπικό καθαριότητας πρέπει επίσης να είναι σε θέση να διαχωρίζει τα απόβλητα που παράγονται στα δωμάτια (π.χ. μέσω ειδικών διαμερισμάτων ή δοχείων στα καροτσάκια καθαρισμού).

Όπου οι τοπικές υποδομές περιορίζουν τη δυνατότητα διαχωρισμού όλων των ρευμάτων αποβλήτων, η εγκατάσταση εξετάζει ποια είδη αποβλήτων είναι περιβαλλοντικά, και βάσει περιεχομένου, πιο σημαντικά προς διαχωρισμό (λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η επίπτωση του υλικού στη φύση, η τοπική έλλειψη πόρων ή η απόσταση που απαιτείται για την μεταφορά υλικών προς αντικατάσταση), και χρησιμοποιεί αυτή την ανάλυση για να ιεραρχήσει τις προσπάθειες διαχωρισμού και να ενημερώσει το προσωπικό και τους επισκέπτες. Όπου είναι δυνατόν, η εγκατάσταση δίνει προτεραιότητα στην επαναχρησιμοποίηση έναντι της ανακύκλωσης, εντοπίζοντας ευκαιρίες ώστε υλικά όπως χαρτόνι, γυαλί ή δοχεία να συλλέγονται από τρίτους για άμεση επαναχρησιμοποίηση, μεταπώληση ή συστήματα επιστροφής. Το παρόν κριτήριο αφορά κυρίως στον διαχωρισμό αποβλήτων εντός της εγκατάστασης, ενώ ο χειρισμός και η μεταφορά των αποβλήτων μετά τον διαχωρισμό εξετάζονται στο κριτήριο 5.2.

Εάν, λόγω εθνικής ή τοπικής νομοθεσίας, ορισμένα είδη αποβλήτων συλλέγονται σε έναν κάδο και στη συνέχεια διαχωρίζονται από τις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, ο επιτόπιος διαχωρισμός αυτών των ειδών αποβλήτων δεν είναι υποχρεωτικός. Έτσι κι αλλιώς όμως, το προσωπικό πρέπει να λαμβάνει εκπαίδευση σχετικά με τις πρακτικές διαχείρισης αποβλήτων.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Δανία, η εγκατάσταση διαχωρίζει τα απόβλητα όπως απαιτείται από την εθνική νομοθεσία και, σε κάθε περίπτωση, σε τουλάχιστον 10 ανακυκλώσιμες κατηγορίες. Στη Γαλλία, η εγκατάσταση διαχωρίζει τα απόβλητα όπως απαιτείται από την εθνική νομοθεσία και, σε κάθε περίπτωση, σε τουλάχιστον 6 ανακυκλώσιμες κατηγορίες.

Κατά την επιθεώρηση των υποδομών διαλογής αποβλήτων, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι:

• τα απόβλητα διαχωρίζονται σωστά σύμφωνα με την εθνική και τοπική νομοθεσία και, σε κάθε περίπτωση, σε τουλάχιστον 3 ανακυκλώσιμες κατηγορίες, σύμφωνα με τις υποβληθείσες φωτογραφίες των σημείων διαλογής αποβλήτων
• το προσωπικό είναι σε θέση να διαχωρίζει τα απόβλητα σε τουλάχιστον 3 από τις ίδιες κατηγορίες σε έναν επιπλέον βοηθητικό χώρο, πέραν του κύριου σταθμού διαλογής
• υπάρχουν σαφείς και εύκολα κατανοητές οδηγίες ή σήμανση
• τα απόβλητα διαχωρίζονται σωστά σύμφωνα με αυτές τις οδηγίες (επαληθεύεται με άνοιγμα των κάδων). Εάν διαπιστωθεί λανθασμένος διαχωρισμός, απαιτείται επιπλέον εκπαίδευση του προσωπικού σχετικά με τις αρχές διαχείρισης αποβλήτων. Για τον σκοπό αυτό, αρχεία διορθωτικών ενεργειών, έγγραφα εκπαίδευσης προσωπικού ή παρόμοια αποδεικτικά στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υποστηρικτικά τεκμήρια.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου ορισμένα είδη αποβλήτων συλλέγονται σε έναν κάδο, και στη συνέχεια διαχωρίζονται από τις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων λόγω εθνικής ή τοπικής νομοθεσίας, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτή βεβαίωση (π.χ. επιστολή από την αρμόδια αρχή) που αποδεικνύει τη συμμόρφωση με τη σχετική νομοθεσία.

Η σωστή διαχείριση των διαχωρισμένων αποβλήτων (όπως η διατήρηση της καθαρότητας των υλικών και η αποφυγή επιμόλυνσης), ως μέρος του κριτηρίου 5.1, είναι απαραίτητη για υψηλής ποιότητας ανακύκλωση και υποστηρίζει τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι όλα τα διαχωρισμένα ρεύματα αποβλήτων υπόκεινται σε ξεχωριστή και σωστή διαχείριση μετά τη συλλογή. Η ακόλουθη διαχείριση αποβλήτων περιλαμβάνει (όπου ενδείκνυται) περαιτέρω διαχωρισμό, ανακύκλωση και διάθεση και εφαρμόζεται ανάλογα με το είδος των αποβλήτων.

Για τη συλλογή και ακόλουθη διαχείριση των διαχωρισμένων αποβλήτων, η εγκατάσταση μπορεί να συνάπτει συμφωνία με δημόσιες εθνικές/τοπικές αρχές διαχείρισης αποβλήτων ή/και ιδιωτικές εταιρείες. Η εγκατάσταση μπορεί επίσης να διαθέτει δικές της υποδομές για την επεξεργασία ορισμένων ειδών αποβλήτων (π.χ. κομποστοποίηση οργανικών ή κηπευτικών αποβλήτων, βλέπε κριτήριο 5.7) ή να χρησιμοποιεί εξοπλισμό για τη μείωση του όγκου των αποβλήτων πριν τη συλλογή, όπως συμπιεστές χαρτονιού.

Εάν τα απόβλητα υπόκεινται σε διαχείριση από δημόσιο φορέα, παρέχονται τιμολόγια ή συμβάσεις που αποδεικνύουν ότι τα ρεύματα αποβλήτων συλλέγονται και μεταφέρονται ξεχωριστά από τον φορέα αυτό. Εάν τα απόβλητα υπόκεινται σε διαχείριση από ιδιωτική εταιρεία, παρέχονται τιμολόγια μαζί με ένα από τα ακόλουθα έγγραφα:
α) σύμβαση που επιβεβαιώνει ότι τα ρεύματα αποβλήτων συλλέγονται και μεταφέρονται ξεχωριστά για περαιτέρω διαχείριση, ή
β) γραπτή βεβαίωση από τον ιδιωτικό φορέα διαχείρισης αποβλήτων ότι τα απόβλητα συλλέγονται και υπόκεινται σε διαχείριση, σύμφωνα με περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα.

Εάν η εγκατάσταση επεξεργάζεται τα απόβλητα στον χώρο της, πρέπει να συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία. Όπου συγκεκριμένες απαιτήσεις δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι:
• έχει πραγματοποιηθεί εκτίμηση κινδύνου που επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν αρνητικές περιβαλλοντικές ή υγειονομικές επιπτώσεις και
• τα απόβλητα πράγματι ανακυκλώνονται ή επεξεργάζονται κατάλληλα.

Η ευθύνη για τη διασφάλιση ότι τα απόβλητα συλλέγονται και μεταφέρονται ξεχωριστά, ισχύει επίσης για οποιοδήποτε είδος αποβλήτων αποστέλλεται στο εξωτερικό, είτε από το σημείο δημιουργίας στην εγκατάσταση, είτε μέσω μίας υποδομής διαχείρισης αποβλήτων.

Σε περιπτώσεις όπου οι επιλογές διαχείρισης αποβλήτων είναι περιορισμένες (λόγω της τοποθεσίας της εγκατάστασης ή έλλειψης τοπικών υποδομών), και εφόσον δεν απαγορεύεται από τη νομοθεσία, συνιστάται η εγκατάσταση να διερευνά εναλλακτικές λύσεις, όπως επεξεργασία στον χώρο της, συνεργασία με ιδιώτες ή συνεργασίες με άλλους οργανισμούς για την ανάπτυξη κοινών συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων. Για συνεργασίες με ιδιώτες ή άλλους οργανισμούς, η εγκατάσταση συνάπτει συμφωνία που κατοχυρώνει τα δικαιώματα των εμπλεκομένων μερών, και περιλαμβάνει οικονομικές αποζημιώσεις/συμφωνίες, τεκμηρίωση που εξηγεί τον τρόπο χρήσης των συλλεγόμενων αποβλήτων, καθώς και άλλους θεσμικούς κανόνες της συνεργασίας.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι όλα τα ρεύματα αποβλήτων συλλέγονται και μεταφέρονται ξεχωριστά και, όπου είναι εφαρμόσιμο, υφίστανται κατάλληλη επεξεργασία. Ανάλογα με το είδος της διαχείρισης αποβλήτων, ο επιθεωρητής επαληθεύει τα ακόλουθα αποδεικτικά στοιχεία:

α) Για απόβλητα που συλλέγονται από δημόσιο φορέα: παρέχεται τιμολόγιο ή σύμβαση των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά), που αποδεικνύουν ότι τα ξεχωριστά ρεύματα αποβλήτων συλλέγονται και μεταφέρονται ξεχωριστά

β) Για απόβλητα που συλλέγονται από ιδιωτικό φορέα: παρέχεται τιμολόγιο, και επιπλέον, μία σύμβαση που επιβεβαιώνει ξεχωριστή συλλογή και μεταφορά για περαιτέρω επεξεργασία, ή μία γραπτή βεβαίωση από τον ιδιωτικό φορέα διαχείρισης αποβλήτων, ότι τα απόβλητα συλλέγονται και υπόκεινται σε διαχείριση σύμφωνα με περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, κατά τους τελευταίους 24 μήνες (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μήνες (για τους αιτούντες για πρώτη φορά)

γ) Για απόβλητα που επεξεργάζονται στον χώρο της εγκατάστασης: εκτίμηση κινδύνου που επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν αρνητικές περιβαλλοντικές ή υγειονομικές επιπτώσεις, και έγγραφα που αποδεικνύουν ότι τα απόβλητα ανακυκλώνονται ή επεξεργάζονται σωστά (π.χ. Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας, διαδικασίες κομποστοποίησης). Οι υποδομές επίσης επιθεωρούνται οπτικά κατά την επιθεώρηση.

Η επιθεώρηση των κάδων επιβεβαιώνει ότι η συχνότητα συλλογής και ο αριθμός των κάδων επαρκούν για την συλλογή ολόκληρου του όγκου των διαχωρισμένων αποβλήτων. (π.χ. εάν παρατηρηθούν υπερχειλισμένοι κάδοι, η συχνότητα συλλογής ή ο αριθμός των κάδων πρέπει να ρυθμιστούν).

Για την ευαισθητοποίηση των επισκεπτών σχετικά με τον διαχωρισμό αποβλήτων και την ανακύκλωση, οι ορατές και εύκολα προσβάσιμες δυνατότητες διαλογής, συμβάλλουν στην ενθάρρυνση υπεύθυνης συμπεριφοράς και συμμετοχής στις περιβαλλοντικές προσπάθειες της εγκατάστασης. Η συμμετοχή των επισκεπτών στον ορθό διαχωρισμό αποβλήτων, υποστηρίζει το συνολικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων, βελτιώνει την ποιότητα της ανακύκλωσης και μειώνει τα απόβλητα που οδηγούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής.

Η εγκατάσταση προσφέρει στους επισκέπτες μια σαφή και εύκολη δυνατότητα διαχωρισμού των αποβλήτων τους. Τα απόβλητα που διαχωρίζονται από τους επισκέπτες συλλέγονται σωστά, και τελικά τοποθετούνται στους αντίστοιχους κάδους αποβλήτων, στους σταθμούς διαχείρισης. Είναι σημαντικό το σύστημα που απευθύνεται στους επισκέπτες να ευθυγραμμίζεται με τις πρακτικές της διαχείρισης αποβλήτων της εγκατάστασης (κριτήριο 5.1).

Η δυνατότητα διαχωρισμού αποβλήτων παρέχεται σε τουλάχιστον 1 στρατηγικό κύριο κοινόχρηστο χώρο, όπως η αίθουσα υποδοχής, αίθουσες/χώροι συνεδρίων, διάδρομοι, εστιατόρια. Κατ’ ελάχιστον, διατίθενται 3 κατηγορίες αποβλήτων προς διαχωρισμό, με τα γενικά απόβλητα να αποτελούν 1 από αυτές τις κατηγορίες. Ο διαχωρισμός των αποβλήτων μπορεί να γίνεται μέσω ξεχωριστών κάδων για διαφορετικά είδη αποβλήτων ή μέσω ενός κάδου με εσωτερικές υποδιαιρέσεις. Απαιτείται να υπάρχει σαφή σήμανση με κείμενο και εικονίδια ή απεικονίσεις, που να υποδεικνύουν τους διαφορετικούς κάδους/διαμερίσματα, για τα διαφορετικά είδη αποβλήτων.

Συνιστάται επίσης η παροχή δυνατοτήτων διαλογής αποβλήτων στα δωμάτια των επισκεπτών, καθώς και σε πρόσθετους κοινόχρηστους χώρους, όπως κοινόχρηστες τουαλέτες ή χώρους στάθμευσης. Εναλλακτικά, είναι δυνατό να εφαρμόζεται σύστημα όπου οι επισκέπτες τοποθετούν διαχωρισμένα απόβλητα σε ευδιάκριτα σημεία (π.χ. χαρτί και εφημερίδες στο τραπέζι, μπουκάλια και κουτάκια δίπλα στον κάδο και λοιπά απόβλητα εντός του κάδου) στα δωμάτια των επισκεπτών. Ωστόσο, σε τέτοια συστήματα πρέπει να είναι σαφές στον επισκέπτη ποιο απόβλητο τοποθετείται πού, και (εφόσον επιτρέπεται από τη νομοθεσία), το προσωπικό να ελέγχει επιπλέον εάν ο διαχωρισμός έχει γίνει σωστά, πριν τη μεταφορά στους κεντρικούς κάδους. Σε περιπτώσεις υψηλότερης παραγωγής αποβλήτων από τους επισκέπτες (π.χ. σε μονάδες με ιδιωτική κουζίνα όπως εξοχικές κατοικίες ή διαμερίσματα), παρέχεται διαχωρισμός αποβλήτων εντός της μονάδας.

Οι πληροφορίες προς τους επισκέπτες σχετικά με τις δυνατότητες διαλογής αποβλήτων περιλαμβάνονται στις πληροφορίες για τις γενικές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της εγκατάστασης (μέσω φακέλων στα δωμάτια των επισκεπτών, οθονών TV στα δωμάτια ή σε κοινόχρηστους χώρους, ή μέσω πληροφοριών σε κοινόχρηστους χώρους / αίθουσες συνεδρίων κ.λπ.) (βλ. κριτήριο 2.3). Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι αυτή η ενημέρωση είναι ακριβής, σαφής και εύκολα κατανοητή.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Δανία και τη Γαλλία, δεδομένου ότι η νομοθεσία απαιτεί από τις εγκαταστάσεις να διαχωρίζουν περισσότερες από τρεις (3) κατηγορίες αποβλήτων, στους επισκέπτες παρέχονται οι ίδιες επιλογές διαχωρισμού.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι:

• υπάρχει σύστημα διαχωρισμού αποβλήτων προσβάσιμο στους επισκέπτες σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστο χώρο
• είναι δυνατός ο διαχωρισμός από τους επισκέπτες σε τουλάχιστον 3 κατηγορίες (συμπεριλαμβανομένων των γενικών αποβλήτων)
• οι κάδοι έχουν σωστή σήμανση και η ενημέρωση είναι σαφής και κατανοητή (κείμενο και εικονίδια)
• υπάρχει σύστημα διαχωρισμού σε εξοχικές κατοικίες ή διαμερίσματα με κουζίνες για τους επισκέπτες, και
• το σύστημα διαλογής που προσφέρεται στους επισκέπτες ευθυγραμμίζεται με το συνολικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων της εγκατάστασης.

Οι επικίνδυνες ουσίες και απόβλητα (είτε υγρά είτε στερεά) ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, εάν δεν γίνεται σωστή αποθήκευση, χειρισμός και απόρριψη τους. Σε τουριστικά περιβάλλοντα, η ακατάλληλη διαχείριση τους μπορεί να οδηγήσει σε έκθεση προσωπικού σε κίνδυνο, διαρροές, μόλυνση εδάφους και υδάτων και μακροχρόνιες περιβαλλοντικές καταστροφές. Η υπεύθυνη διαχείριση και απόρριψη προστατεύει τους ανθρώπους, μειώνει τους κινδύνους και διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία.

Η εγκατάσταση διαθέτει κατάλογο των ειδών επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων που συνήθως παράγει και διασφαλίζει ότι:

• όλα τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτικό χειρισμό σύμφωνα με την εθνική/τοπική νομοθεσία και τις συστάσεις ασφαλείας των Δελτίων Δεδομένων Ασφαλείας 
• τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα αποθηκεύονται σε σφραγισμένα, δοχεία ή κάδους, με σαφή σήμανση, κατασκευασμένους από συμβατά υλικά, διαχωρισμένα ανά είδος ώστε να εμποδίζονται αρνητικές αντιδράσεις. Είναι τοποθετημένα σε δίσκους συλλογής διαρροών ή δευτερογενείς δεξαμενές συγκράτησης, όπου απαιτείται. Ανάλογα με το χημικό απόβλητο και τους τοπικούς κανονισμούς, αυτά μπορούν να βρίσκονται σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους, υπό την προϋπόθεση ότι αποτρέπουν την περιβαλλοντική ρύπανση
• τα δοχεία και οι χώροι αποθήκευσης επιθεωρούνται τακτικά όπως ορίζεται εσωτερικά για διαρροές ή φθορές, με διορθωτικές ενέργειες όταν απαιτείται. Οι επιθεωρήσεις αυτές μπορούν να τεκμηριώνονται στην Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας της εγκατάστασης για την διατήρηση της ασφάλειας
• συνιστάται τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα να αποθηκεύονται σε κλειδωμένο, κατάλληλα αεριζόμενο χώρο, απομονωμένο από άλλα υλικά/απόβλητα, ώστε να αποφεύγονται κίνδυνοι στην υγεία και ασφάλεια τους προσωπικού που μπαίνει στον χώρο. Η τοποθέτηση διαχωριστών υδρογονανθράκων σε ακάλυπτους χώρους στάθμευσης, συνιστάται για την αποτροπή ρύπανσης απορροών, και
• τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα μεταφέρονται με ασφάλεια σε εγκεκριμένη υποδομή παραλαβής σύμφωνα με την εθνική/τοπική νομοθεσία. Δημόσιες αρχές ή ιδιωτικές εταιρείες εγκεκριμένες για μεταφορά επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων, αναλαμβάνουν κατά προτίμηση τη μεταφορά τους στην πλησιέστερη κατάλληλη υποδομή. Εναλλακτικά, η εγκατάσταση μπορεί να επιβλέπει τη μεταφορά των επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων εφόσον αυτό γίνεται με τρόπο ασφαλή για το περιβάλλον και την υγεία, και σύμφωνα με την εθνική/τοπική νομοθεσία.

Στον τομέα της φιλοξενίας και του τουρισμού, κοινά παραδείγματα επικίνδυνων χημικών περιλαμβάνουν καθαριστικά όπως απορρυπαντικά, απολυμαντικά ή καθαριστικά φούρνων που περιέχουν αμμωνία ή λευκαντικό· χημικά πισίνας όπως χλώριο και άλλα απολυμαντικά· φυτοφάρμακα/παρασιτοκτόνα που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των παρασίτων μέσα και γύρω από τις εγκαταστάσεις (αυτά επιτρέπονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις – βλ. κριτήριο 7.8)· γυαλιστικά, κεριά και αρωματικά χώρου που συχνά περιλαμβάνουν Πτητικές Οργανικές Ενώσεις· χρώματα και διαλύτες περιλαμβάνοντας διαλυτικά και υλικά αφαίρεσης· υγρά λίπη και έλαια όπως μαγειρικό λάδι, βενζίνη, πετρέλαιο και λιπαντικά, και όποια άλλα χημικά που επισημαίνονται με το σύμβολο «Κίνδυνος», συμβολίζοντας την επικινδυνότητά τους.

Τυπικά παραδείγματα στερεών επικίνδυνων αποβλήτων στις εγκαταστάσεις τουρισμού και φιλοξενίας περιλαμβάνουν χρησιμοποιημένες μπαταρίες (π.χ. από τηλεχειριστήρια, φορητούς φακούς μπαταρίας ή άλλες παροχές για τους επισκέπτες)· λαμπτήρες φθορισμού, χρησιμοποιημένα τόνερ και μελάνια εκτυπωτών (μπορεί να περιλαμβάνουν τοξικά κατάλοιπα και μικροπλαστικά)· στερεά λίπη και έλαια (όπως απόβλητα που έχουν αφαιρεθεί από σχάρες, σωλήνες αποστράγγισης και λιποσυλλέκτες, απόβλητα ελαίων και φίλτρα λαδιού)· ηλεκτρονικά απόβλητα που περιλαμβάνουν επικίνδυνες ουσίες (όπως άχρηστες συσκευές που περιλαμβάνουν μπαταρίες)· φαρμακευτικά απόβλητα (π.χ. ληγμένα ή μη χρησιμοποιημένα φάρμακα)· υπολείμματα βερνικιών και κόλλας· δοχεία ψεκασμού· και εμποτισμένο ξύλο.

Παρακαλώ σημειώστε ότι οι παραπάνω λίστες δεν είναι πλήρης και πρέπει να αξιολογούνται σύμφωνα με την εθνική/τοπική νομοθεσία και τις συγκεκριμένες λειτουργίες της εγκατάστασης.

Σε συγκεκριμένες χώρες, όπου, λόγω τοπικών περιορισμών, πιθανά είδη επικίνδυνων αποβλήτων, π.χ. λαμπτήρες, δεν διαχωρίζονται από άλλα είδη αποβλήτων μετά τη συλλογή, η εγκατάσταση παρέχει αποδεικτικά τέτοιων περιορισμών και τεκμηριώνει περαιτέρω, ότι οι απαραίτητες προσπάθειες για άλλες διαθέσιμες επιλογές έχουν διερευνηθεί. Επιπλέον, η εγκατάσταση διασφαλίζει ασφαλής αποθήκευση πριν την απόρριψη και παραμένει ενεργά ενημερωμένη για νέες εξελίξεις στην αγορά. Είναι επίσης δυνατόν να συνεργαστεί με άλλες εγκαταστάσεις για κοινή μεταφορά των διαχωρισμένων επικίνδυνων αποβλήτων, εφόσον γίνεται με ασφάλεια και χωρίς να καταλήγει σε συμβιβασμό ως προς την επακόλουθη μεταχείριση τέτοιων αποβλήτων.

Συνιστάται η διερεύνηση εναλλακτικών, πιο βιώσιμων λύσεων για τα επικίνδυνα προϊόντα (π.χ. μπαταρίες, υγρά χημικά, τόνερ και μελάνια με οικολογικό σήμα). Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται περαιτέρω, για τακτική αξιολόγηση των ειδών και ποσοτήτων επικίνδυνων χημικών που χρησιμοποιούνται, και των αποβλήτων που παράγονται. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να εντοπίσει τι μπορεί να αποφεύγεται ή να αντικατασταθεί με λιγότερο βλαβερές εναλλακτικές, ή και να μειώσει τη συχνότητα αποκομιδής μέσω πιο αποδοτικής χρήσης. 

Η εγκατάσταση παρουσιάζει κατάλογο επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων που συνήθως παράγει. Επιπλέον, παρέχει 1 από τους ακόλουθους τύπους τεκμηρίωσης, που δείχνει πώς τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα μεταφέρονται σε μια εγκεκριμένη υποδομή παραλαβής: 

α) αν τα επικίνδυνα χημικά και απόβλητα μεταφέρονται από δημόσιες αρχές ή από αδειοδοτημένες εταιρίες εγκεκριμένες να χειριστούν τέτοια απόβλητα: τις αντίστοιχες συμβάσεις ή βεβαιώσεις

β) σε χώρες όπου η μεταχείριση των επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων δεν ρυθμίζεται από εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία: μία Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας που αποδεικνύει ότι η μεταφορά των επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων στην πλησιέστερη εγκεκριμένη υποδομή παραλαβής γίνεται με ασφάλεια. Επιπλέον, η εγκατάσταση παρέχει πληροφόρηση για την μέθοδο μεταχείρισης, και για τα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που υπάρχουν στην τελική υποδομή επεξεργασίας

γ) αν η εγκατάσταση είναι υπεύθυνη για την μεταφορά των δικών της επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων (π.χ. σε ένα δημόσιο σημείο ή τοπικό σταθμό συλλογής όπως ένα παντοπωλείο): ένα έγγραφο που δείχνει την διεύθυνση και τον τύπο του σημείου παράδοσης (π.χ. σημείο συλλογικής συλλογής, κέντρο ανακύκλωσης κ.λπ.) ή άδειες μεταφοράς επικίνδυνων χημικών και αποβλήτων, ώστε να δείξει πλήρη συμμόρφωση με την εθνική και τοπική νομοθεσία. 

Η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει την καταλληλότητα και αντοχή των ξεχωριστών κάδων για τα διαφορετικά είδη επικίνδυνων στερεών/υγρών χημικών και αποβλήτων και ότι δεν υπάρχουν διαρροές. Αν, κατά την διάρκεια της επιθεώρησης, παρατηρηθεί διαρροή ή κάποιου είδους πρόβλημα, ο επιθεωρητής μπορεί να ζητήσει να δει τις σχετικές διαδικασίες και καταγραφές στους τακτικούς ελέγχους διαρροών.

Η ρίψη ειδών υγιεινής στις λεκάνες μπορεί να προκαλέσει φραγές στο αποχετευτικό σύστημα, να βλάψει τις υποδομές επεξεργασίας λυμάτων και να οδηγήσει σε ρύπανση φυσικών υδάτων. Τα προϊόντα αυτά μπορεί να περιέχουν πλαστικό ή άλλα συνθετικά υλικά που δεν είναι βιοδιασπώμενα και είναι επιβλαβή για το περιβάλλον.

Για τη διασφάλιση της ασφαλούς απόρριψης ειδών υγιεινής από τους επισκέπτες, ένας κάδος απορριμμάτων είναι διαθέσιμος σε απόσταση έως 1 μέτρο από κάθε λεκάνη. Αυτό ισχύει για λεκάνες που βρίσκονται στο μπάνιο ή σε ξεχωριστό χώρο τουαλέτας στα δωμάτια επισκεπτών, στις τουαλέτες προσωπικού και στις κοινόχρηστες τουαλέτες.

Συνιστάται να τοποθετείται σήμανση κοντά στην λεκάνη, ή να παρέχονται σαφείς πληροφορίες στον χώρο του δωματίου ή της τουαλέτας, που να ενημερώνουν τους χρήστες να μην απορρίπτουν είδη υγιεινής ή άλλα ακατάλληλα αντικείμενα στη λεκάνη, αλλά να απορρίπτονται στον κοντινό κάδο.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τουλάχιστον 1 κοινόχρηστη τουαλέτα, 1 τουαλέτα προσωπικού και σε δωμάτια επισκεπτών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία A όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, ώστε να επιβεβαιώσει την ύπαρξη κάδου απορριμμάτων σε απόσταση έως 1 μέτρου από κάθε λεκάνη (μεθοδολογία B).

Η παρακολούθηση της παραγωγής αποβλήτων ανά ρεύμα, συμβάλλει στη διαχείριση και μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενώ επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση παρατυπιών. Επίσης, βελτιώνει την ποιότητα της ανακύκλωσης, υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων και ευθυγραμμίζεται με καλές πρακτικές στην αναφορά βιωσιμότητας. Τα δεδομένα παρακολούθησης αποβλήτων που συλλέγονται βάσει αυτού του κριτηρίου μπορούν επίσης να χρησιμεύσουν ως βασικά δεδομένα για την υποστήριξη των στόχων και δράσεων βιωσιμότητας της εγκατάστασης σύμφωνα με τα κριτήρια 1.2 και 1.3.

Η εγκατάσταση τηρεί μηνιαία και ετήσια καταγραφή της ποσότητας των συνολικών αποβλήτων (όλα τα ελεγχόμενα ρεύματα μαζί), των υπολειμματικών/σύμμεικτων αποβλήτων (μη ανακυκλώσιμων) και των αποβλήτων τροφίμων. Επιπλέον συνιστάται η καταγραφή μηνιαίων και ετήσιων δεδομένων για όλα τα άλλα είδη αποβλήτων για τους οποίους εφαρμόζεται διαχωρισμός και συλλογή (βάσει του κριτηρίου 5.1) ή/και απαιτείται από τη νομοθεσία στην χώρα (π.χ. γυαλί, χαρτί, χαρτόνι, μέταλλο, πλαστικά). Η τιμή των «συνολικών αποβλήτων» πρέπει να αναφέρει σαφώς ποια ρεύματα αποβλήτων έχουν συμπεριληφθεί στον υπολογισμό. Η παρακολούθηση επικίνδυνων αποβλήτων δεν είναι υποχρεωτική, αλλά συνιστάται.

Τα δεδομένα αποβλήτων καταγράφονται με σταθερή μονάδα μέτρησης για κάθε ρεύμα αποβλήτων που έχει εντοπιστεί, είτε κατά βάρος (π.χ. κιλά ή τόνοι) είτε κατά όγκο (π.χ. λίτρα ή κυβικά μέτρα). Το λιγότερο, παρέχονται μηνιαίες και ετήσιες καταγραφές για τα δεδομένα αποβλήτων των τελευταίων 2 πλήρων ημερολογιακών ετών για τη συνολική ποσότητα αποβλήτων, τα υπολειμματικά/σύμμεικτα απόβλητα και τα απόβλητα τροφίμων. (Οι αιτούντες για πρώτη φορά υποβάλλουν δεδομένα του τελευταίου πλήρους ημερολογιακού έτους ή το λιγότερο 3 μηνών, εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμα προγενέστερα δεδομένα).

Σε περιπτώσεις όπου οι εργολάβοι αποβλήτων παρέχουν μηνιαία ή τριμηνιαία δεδομένα, αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται. Όπου μηνιαία δεδομένα δεν είναι άμεσα διαθέσιμα (π.χ. λόγω δομικών περιορισμών, περιορισμών εργολάβων, κοινοχρήστων κτιρίων, σημείων συλλογής κοινά με τους γείτονες), η εγκατάσταση παρέχει την πιο ακριβή δυνατή εκτίμηση με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα. Αποδεκτές μεθοδολογίες περιλαμβάνουν:

α) τριμηνιαία δεδομένα εργολάβου διαιρούμενα δια του 3
β) εκτίμηση βάσει «εβδομάδων παρακολούθησης» (1 εβδομάδα ανά τρίμηνο), όπου μετρώνται πραγματικές ποσότητες αποβλήτων και γίνεται αναγωγή. Αυτό περιλαμβάνει τη συλλογή και τη μέτρηση πραγματικών δεδομένων αποβλήτων κατά την διάρκεια μιας αντιπροσωπευτικής εβδομάδας ανά τρίμηνο, και την αναγωγή των αποτελεσμάτων στο σύνολο του τριμήνου. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν τουλάχιστον 4 τεκμηριωμένες «εβδομάδες παρακολούθησης» ανά έτος, μία ανά τρίμηνο, πάνω στις οποίες βασίζονται οι εκτιμήσεις 
γ) παρακολούθηση βάσει αριθμού συλλογών ανά ρεύμα αποβλήτων

Εάν καμία από αυτές τις επιλογές δεν είναι εφικτή και εφόσον η εγκατάσταση δέχεται βεβαίωση από τον εργολάβο ότι τα μηνιαία ή τα τριμηνιαία δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα, μπορούν να υποβληθούν ετήσια δεδομένα. Η χρήση εκτιμήσεων, όπως απλά η διαίρεση ενός γνωστού ετήσιου συνόλου δια 12 για παραγωγή μηνιαίων τιμών, δεν θεωρείται επαρκής.

Σε περιπτώσεις όπου οι επισκέπτες μεταφέρουν οι ίδιοι τα απόβλητα σε κοινά σημεία συλλογής με άλλες επιχειρήσεις ή κατοικίες όπως σε κάποιους χώρους κάμπινγκ ή τουριστικά πάρκα, η εγκατάσταση εξακολουθεί να είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση των λειτουργικών αποβλήτων που παράγονται στις δικές της υποδομές. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, απόβλητα κουζίνας, προσωπικού, συντήρησης και καθαρισμού.

Συνιστάται στις εγκαταστάσεις να αρχίσουν να παρακολουθούν την χρήση σε επίπεδο προϊόντος για προϊόντα υψηλής κατανάλωσης (όπως σακούλες απορριμμάτων, πλαστικές μεμβράνες τροφίμων, δοχεία καθαριστικών, παντόφλες μίας χρήσης ή πλαστικά μπουκάλια νερού μιας χρήσης). Η παρακολούθηση μονάδων που αγοράζονται ετησίως, με αντίστοιχα δεδομένα βάρους και κόστους, επιτρέπει στην εγκατάσταση να εντοπίσει τα προϊόντα που επηρεάζουν την συνολική χρήση, και να ιεραρχήσει παρεμβάσεις.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Γαλλία, Πορτογαλία, Φινλανδία και Δανία, η εγκατάσταση καταγράφει τη συνολική ποσότητα αποβλήτων, τα υπολειμματικά/σύμμεικτα απόβλητα, τα απόβλητα τροφίμων και τα ανακυκλώσιμα απόβλητα. Σε Δανία και Φινλανδία, η εγκατάσταση επιπλέον αναλύει κάθε επιμέρους ρεύμα ανακυκλώσιμων αποβλήτων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει μηνιαία και ετήσια δεδομένα αποβλήτων για τα συνολικά απόβλητα (όλα τα ελεγχόμενα ρεύματα μαζί), τα υπολειμματικά/σύμμεικτα απόβλητα (μη ανακυκλώσιμα), και τα απόβλητα τροφίμων. Απαιτείται σαφής τεκμηρίωση του τρόπου υπολογισμού των συνολικών αποβλήτων.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• γραπτή βεβαίωση από τον εργολάβο αποβλήτων, που να δηλώνει ποια δεδομένα μπορούν να παρέχονται (ετήσια ή τριμηνιαία), όταν μηνιαία ή τριμηνιαία δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα
• τεκμηρίωση της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε (τριμηνιαία ή εβδομάδες παρακολούθησης), συμπεριλαμβανομένων καταγραφών εβδομάδων παρακολούθησης όταν γίνεται εκτίμηση 
• δεδομένα τουλάχιστον 3 μηνών για νέες εγκαταστάσεις ή για εγκαταστάσεις υποψήφιες για πρώτη φορά, που έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε δεδομένα προηγούμενης απόδοσης.

Όπου είναι εφικτό, η οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει τις πρακτικές συλλογής και μέτρησης αποβλήτων στις εγκαταστάσεις.

Τα οργανικά απόβλητα αποτελούν σημαντικό ποσοστό του συνολικού όγκου αποβλήτων στις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις. Όταν οργανώνονται σωστά, μπορούν να μετατραπούν σε πολύτιμο πόρο, που υποστηρίζει την υγεία του εδάφους, μειώνει τις εκπομπές μεθανίου από χώρους υγειονομικής ταφής, και συμβάλλει σε λύσεις κυκλικής οικονομίας, όπως κομπόστ, ζωοτροφές ή βιοαέριο. Ο διαχωρισμός και η επαναχρησιμοποίηση των οργανικών αποβλήτων μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας εγκατάστασης και ενισχύει τη λειτουργική βιωσιμότητα.

Η εγκατάσταση διαθέτει σύστημα διαχωρισμού και επαναχρησιμοποίησης οργανικών αποβλήτων. Τα οργανικά απόβλητα περιλαμβάνουν υπολείμματα τροφίμων και κηπευτικά απόβλητα, καθώς και άλλα βιοδιασπώμενα υλικά, όπως κατακάθια καφέ, φλούδες φρούτων και λαχανικών, φύλλα τσαγιού και, όπου είναι εφικτό, κομποστοποιήσιμες συσκευασίες. Για να διασφαλιστεί ότι τα απόβλητα τροφίμων και τα κηπευτικά απόβλητα παραμένουν μη μολυσμένα και κατάλληλα για τις αντίστοιχες μεθόδους επεξεργασίας, η εγκατάσταση διατηρεί σαφή διαχωρισμό μεταξύ των πηγών οργανικών αποβλήτων, πριν την επιλογή οποιασδήποτε μεθόδου επεξεργασίας (π.χ. κομποστοποίηση, βιοαέριο, εξωτερική συλλογή).

Η εγκατάσταση υιοθετεί τουλάχιστον 1 από τις ακόλουθες προσεγγίσεις για τη διαχείριση οργανικών αποβλήτων:

α) Τα οργανικά απόβλητα κομποστοποιούνται εντός του χώρου: η κομποστοποίηση στον χώρο της εγκατάστασης ενθαρρύνεται και περιλαμβάνει όλα τα κατάλληλα για κομποστοποίηση απόβλητα τροφίμων και κηπευτικά απόβλητα. Σε αυτή την περίπτωση, η εγκατάσταση ορίζει υπεύθυνο άτομο για τη διαδικασία κομποστοποίησης. Το άτομο αυτό έχει λάβει κατάλληλη εκπαίδευση ή καθοδήγηση σχετικά με τις διαδικασίες κομποστοποίησης και την ασφάλεια. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να τεκμηριώνεται. Η εγκατάσταση εξηγεί πώς χρησιμοποιείται το παραγόμενο κομπόστ, όπως σε διαμόρφωση τοπίου, κηπουρική ή τοπική γεωργία. Συνιστάται η χρήση του κομπόστ ως λίπασμα για πράσινους χώρους ή λαχανόκηπους εντός της εγκατάστασης.

β) Τα οργανικά απόβλητα συλλέγονται από εξωτερικό πάροχο για κομποστοποίηση, παραγωγή βιοαερίου ή άλλες μορφές περιβαλλοντικά ορθής επεξεργασίας. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει υποδομές κομποστοποίησης, αναερόβιους χωνευτές ή βιομηχανικές μονάδες επεξεργασίας που παράγουν ενέργεια ή λιπάσματα από οργανική ύλη. Εάν επιλεγεί αυτή η μέθοδος, η εγκατάσταση παρέχει τεκμηρίωση που επιβεβαιώνει την ονομασία του παρόχου υπηρεσιών, το είδος οργανικών αποβλήτων που δέχεται (π.χ. υπολείμματα τροφίμων, κηπευτικά, βιοδιασπώμενες συσκευασίες) και την τελική χρήση ή μέθοδο επεξεργασίας (π.χ. κομποστοποίηση, βιοαέριο, γεωργική χρήση).

γ) Υπολείμματα τροφίμων και άλλα κατάλληλα οργανικά απόβλητα συλλέγονται και διανέμονται σε τοπικές φάρμες για χρήση ως ζωοτροφή. Η πρακτική αυτή είναι εφικτή μόνο εάν η εθνική ή τοπική νομοθεσία επιτρέπει τη χρήση αποβλήτων τροφίμων για ζωική κατανάλωση. Σε αυτή την περίπτωση, η εγκατάσταση συμμορφώνεται με όλες τις εφαρμόσιμες υγειονομικές απαιτήσεις, κανόνες αποθήκευσης και μεταφοράς και παρέχει τεκμηρίωση της συμμόρφωσης της. Εάν η πρακτική αυτή περιορίζεται ή απαγορεύεται από τη νομοθεσία, η εγκατάσταση ακολουθεί τη νομοθεσία.

Για κομποστοποίηση στον χώρο της εγκατάστασης ισχύουν οι τοπικοί και εθνικοί νόμοι καθώς και οι ακόλουθες πρακτικές:

• διατήρηση ισορροπίας μεταξύ υλικών πλούσιων σε άζωτο («πράσινα») και υλικών πλούσιων σε άνθρακα («καφέ») για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αποσύνθεση
• τακτικός αερισμός του κομπόστ (όπως ορίζεται εσωτερικά) για τη διατήρηση των επιπέδων οξυγόνου
• παρακολούθηση της υγρασίας ώστε να αποφεύγονται αναερόβιες συνθήκες ή ξήρανση
• προστασία του κομπόστ από παράσιτα και έντονες βροχοπτώσεις με την χρήση κατάλληλων καλυμμάτων ή συστήματα προστασίας
• το κομπόστ τοποθετείται και αντιμετωπίζεται με τρόπο που αποτρέπει δυσάρεστες οσμές και δεν επηρεάζει χώρους επισκεπτών ή προσωπικού

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Γαλλία, το παρόν κριτήριο είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τα ακόλουθα, ανάλογα με την επιλεγμένη μέθοδο:

α) Για κομποστοποίηση στον χώρο της εγκατάστασης: το σύστημα κομποστοποίησης (σωρός, κάδος ή σύστημα)· το όνομα και την εκπαίδευση του υπεύθυνου ατόμου· σαφή περιγραφή της χρήσης του κομπόστ.

β) Για εξωτερική επεξεργασία: σύμβαση ή συμφωνία με τον εξωτερικό πάροχο· τεκμηρίωση που δείχνει το είδος αποβλήτων που συλλέγονται και τον τρόπο επεξεργασίας (π.χ. παραγωγή βιοαερίου ή κομπόστ).

γ) Για διάθεση ως ζωοτροφή: τεκμηρίωση που επιβεβαιώνει ότι η πρακτική επιτρέπεται από την εθνική/τοπική νομοθεσία και δείχνει καταγραφές της διαδικασίας και συνεργασιών με τοπικές φάρμες.

Σε όλες τις περιπτώσεις, κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη συστήματος διαχωρισμού οργανικών αποβλήτων και αξιολογεί εάν η πρακτική είναι σύμφωνη με την επιλεγμένη προσέγγιση.

Τα είδη μίας χρήσης για υπηρεσίες τροφίμων και ποτών απαιτούν σημαντικούς πόρους, συμβάλλουν σημαντικά στην παραγωγή αποβλήτων σε τουριστικές και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και σπάνια ανακυκλώνονται αποτελεσματικά. Η κατάργησή τους μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προωθεί τη μετάβαση προς πιο βιώσιμα και κυκλικά πρότυπα κατανάλωσης. Η προτεραιότητα στην επαναχρησιμοποίηση αντί της απόρριψης ευθυγραμμίζεται επίσης με ευρύτερες στρατηγικές μείωσης αποβλήτων και δράσεις για το κλίμα.

Η εγκατάσταση δεν χρησιμοποιεί είδη μίας χρήσης για υπηρεσίες τροφίμων και ποτών (περιλαμβάνονται όλα τα αναλώσιμα είδη που χρησιμοποιούνται για εσωτερικές υπηρεσίες εστίασης), όπως ποτήρια, πιάτα, μαχαιροπίρουνα, καλαμάκια, αναδευτήρες καφέ κ.λπ. Η αναφορά είναι, μεταξύ άλλων, για οποιαδήποτε είδη μίας χρήσης που χρησιμοποιούνται σε εστιατόρια, μπαρ, χώρους συνεδρίων, snack bars, υπηρεσία δωματίου, ψύκτες νερού, δωμάτια επισκεπτών, μπάνια, σημεία για τσάι/καφέ ή άλλους χώρους όπου μπορούν να παρέχονται τέτοια είδη μιας χρήσης.

Είδη μίας χρήσης επιτρέπεται να παρέχονται μόνο για υπηρεσίες φαγητού/ποτού σε πακέτο, (π.χ. υπηρεσίες για καφέ/τσάι/φαγητό προς μεταφορά, για πακέτα πρωινού, για μπουφέ ορθίων με περισσότερους από 100 επισκέπτες και σε έκτακτες περιπτώσεις όπου λόγοι ασφάλειας ή τοπικοί κανονισμοί ασφάλειας απαιτούν την χρήση τους (όπως σε χώρους πισίνας, και περιβάλλοντα υψηλών υγειονομικών απαιτήσεων). Αυτά τα είδη μιας χρήσης που προορίζονται για προϊόντα υπηρεσιών τροφίμων και ποτών, δεν πρέπει να είναι από συμβατικό πλαστικό. Η εγκατάσταση οφείλει να χρησιμοποιεί πιστοποιημένα βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα πλαστικά υποκατάστατα (πιστοποιημένα από ανεξάρτητο φορέα πιστοποίησης) ή μη πλαστικά υλικά όπως χαρτί (κατά προτίμηση χωρίς πλαστική επικάλυψη), χαρτόνι, ξύλο, άμυλο καλαμποκιού ή άλλα φυτικής προέλευσης υλικά. Συνιστάται όλα τα εναλλακτικά υλικά που χρησιμοποιούνται να είναι επίσης πιστοποιημένα ως βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα.

Τα είδη μιας χρήσης για υπηρεσίες φαγητού/ποτού σε πακέτο δεν πρέπει να αποτελούν την προεπιλεγμένη ή μοναδική επιλογή· η εγκατάσταση οφείλει να περιορίζει ενεργά τη χρήση τους, για παράδειγμα αποφεύγοντας την ανοιχτή προβολή ποτηριών ή καπακιών μίας χρήσης.

Για τα είδη φαγητού/ποτού σε πακέτο ή σε περιπτώσεις όπου η χρήση ειδών μίας χρήσης είναι αναπόφευκτη για λόγους ασφάλειας, συνιστάται η εγκατάσταση να εφαρμόζει συστήματα ποσοτικής ιχνηλασίας και παρακολούθησης, συμπεριλαμβάνοντας:

• ετήσια μείωση του αριθμού ειδών μίας χρήσης για υπηρεσίες τροφίμων και ποτών 
• τον μακροπρόθεσμο στόχο της σταδιακής κατάργησης όλων των ειδών μίας χρήσης, ακόμη και κομποστοποιήσιμων 
• τον έλεγχο εξαιρέσεων (π.χ. καταγράφοντας πόσα είδη μιας χρήσης χρησιμοποιούνται ακόμα σε χώρους πισίνας ή συναφή χώρους).

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Σουηδία και την Γαλλία, δεν χρησιμοποιούνται πιστοποιημένα βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα πλαστικά υποκατάστατα (ακόμη και αν είναι πιστοποιημένα από ανεξάρτητο φορέα πιστοποίησης). Τα είδη φαγητού/ποτού σε πακέτο κατασκευάζονται αποκλειστικά από μη πλαστικά υλικά όπως χαρτί (κατά προτίμηση χωρίς πλαστική επικάλυψη), χαρτόνι, ξύλο, άμυλο καλαμποκιού ή άλλα φυτικής προέλευσης, βιοδιασπώμενα υλικά.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι δεν χρησιμοποιούνται είδη μίας χρήσης σε όλους τους χώρους επισκεπτών (π.χ. δωμάτια, εστιατόρια, μπαρ, αίθουσες συνεδρίων κ.λπ.). Ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 χώρο αποθήκευσης σύμφωνα με τη μεθοδολογία A όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι για να επαληθεύσει την συμμόρφωση.

Σε ειδικές περιπτώσεις (για είδη υπηρεσιών φαγητού/ποτού σε πακέτο, για μπουφέ ορθίων άνω των 100 ατόμων ή όπου τα είδη μιας χρήσης είναι αναπόφευκτα για λόγους ασφάλειας), ο επιθεωρητής επαληθεύει ότι:

• δεν χρησιμοποιούνται πλαστικά είδη μίας χρήσης· και
• τυχόν είδη μίας χρήσης που παρέχονται είναι κατασκευασμένα από πιστοποιημένα βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα εναλλακτικά πλαστικά ή μη πλαστικά όπως χαρτί, χαρτόνι, (κατά προτίμηση χωρίς πλαστική επικάλυψη), ξύλο, άμυλο καλαμποκιού ή άλλα φυτικά βιοδιασπώμενα υλικά.

Όπου απαιτείται, ο επιθεωρητής μπορεί να ζητήσει πιστοποιητικά προϊόντων ή Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας για την επιβεβαίωση της κομποστοποιησιμότητας ή βιοδιασπασιμότητας του υλικού, και των προϋποθέσεων που απαιτούνται.

Τα προϊόντα τροφίμων και ποτών σε ατομικές συσκευασίες μίας χρήσης συμβάλλουν σημαντικά στην παραγωγή απορριμμάτων συσκευασίας. Ο περιορισμός της χρήσης τους, μειώνει τα απόβλητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των υπηρεσιών εστίασης, και ενθαρρύνει την επαναχρησιμοποίηση και τις πιο αποδοτικές -ως προς τους πόρους- εναλλακτικές λύσεις.

Η εγκατάσταση περιορίζει τη χρήση ατομικά συσκευασμένων μερίδων τροφίμων και ποτών στους κύριους χώρους εξυπηρέτησης. Να μην προσφέρονται περισσότερα από 5 είδη προϊόντων τροφίμων και ποτών ανά προσφερόμενη υπηρεσία εστίασης σε ατομικές συσκευασίες μίας χρήσης.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται σε όλους τους χώρους, όπως εστιατόρια, καφέ, μπαρ, καντίνες προσωπικού και υπηρεσία δωματίου (συμπεριλαμβανομένων των πόστων καφέ στα δωμάτια). Δεν εφαρμόζεται σε υπηρεσίες φαγητού σε πακέτο, περίπτερα ή μίνι μπαρ, αν και συνιστάται η ελαχιστοποίηση της χρήσης συσκευασμένων προϊόντων και σε αυτούς τους χώρους.

Τα προϊόντα τροφής και ποτών περιλαμβάνουν: γάλα/κρέμα, ζάχαρη, βούτυρο, μέλι, μαρμελάδα, γιαούρτι, τυριά, αλάτι/πιπέρι, τσάι, σάλτσες όπως κέτσαπ, μαγιονέζα κ.λπ. Τα ακόλουθα προϊόντα της ίδιας λειτουργικής κατηγορίας μπορούν να υπολογίζονται ως 1 είδος: καφές (όλα τα είδη), μαρμελάδα (όλα τα είδη), τσάι (όλα τα είδη), αλάτι/πιπέρι (όλα τα είδη), ζάχαρη (όλα τα είδη).

Τα ακόλουθα προϊόντα εξαιρούνται από αυτό το κριτήριο και συνεπώς δεν υπολογίζονται στο όριο των 5 ειδών: 
• εμφιαλωμένα ποτά που πωλούνται στις αρχικές σφραγισμένες συσκευασίες τους (π.χ. ανθρακούχα ποτά, μπύρες, κρασί)
• προϊόντα που προσφέρονται για αλλεργίες, τροφικές δυσανεξίες ή τροφικούς περιορισμούς που επιβάλλονται για ιατρικούς λόγους (π.χ. χωρίς γλουτένη ή λακτόζη)
• έτοιμα γεύματα που παραγγέλλονται από προμηθευτή τροφίμων
• έτοιμα προς κατανάλωση πρόχειρα φαγητά (όπως παγωτά, παιδικά επιδόρπια κ.λπ.).

Επιπλέον, είδη μιας χρήσης για υπηρεσία δωματίου, μπορεί να επιτραπούν εάν δεν υπάρχει 24ωρη λειτουργία κουζίνας ή όταν η κουζίνα είναι κλειστή. Όλα τα προϊόντα που προσφέρονται στους επισκέπτες χωρίς περαιτέρω επεξεργασία για ένα διαφορετικό προϊόν ή πιάτο, περιλαμβάνονται στο κριτήριο αυτό. Δεν επιτρέπεται προϊόντα να παραλαμβάνονται σε ατομικές συσκευασίες, και στη συνέχεια να μεταφέρονται σε επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία για χρήση από τους επισκέπτες.

Συνιστάται η αντικατάσταση όλων των ατομικά συσκευασμένων προϊόντων. Αντί αυτών, η εγκατάσταση μπορεί να παρέχει ατομικές μερίδες σε επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία (π.χ. μικρά ποτήρια). Η χρήση πλαστικών μίας χρήσης αποθαρρύνεται, εκτός εάν απαιτείται για λόγους υγείας και ασφάλειας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρέχει τεκμηρίωση της απαίτησης που καθιστά απαραίτητη την χρήση τους.

Για όλες τις ατομικά συσκευασμένες μερίδες συνιστάται η ανακύκλωση των συσκευασιών.

Επιπλέον, συνιστάται στην εγκατάσταση:
• σταδιακή κατάργηση όλων των προϊόντων τροφής και ποτών σε συσκευασίες μίας χρήσης και
• εφαρμογή ποσοτικής παρακολούθησης για μείωση των μονάδων των προϊόντων αυτών ετησίως και πρόοδο προς την πλήρη κατάργηση τους.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Ολλανδία, επιπλέον των παραπάνω απαιτήσεων, δεν επιτρέπεται η προσφορά των εξής 5 προϊόντων τροφής και ποτών σε ατομικές συσκευασίες μίας χρήσης: μούσλι, cornflakes, τυρί, προϊόντα κρέατος (π.χ. ζαμπόν), καφέ-γάλα, γάλα και γιαούρτι.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι δεν προσφέρονται περισσότερα από 5 είδη προϊόντων τροφής και ποτών σε ατομικές συσκευασίες μίας χρήσης ανά υπηρεσία εστίασης της εγκατάστασης.

Το ατομικά συσκευασμένο σαπούνι, σαμπουάν, κρέμα μαλλιών και αφρόλουτρο παράγουν σημαντικά απορρίμματα προϊόντων και πλαστικού, αυξάνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των παροχών των επισκεπτών. Οι δοσομετρητές που μπορούν να γεμίσουν εκ νέου, μειώνουν δραστικά τις συσκευασίες μίας χρήσης και προωθούν την υπεύθυνη χρήση πόρων, διατηρώντας παράλληλα τα πρότυπα υγιεινής.

Η εγκατάσταση παρέχει σαπούνι, σαμπουάν, κρέμα μαλλιών και αφρόλουτρο σε δοσομετρητές αντί για ατομικές συσκευασίες ταξιδιωτικού μεγέθους. Αυτό ισχύει για τα μπάνια δωματίων των επισκεπτών, τουαλέτες σε κοινόχρηστους χώρους και τουαλέτες/ντους σε χώρους προσωπικού.

Δεν επιτρέπεται η παροχή πρόσθετων ατομικά συσκευασμένων προϊόντων προσωπικής περιποίησης μεγέθους ταξιδιού, του ίδιου τύπου προϊόντος, στα δωμάτια των επισκεπτών.

Οι δοσομετρητές που μπορούν να γεμίσουν εκ νέου είναι μόνιμες ή μη συσκευές, σχεδιασμένες να μπορούν να ξαναγεμιστούν πολλές φορές είτε από την εγκατάσταση είτε από τον προμηθευτή. Όπου είναι δυνατόν, συνιστάται συνεργασία με προμηθευτές του προϊόντος για συλλογή, καθαρισμό, επαναχρησιμοποίηση και επαναγέμιση αυτών των δοσομετρητών.

Μεγάλες σε μέγεθος συσκευασίες μίας χρήσης ή ημι-επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες που απορρίπτονται μετά την χρήση του προϊόντος (π.χ. σε περιπτώσεις όπου οι δοσομετρητές που μπορούν να γεμιστούν εκ νέου δεν επιτρέπονται από τον νόμο), θεωρούνται αποδεκτοί δοσομετρητές μόνο εάν εφαρμόζονται τα ακόλουθα:
• τα υλικά ανακυκλώνονται 
• η γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας καθαριότητας ορίζει ότι οι φιάλες απορρίπτονται, μόνο όταν είναι εντελώς άδειες 
• αν οι προμηθευτές του προϊόντος προσφέρουν υπηρεσία για συλλογή, επαναχρησιμοποίηση, και γέμισμα των δοσομετρητών τους, η εγκατάσταση παρέχει τεκμηρίωση που να αποδεικνύει ότι οι δοσομετρητές επαναχρησιμοποιούνται/γεμίζονται εκ νέου από τον παραγωγό/προμηθευτή (π.χ. τιμολόγια, συμφωνίες, τεκμηρίωση παρακολούθησης).

Το στερεό σαπούνι επιτρέπεται, μόνο εάν είναι συσκευασμένο σε χαρτόνι ή χαρτί και η εγκατάσταση ανακυκλώνει τα υπολείμματα του σαπουνιού (εφαρμόσιμο μόνο σε χώρες όπου η επαναχρησιμοποίηση του σαπουνιού επιτρέπεται).

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει την ύπαρξη δοσομετρητών και ελέγχει ότι:

• χρησιμοποιούνται είτε δοσομετρητές που γεμίζουν εκ νέου ή μεγάλες σε μέγεθος συσκευασίες ημι-επαναχρησιμοποιούμενων δοσομετρητών. Εάν χρησιμοποιούνται οι δεύτερες, η εγκατάσταση παρέχει τεκμηρίωση ότι οι μεγάλου μεγέθους συσκευασίες ανακυκλώνονται, και η Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας καθαριότητας περιλαμβάνει πληροφορίες ότι οι συσκευασίες μπορούν να απορριφθούν μόνον εφόσον είναι εντελώς άδειες. 

• υπάρχει απόδειξη συμμόρφωσης με εθνική νομοθεσία όπου χρειάζεται

• δεν παρέχονται πρόσθετα ατομικά προϊόντα προσωπικής περιποίησης μίας χρήσης. 

Ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 περιοχή αποθήκευσης, και στα δωμάτια των επισκεπτών ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι. 

Η παροχή ειδών προσωπικής φροντίδας και άλλων ειδών μίας χρήσης μόνο μετά από αίτημα του επισκέπτη, μειώνει σημαντικά την περιττή κατανάλωση και τα απορρίμματα συσκευασίας. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με βιώσιμες πρακτικές φιλοξενίας και ενισχύει την εκπαίδευση των επισκεπτών στη συνειδητή χρήση πόρων.

Η εγκατάσταση δεν παρέχει είδη προσωπικής φροντίδας και άλλα είδη μίας χρήσης σε τουλάχιστον 50% των δωματίων επισκεπτών, ενώ ενθαρρύνεται η πλήρης συμμόρφωση σε όλη την εγκατάσταση. Τα είδη αυτά διατίθενται μόνο κατόπιν αιτήματος, από το τμήμα υποδοχής ή άλλο κεντρικό σημείο εξυπηρέτησης. Η γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας υποδεικνύει ποια δωμάτια επισκεπτών είναι εφοδιασμένα με είδη προσωπικής φροντίδας και άλλες παροχές μιας χρήσης, και ποια δεν είναι.

Η λίστα των ειδών που περιλαμβάνονται, χωρίς να περιορίζονται, σε αυτό το κριτήριο, είναι: σκουφάκια μπάνιου, χτένες, ξυραφάκια, οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμες, μπατονέτες, δίσκοι/μαντηλάκια ντεμακιγιάζ, λίμες νυχιών, οδοντικό νήμα, ενυδατικά προϊόντα, γυάλισμα παπουτσιών, παντόφλες, σετ ραπτικής, σετ ξυρίσματος, σετ οδοντικής φροντίδας, γυναικεία πακέτα και παρόμοιες παροχές μιας χρήσης. Για να είναι έγκυρο το κριτήριο, κανένας συνδυασμός μερικής συμμόρφωσης δεν είναι αποδεκτός (π.χ. έχοντας 1 είδος κατόπιν αιτήματος, ενώ τα άλλα να παραμένουν διαθέσιμα στο δωμάτιο). 

Συνιστάται:

• Τα υλικά που χρησιμοποιούνται για αυτά τα είδη να μην είναι πλαστικά όπου είναι δυνατόν. Εναλλακτικά προτιμώνται υλικά από ανακυκλωμένο πλαστικό, ξύλο, χαρτί, ή πιστοποιημένα ή βιοδιασπώμενα υλικά με οικολογικό σήμα

• Η εγκατάσταση καταγράφει τα αιτήματα των επισκεπτών για αυτά τα είδη για να παρακολουθήσει την ζήτηση και να προσδιορίσει τις δυνατότητες για περαιτέρω μείωση των απορριμμάτων

• Η εγκατάσταση ενημερώνει τους επισκέπτες για τη ευσυνείδητη χρήση πόρων σε σχέση με τα είδη προσωπικής φροντίδας και άλλες παροχές μιας χρήσης 

• Όπου είναι δυνατόν, επαναχρησιμοποιούμενα είδη μπορούν να προσφερθούν (π.χ παντόφλες που πλένονται και ξανα-χρησιμοποιούνται στα δωμάτια των επισκεπτών). 

Ενθαρρύνεται η πλήρης κατάργηση των προϊόντων αυτών με την πάροδο του χρόνου. Εγκαταστάσεις που δεν προσφέρουν καθόλου τέτοια είδη συμμορφώνονται αυτόματα με αυτό το κριτήριο (αυτό θα επαληθευτεί από τον επιθεωρητή κατά την διάρκεια της οπτικής επιθεώρησης).

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο, τα είδη προσωπικής φροντίδας και άλλα είδη μίας χρήσης δεν διατίθενται σε κανένα δωμάτιο.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την γραπτή Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας που καταδεικνύει ποια δωμάτια επισκεπτών είναι εφοδιασμένα με είδη προσωπικής φροντίδας και άλλες παροχές μιας χρήσης, και ποια δεν είναι.

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν είδη προσωπικής φροντίδας ή άλλα είδη μίας χρήσης σε τουλάχιστον 50% των δωματίων επισκεπτών και ότι παρέχονται στους επισκέπτες μόνο κατόπιν αιτήματος.

Ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε δωμάτια επισκεπτών σύμφωνα με τη μεθοδολογία A όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, για να επαληθεύσει εάν ότι παρουσιάζεται στην Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας ισχύει.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου η κατηγοριοποίηση της εγκατάστασης απαιτεί την παροχή τέτοιων ειδών σε όλα τα δωμάτια επισκεπτών, προσκομίζεται τεκμηρίωση όπως ένα απόσπασμα από τον κατάλογο ελέγχου κατάταξης σε συνδυασμό με κάποια απόδειξη της έγκρισης της.

Οι υπηρεσίες φαγητού/ποτού σε πακέτο αποτελούν σημαντική πηγή αποβλήτων συσκευασίας μίας χρήσης, μεγάλο μέρος των οποίων καταλήγει μη ανακυκλωμένο ή απορρίπτεται ακατάλληλα. Η προσφορά επαναχρησιμοποιούμενων ή επιστρεφόμενων δοχείων μειώνει σημαντικά τα απόβλητα, ενθαρρύνει κυκλικές πρακτικές και ωθεί τους επισκέπτες σε πιο βιώσιμες συμπεριφορές.

Εκτός εάν απαγορεύεται από τη νομοθεσία, η εγκατάσταση προσφέρει 1 από τις ακόλουθες επιλογές επαναχρησιμοποιούμενων ή επιστρεφόμενων δοχείων για φαγητό/ποτό σε πακέτο εντός και εκτός των χώρων της εγκατάστασης:

α) επιτρέπεται στους επισκέπτες να φέρνουν και να χρησιμοποιούν τα δικά τους επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία· ή

β) παρέχεται σύστημα επαναχρησιμοποιούμενων δοχείων που λειτουργεί με βάση επιστρεφόμενη εγγύηση, π.χ. γυάλινα βάζα, ανοξείδωτα κουτιά ή άλλα ανθεκτικά υλικά.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι η δυνατότητα αυτή προβάλλεται εμφανώς μέσω κατάλληλων καναλιών, όπως αφίσες, μενού ή ψηφιακές πλατφόρμες.

Παρότι το κριτήριο αυτό αφορά ιδιαιτέρως τα ξενοδοχεία all-inclusive, τα κάμπινγκ και τα παραθεριστικά πάρκα με κιόσκια ή χώρους εστίασης, όπου η διάθεση γευμάτων σε πακέτο είναι συχνή και ο όγκος των αποβλήτων συσκευασίας μπορεί να είναι υψηλός, εφαρμόζεται γενικά σε όλες τις εγκαταστάσεις που προσφέρουν τρόφιμα και ποτά σε πακέτο, είτε εντός είτε εκτός του χώρου της εγκατάστασης.

Για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των επισκεπτών, συνιστάται η εγκατάσταση να εφαρμόζει συστήματα εγγύησης, συνεργασίες με δίκτυα επαναχρησιμοποιούμενων δοχείων ή να προσφέρει ψηφιακά κουπόνια για εκπτώσεις σε επισκέπτες που φέρνουν τα δικά τους δοχεία.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Γαλλία και την Ολλανδία, το παρόν κριτήριο είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει το σύστημα που εφαρμόζει για επαναχρησιμοποιούμενα ή επιστρεφόμενα δοχεία. Ο επιθεωρητής εξετάζει τα μέσα επικοινωνίας (π.χ. σήμανση, αναφορές σε μενού, σημειώσεις ιστοσελίδας) και μπορεί να επαληθεύσει τη διαθεσιμότητα επιστρεφόμενων δοχείων επί τόπου.

Τα πλαστικά προϊόντα και τα υλικά μίας χρήσης συμβάλλουν σημαντικά στην παγκόσμια παραγωγή αποβλήτων, στην εξάντληση πόρων, και στη ρύπανση του περιβάλλοντος. Με την κατάργηση των πλαστικών συσκευασιών μίας χρήσης και των λευκών ειδών μίας χρήσης, οι εγκαταστάσεις υποστηρίζουν ενεργά τη μετάβαση προς μια κυκλική και βιώσιμη οικονομία.

Εκτός εάν συγκεκριμένοι τοπικοί υγειονομικοί κανονισμοί καθιστούν αυτό το κριτήριο μη εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση δεν χρησιμοποιεί ούτε προσφέρει κλινοσκεπάσματα ή λευκά είδη μπάνιου μίας χρήσης. Αυτό περιλαμβάνει σεντόνια, μαξιλαροθήκες και υποστρώματα, προστατευτικά καλύμματα στρωμάτων, παπλωματοθήκες, πετσέτες (εκτός από πετσέτες χεριών) και πατάκια μπάνιου.

Επιπλέον, όταν τα λευκά είδη παρέχονται από εξωτερικό συνεργάτη (π.χ. ενοικιαζόμενα λευκά είδη), δεν παραδίδονται τυλιγμένα σε πλαστικό μίας χρήσης. Αντί αυτού χρησιμοποιούνται επαναχρησιμοποιούμενες λύσεις, όπως καλυμμένα καρότσια μεταφοράς ή επαναχρησιμοποιούμενες υφασμάτινες σακούλες.

Κατά την επιθεώρηση των αποθηκευτικών χώρων, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι δεν χρησιμοποιούνται λευκά είδη μίας χρήσης. Ο επιθεωρητής επίσης ελέγχει τη διαδικασία παράδοσης ώστε να διασφαλίσει ότι τα λευκά είδη δεν είναι συσκευασμένα σε πλαστικό μίας χρήσης.

Επιπλέον, εάν ο επιθεωρητής διαπιστώσει ασυνέπειες ή υποψίες μη συμμόρφωσης, πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε δωμάτια επισκεπτών σύμφωνα με τη μεθοδολογία A όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι, ώστε να επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση.

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η οπτική παρατήρηση της διαδικασίας παράδοσης λευκών ειδών κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση προσκομίζει επιβεβαίωση από προμηθευτές (π.χ. φωτογραφίες) ή συμβάσεις υπηρεσιών που αποδεικνύουν ότι οι παραδόσεις των λευκών ειδών είναι χωρίς πλαστικό.

Σε περίπτωση που η εγκατάσταση ισχυρίζεται ότι οι τοπικοί υγειονομικοί κανονισμοί καθιστούν το κριτήριο μη εφαρμόσιμο, προσκομίζεται τεκμηρίωση που υποστηρίζει τον ισχυρισμό αυτό και ο επιθεωρητής επαληθεύει τη συμμόρφωση εξετάζοντας την εφαρμοσιμότητα των σχετικών κανονισμών υγείας που παρατίθενται.

Οι βιώσιμες προμήθειες παίζουν κρίσιμο ρόλο στη μείωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων που συνδέονται με τις τουριστικές δραστηριότητες και επηρεάζουν ευρύτερα την εφοδιαστική αλυσίδα προς υπεύθυνες πρακτικές. Με την ευθυγράμμιση των αποφάσεων αγορών με τις αρχές της βιωσιμότητας, οι εγκαταστάσεις μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης πόρων, της ρύπανσης και των αποβλήτων συσκευασίας, καθώς και να υποστηρίξουν δίκαιες συνθήκες εργασίας, να προωθήσουν την καλή μεταχείριση των ζώων, και να προστατεύσουν την πολιτιστική κληρονομιά.

Η εγκατάσταση αναπτύσσει και εφαρμόζει Πολιτική Βιώσιμων Προμηθειών που παρέχει σαφείς κατευθύνσεις σχετικά με το πώς ενσωματώνονται περιβαλλοντικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και οικονομικές παράμετροι βιωσιμότητας, σε όλες τις αγοραστικές αποφάσεις.

Η πολιτική εφαρμόζεται σε:
• αγαθά επένδυσης
• προϊόντα τροφίμων και ποτών
• μη αναλώσιμα αγαθά, όπως έπιπλα, χαλιά, επιτραπέζια σκεύη κ.λπ. (π.χ. αγορά μεταχειρισμένων επίπλων και εξοπλισμού)
• δομικά υλικά και υπηρεσίες κατασκευής/ανακαίνισης·
• όλους τους παρόχους υπηρεσιών και προμηθευτές που εμπλέκονται στη λειτουργία, ανακαίνιση ή κατασκευή της εγκατάστασης
• άλλα προϊόντα που σχετίζονται με τις υπηρεσίες της εγκατάστασης, όπως προϊόντα καθαρισμού· και
• υπηρεσίες, όπως πλυντηρίου.

Η Πολιτική Βιώσιμων Προμηθειών περιλαμβάνει:
• συγκεκριμένες δεσμεύσεις για μείωση της παραγωγής αποβλήτων, π.χ. επιλογή προϊόντων και προμηθευτών που μειώνουν την περιττή συσκευασία και τα πλαστικά μίας χρήσης·
• αναφορά σε πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων, όπου εφαρμόζεται (π.χ. αγορά τροφίμων, προμήθεια υλικών)
• σαφείς προσδοκίες όσον αφορά την συμμόρφωση με την εθνική και τη διεθνή εργατική νομοθεσία, ειδικά κατά τη διάρκεια κατασκευών ή ανακαινίσεων
• σαφείς απαιτήσεις από τους προμηθευτές, για παράδειγμα, σχετικά με πρακτικές ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• οδηγίες για κατάλληλους χώρους ανάπαυσης και εργασίας για τους εργαζόμενους καθώς και οδηγίες που ενθαρρύνουν την απασχόληση τοπικού εργατικού δυναμικού όπου είναι δυνατόν.

Επιπλέον, οι προσδοκίες από τους προμηθευτές που διατυπώνονται στην Πολιτική Βιώσιμων Προμηθειών κοινοποιούνται σε όλους τους προμηθευτές τουλάχιστον μία φορά κάθε 2 έτη (π.χ. μέσω φόρμας επικοινωνίας με προμηθευτές, όρων συμβάσεων ή γραπτών απαιτήσεων).

Η πολιτική καταγράφεται επίσημα, κοινοποιείται σε όλο το σχετικό προσωπικό και τη διοίκηση, επανεξετάζεται τουλάχιστον μια φορά κάθε 4 έτη και αναθεωρείται όταν απαιτείται, ώστε να αντικατοπτρίζει εξελισσόμενους στόχους βιωσιμότητας ή αλλαγές στο πλαίσιο προμηθειών. Εάν η εγκατάσταση αποτελεί μέρος αλυσίδας, μπορεί να χρησιμοποιείται πολιτική προμηθειών σε επίπεδο ομίλου, υπό την προϋπόθεση ότι προσαρμόζεται στο τοπικό πλαίσιο και εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• χρονολογημένη Πολιτική Βιώσιμων Προμηθειών που έχει εγκριθεί επίσημα από τη διοίκηση. Προσάρτημα ή συμπλήρωμα της πολιτικής γίνεται αποδεκτό ως ισοδύναμο αποδεικτικό· και
• τεκμηρίωση που αποδεικνύει ότι όλοι οι προμηθευτές έλαβαν τις προσδοκίες από αυτούς, για παράδειγμα, σχετικά με τις πρακτικές ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. υπογεγραμμένες φόρμες προμηθευτών, emails ή όρους συμβάσεων τουλάχιστον μία φορά κάθε 2 έτη.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικό έλεγχο της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης της επικοινωνίας με τους προμηθευτές, εξετάζοντας δείγμα 3 εγγράφων (μεθοδολογία Γ). 

Για να διασφαλιστεί μια ενιαία προσέγγιση βιωσιμότητας σε όλη την εγκατάσταση, όλα τα ανεξάρτητα καταστήματα και επιχειρήσεις που λειτουργούν εντός του χώρου της εγκατάστασης εντάσσονται στις προσπάθειες του Green Key. Οι επιχειρήσεις αυτές επηρεάζουν σημαντικά την εμπειρία των επισκεπτών και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.

Όλα τα ανεξάρτητα καταστήματα και επιχειρήσεις ενημερώνονται τακτικά σχετικά με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες βιωσιμότητας της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων του Green Key.

Τα ανεξάρτητηα καταστήματα και επιχειρήσεις που λειτουργούν περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, κομμωτήρια, καφέ, μπαρ, εστιατόρια, γυμναστήρια, spa, ταξιδιωτικά και τουριστικά γραφεία, καταστήματα αναμνηστικών, καταστήματα ρούχων, κιόσκια, εταιρείες ενοικίασης ποδηλάτων κ.λπ.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι η ενημέρωση για τις πρωτοβουλίες βιωσιμότητας και το Green Key πραγματοποιείται σε αυτές τις ανεξάρτητες επιχειρήσεις τουλάχιστον μία φορά κάθε 2 έτη. Οι πληροφορίες μπορεί να παρέχονται μέσω γραπτής επικοινωνίας, μέσω κοινών συναντήσεων κ.λπ..

Όλα τα ανεξάρτητα καταστήματα και οι επιχειρήσεις ενθαρρύνονται να ακολουθούν τις ίδιες αρχές βιωσιμότητας με το Green Key. Παρέχονται παραδείγματα όπως:
• μείωση αποβλήτων (π.χ. περιορισμός πλαστικών μίας χρήσης) 
• ενεργειακή αποδοτικότητα (π.χ. χρήση φωτισμού LED, εξοπλισμού εξοικονόμησης ενέργειας)
• εξοικονόμηση νερού (π.χ. υδραυλικά εξαρτήματα χαμηλής κατανάλωσης)
• βιώσιμες προμήθειες (π.χ. αποφυγή επιβλαβών υλικών, προσφορά οικολογικά πιστοποιημένων προϊόντων) κ.λπ.

Όπου είναι δυνατόν, το προσωπικό των ανεξάρτητων καταστημάτων και επιχειρήσεων λαμβάνει εκπαίδευση παρόμοια με αυτήν του προσωπικού της εγκατάστασης.

Για υπηρεσίες ή παροχές που ανήκουν και διοικούνται από το ίδιο νομικό πρόσωπο με την εγκατάσταση ή λειτουργούν βάσει σύμβασης όπου η διοίκηση της εγκατάστασης διατηρεί τον έλεγχο της υπηρεσίας, η μίσθωση ή η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα που απαιτεί από την επιχείρηση να ακολουθεί τα εφαρμόσιμα κριτήρια Green Key. Η ρήτρα ορίζει ότι η επιχείρηση αναμένεται να εργαστεί με στόχο τους σκοπούς βιωσιμότητας του Green Key και μπορεί να προστεθεί σε υπάρχουσα συμφωνία, εάν υφίσταται μια σε λειτουργία.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• πληροφορίες σχετικά με τα ανεξάρτητα καταστήματα και επιχειρήσεις που λειτουργούν στον χώρο της 
• τεκμηρίωση (π.χ. πρακτικά συναντήσεων, ή επικοινωνίας μέσω email, συμφωνίες, κ.λπ.) που αποδεικνύει ότι τα ανεξάρτητα καταστήματα και οι επιχειρήσεις ενημερώνονται τακτικά (τουλάχιστον κάθε 2 έτη) για τις περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες βιωσιμότητας της εγκατάστασης και ενθαρρύνονται να οργανώνουν τις δραστηριότητες τους στο πνεύμα των κριτηρίων του Green Key. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληπτικό έλεγχο της υποστηρικτικής τεκμηρίωσης της επικοινωνίας με τα ανεξάρτητα καταστήματα και επιχειρίσεις, εξετάζοντας δείγμα 3 εγγράφων (μεθοδολογία Γ).

Σε ειδικές περιπτώσεις, για υπηρεσίες ή παροχές που ανήκουν και διοικούνται από το ίδιο νομικό πρόσωπο με την εγκατάσταση ή λειτουργούν βάσει σύμβασης (όπου η διοίκηση της εγκατάστασης διατηρεί τον έλεγχο της υπηρεσίας), η εγκατάσταση παρουσιάζει τις συμβάσεις μίσθωσης που περιλαμβάνουν δέσμευση συμμόρφωσης με τα πρότυπα του Green Key. Προσάρτημα ή συμπλήρωμα της σύμβασης γίνεται αποδεκτό ως ισοδύναμο αποδεικτικό.

Το χαρτί με οικολογική σήμανση και το ανακυκλωμένο χαρτί μειώνουν την αποψίλωση των δασών, τη χρήση νερού, τη χημική ρύπανση και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την παραγωγή χαρτιού. Προάγουν επίσης την υπεύθυνη δασοκομία και τη βιώσιμη κατανάλωση.

Η εγκατάσταση δίνει προτεραιότητα στην αγορά και χρήση χαρτιού εκτύπωσης, φακέλων και εκτυπωμένων έντυπων υλικών με διεθνώς και εθνικά αναγνωρισμένη οικολογική σήμανση. Το λιγότερο 75% του χαρτιού εκτύπωσης, φακέλων και εκτυπωμένων έντυπων υλικών (π.χ. καταλόγους, κλειδοθήκες, φυλλάδια, συσκευασίες προϊόντων περιποίησης με ή χωρίς επωνυμία) αγορασμένα ή παραγγελθέντα εντός των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά) έχουν οικολογική σήμανση.

Το κριτήριο περιλαμβάνει χαρτί γραφείου (π.χ. χαρτί φωτοτυπικού, επιστολόχαρτα, τυπωμένα τιμολόγια επισκεπτών, διοικητικά έγγραφα και έντυπα που χρησιμοποιούνται στο τμήμα υποδοχής ή σε βοηθητικούς χώρους).

Η συμμόρφωση με το κριτήριο αποδεικνύεται με βάση τις ποσότητες (δηλαδή τον αριθμό μονάδων, όπως τεμάχια, κουτιά, συσκευασίες κ.λπ.) του χαρτιού εκτύπωσης, των φακέλων και των εκτυπωμένων έντυπων υλικών που παράχθηκαν ή παραγγέλθηκαν κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης), χρησιμοποιώντας τα αρχεία αγορών ως βάση για τον υπολογισμό.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Δανία και την Ολλανδία, τουλάχιστον το 90% του πρόσφατα αγορασμένου χαρτιού εκτύπωσης, των φακέλων και των εκτυπωμένων έντυπων υλικών που παράγονται ή παραγγέλλονται από την εγκατάσταση φέρουν οικολογική σήμανση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει έγγραφα (λίστα ή τιμολόγια), τα οποία δείχνουν:
• το συνολικό αριθμό μονάδων χαρτιού εκτύπωσης, φακέλων και εκτυπωμένων έντυπων υλικών που παράχθηκαν ή παραγγέλθηκαν κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης)· και
• το υλικό που φέρουν διεθνώς ή εθνικά αναγνωρισμένη οικολογική σήμανση (και ποια είναι αυτή), ώστε να αποδεικνύεται η συμμόρφωση με το όριο του 75%.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 καταγεγραμμένων ειδών χαρτιού εκτύπωσης, φακέλων ή εκτυπωμένων έντυπων υλικών και επιβεβαιώνει ότι οι αντίστοιχες οικολογικές σημάνσεις υπάρχουν στα επιλεγμένα υλικά (μεθοδολογία Γ).

Η μείωση της χρήσης χαρτιού μειώνει τη ζήτηση ενέργειας, την εξόρυξη πρώτων υλών και την παραγωγή αποβλήτων που σχετίζονται με την παραγωγή και απόρριψη χαρτιού. Με τον περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης χαρτιού, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το κόστος τους, το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και προάγουν πιο βιώσιμες λειτουργικές πρακτικές.

Η εγκατάσταση αναπτύσσει ένα σχέδιο δράσης που προσδιορίζει δυνατότητες μείωσης χρήσης χαρτιού και περιγράφει τις πρωτοβουλίες που θα εφαρμοστούν. Από το σχέδιο δράσης, η εγκατάσταση εφαρμόζει τουλάχιστον 2 πρωτοβουλίες, στη ρεσεψιόν, στα γραφεία, στα δωμάτια επισκεπτών ή/και στις αίθουσες συσκέψεων:

α) Παραδείγματα μέτρων σε δωμάτια επισκεπτών και αίθουσες συσκέψεων:
• περιορισμός της διαθεσιμότητας χαρτιού (π.χ. μικρότερο μέγεθος όπως Α5, λιγότερα φύλλα ή διαθέσιμο μόνο κατόπιν αιτήματος)·
• παροχή χαρτιού μόνο σε κεντρικό τραπέζι στις αίθουσες συσκέψεων 
• παροχή στυλό και χαρτιού μόνο κατόπιν αιτήματος

β) Παραδείγματα μέτρων στη ρεσεψιόν:
• έκδοση τιμολογίων και αποδείξεων μόνο κατόπιν αιτήματος 
• αποφυγή χρήσης φακέλων για εκτυπωμένο υλικό

γ) Παραδείγματα μέτρων σε γραφεία και βοηθητικούς χώρους:
• ενθάρρυνση εκτύπωσης διπλής όψης
• ρύθμιση εκτυπωτών σε προεπιλεγμένες οικολογικές ρυθμίσεις
• επαναχρησιμοποίηση χαρτιού για σημειώσεις 
• περιορισμός άσκοπων εκτυπώσεων μέσω ψηφιακής διανομής εγγράφων.

Ως πρώτο βήμα, συνιστάται η εγκατάσταση να πραγματοποιήσει απογραφή του πού και πώς χρησιμοποιείται το χαρτί (π.χ. στη ρεσεψιόν, στα δωμάτια επισκεπτών, για διοικητικές εργασίες ή σε αίθουσες συσκέψεων), ώστε να εντοπίσει τις πιο σημαντικές δυνατότητες μείωσης. Η απογραφή αυτή μπορεί να βασίζεται στην ίδια λίστα ή μορφή που χρησιμοποιείται στο κριτήριο 6.3.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται επίσης να θέσει προαιρετικό στόχο μείωσης. Για παράδειγμα, μείωση κατά 10-15% των ποσοτήτων που αγοράζονται σε περίοδο 24 μηνών σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο πιστοποίησης (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση).

Το προσωπικό όλων των σχετικών τμημάτων ενημερώνεται και συμμετέχει στην εφαρμογή του σχεδίου και των μέτρων μείωσης χρήσης χαρτιού.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στην Ολλανδία, η εγκατάσταση εφαρμόζει τουλάχιστον 6 πρωτοβουλίες για τη μείωση της χρήσης χαρτιού στη ρεσεψιόν, στα γραφεία ή/και στα δωμάτια επισκεπτών/αίθουσες συσκέψεων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει σχέδιο δράσης που περιγράφει τις επιλεγμένες πρωτοβουλίες μείωσης χαρτιού.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι εφαρμόζονται τουλάχιστον 2 μέτρα για τη μείωση της χρήσης χαρτιού στο τμήμα υποδοχής, στα γραφεία ή/και στα δωμάτια επισκεπτών / αίθουσες συσκέψεων.

Τα υφάσματα αποτελούν μία από τις κατηγορίες προϊόντων που απαιτεί πολλούς πόρους στον τομέα της φιλοξενίας, με σημαντικές επιπτώσεις από την καλλιέργεια ινών, τη χρήση χημικών, την κατανάλωση νερού και ενέργειας και τις εργασιακές πρακτικές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Με την προμήθεια υφασμάτων που φέρουν αναγνωρισμένες περιβαλλοντικές ή κοινωνικές πιστοποιήσεις, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, προάγουν δίκαιες συνθήκες εργασίας και διασφαλίζουν πιο υπεύθυνη παραγωγή και χρήση.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι τουλάχιστον 1 κατηγορία υφασμάτινων προϊόντων (π.χ. πετσέτες, σεντόνια, μαξιλαροθήκες, παπλωματοθήκες, τραπεζομάντιλα, υφασμάτινες πετσέτες φαγητού, στολές καθαριότητας, στολές κουζίνας/F&B, στολές υποδοχής, κουρτίνες, άλλα υφασμάτινα προϊόντα) που αγοράστηκαν ή ενοικιάστηκαν κατά τους τελευταίους 24 μήνες (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μήνες (για τους αιτούντες για πρώτη φορά) φέρουν διεθνώς ή εθνικά αναγνωρισμένη πιστοποίηση προϊόντος που αφορά σε περιβαλλοντικές ή κοινωνικές πτυχές βιωσιμότητας.

Οι πιστοποιήσεις αφορούν στα ίδια τα υφασμάτινα προϊόντα (όχι μόνο στο εργοστάσιο ή την εγκατάσταση παραγωγής) και καλύπτουν 1 ή περισσότερες από τις ακόλουθες πτυχές:
α) πρώτη ύλη (π.χ. βιολογική, ανακυκλωμένη, δίκαιο εμπόριο)
β) διαδικασία παραγωγής (π.χ. μειωμένη χρήση ενέργειας ή χημικών)
γ) συνθήκες εργασίας (π.χ. ηθικά εργασιακά πρότυπα)

Στο πλαίσιο της υπεύθυνης διαχείρισης υφασμάτων, η εγκατάσταση λαμβάνει υπόψη τον πλήρη κύκλο ζωής των υφασμάτων: προμήθεια (π.χ. υψηλή ποιότητα και μεγάλη διάρκεια ζωής), φάση χρήσης (π.χ. αντοχή στο πλύσιμο, αποβολή ινών) και επιλογές κατά το τέλος της ζωής τους (π.χ. δυνατότητα εύκολης ανακύκλωσης όπου υπάρχουν τοπικές επιλογές). Η εγκατάσταση αποφεύγει επίσης υφάσματα που έχουν υποστεί επιβλαβείς χημικές επεξεργασίες (π.χ. επιβραδυντικά φλόγας), εκτός εάν αυτό απαιτείται από τη νομοθεσία. Όπου απαιτείται τέτοια επεξεργασία, προτιμώνται ίνες εγγενώς ανθεκτικές στη φωτιά ή πιστοποιημένες επεξεργασίες χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Τα μεταχειρισμένα, ανακαινισμένα ή επαναχρησιμοποιημένα υφάσματα γίνονται επίσης αποδεκτά, υπό την προϋπόθεση ότι είναι ασφαλή, κατάλληλα για χρήση και δεν αυξάνουν τις μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Σε περίπτωση που η εγκατάσταση διαθέτει έγκυρη σύμβαση μίσθωσης ή παροχής υπηρεσιών για υφασμάτινα είδη, που είχε συναφθεί πριν από την εισαγωγή του παρόντος κριτηρίου, το κριτήριο αυτό θεωρείται κατευθυντήριο (Κ) έως τη λήξη της σύμβασης, και το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Με την ανανέωση της σύμβασης, και σε κάθε περίπτωση από την 1η Ιανουαρίου 2028, τα υφασμάτινα είδη που αγοράζονται ή μισθώνονται πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του παρόντος κριτηρίου.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αρχεία αγοράς ή ενοικίασης των τελευταίων 24 ή 6 μηνών (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης), που αποδεικνύουν ότι τουλάχιστον 1 κατηγορία υφασμάτινων προϊόντων φέρει αποδεκτή πιστοποίηση.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 υφασμάτινων αντικειμένων από τη σχετική κατηγορία και επιβεβαιώνει ότι οι αντίστοιχες πιστοποιήσεις υπάρχουν στα επιλεγμένα αντικείμενα (μεθοδολογία Γ).

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, εάν η εγκατάσταση διαθέτει έγκυρη σύμβαση ενοικίασης υφασμάτινων ειδών ή παροχής υπηρεσιών που είχε συναφθεί πριν από την εισαγωγή του παρόντος κριτηρίου, η εγκατάσταση προσκομίζει τη σύμβαση, την ημερομηνία έναρξής της και τη διάρκεια ισχύος της.

Καθώς η εγκατάσταση συνεργάζεται στενά με προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών, έχει τη δυνατότητα και την ευθύνη να προάγει υψηλότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα σε όλη την εφοδιαστική της αλυσίδα. Το κριτήριο αυτό ενθαρρύνει τις εγκαταστάσεις να συνεργάζονται κυρίως με προμηθευτές που διαθέτουν επίσημη πιστοποίηση σε τομείς σχετιζόμενους με βιωσιμότητα.

Τουλάχιστον το 50% των προμηθευτών της εγκατάστασης διαθέτουν αναγνωρισμένη πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα σε επίπεδο εταιρείας (όχι μόνο για μεμονωμένα προϊόντα). Αυτό ισχύει για όλους τους προμηθευτές με τους οποίους συνεργάζεται η εγκατάσταση κατά την περίοδο πιστοποίησης.

Οι πιστοποιήσεις προμηθευτών σχετίζονται με επαληθεύσιμα πρότυπα βιωσιμότητας. Αποδεκτές κατηγορίες πιστοποιήσεων περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται σε: συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης, δίκαιες εργασιακές πρακτικές και ανθρώπινα δικαιώματα, πρότυπα καλής μεταχείρισης ζώων, πιστοποιήσεις βιώσιμης επιχειρηματικότητας κ.λπ. Οι πιστοποιήσεις μεμονωμένων προϊόντων (π.χ. πιστοποιημένο βιολογικό προϊόν) δεν πληρούν αυτό το κριτήριο, εκτός εάν η ίδια η επιχείρηση του προμηθευτή είναι πιστοποιημένη.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Νορβηγία, τουλάχιστον το 75% των προμηθευτών της εγκατάστασης είναι οικολογικά πιστοποιημένοι.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει καταγραφή (π.χ. λίστα), η οποία δείχνει:
• όλους τους προμηθευτές που χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο πιστοποίησης· και
• τους προμηθευτές που διαθέτουν έγκυρες οικολογικές πιστοποιήσεις, ώστε να αποδεικνύεται ότι οι πιστοποιημένοι προμηθευτές αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 50% του συνολικού αριθμού προμηθευτών.

Προσκομίζονται αποδεικτικά στοιχεία, π.χ. αντίγραφα πιστοποιητικών που επιβεβαιώνουν ότι οι αναφερόμενοι προμηθευτές διαθέτουν ισχύουσα αναγνωρισμένη οικολογική πιστοποίηση.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες εξετάζοντας δείγμα 3 έγκυρων αντιγράφων πιστοποιητικών από τους προμηθευτές της λίστας (μεθοδολογία Γ).

Για την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας και τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος που σχετίζεται με τη μεταφορά ιματισμού πλυντηρίου, καθώς και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των υπηρεσιών πλυντηρίου μέσω της χρήσης χημικών, της κατανάλωσης νερού και ενέργειας και της απόρριψης λυμάτων, η εγκατάσταση αναθέτει τις υπηρεσίες πλυντηρίου σε εταιρείες που βρίσκονται εντός 100 χλμ. από την εγκατάσταση ή διαθέτουν έγκυρη περιβαλλοντική πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα.

Η εγκατάσταση αναθέτει υπηρεσίες πλυντηρίου σε εξωτερικό πάροχο που βρίσκεται είτε εντός 100 χλμ. από την εγκατάσταση είτε είναι οικολογικά πιστοποιημένος.

Όταν ο πάροχος επιλέγεται βάσει επαληθευμένης περιβαλλοντικής απόδοσης και όχι απόστασης, ο πάροχος διαθέτει έγκυρη σε ισχύ περιβαλλοντική πιστοποίηση ανεξάρτητου φορέα, η οποία αποδεικνύει συμμόρφωση με αναγνωρισμένα περιβαλλοντικά πρότυπα διαχείρισης σε όλες τις λειτουργίες του. 

Στην σπάνια περίπτωση όπου, λόγω της τοποθεσίας της εγκατάστασης, δεν είναι δυνατή η εύρεση παρόχου εντός 100 χλμ., χρησιμοποιείται ο πλησιέστερος διαθέσιμος πάροχος. Σε αυτές τις περιπτώσεις παρέχονται αποδεικτικά ότι πρόκειται για τον πλησιέστερο δυνατό πάροχο, και αιτιολόγηση της επιλογής (π.χ. ορεινό ανάγλυφο, νησιωτικές περιοχές, εθνικοί περιορισμοί οδικού δικτύου, μη διαθεσιμότητα υπηρεσιών). Για εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε χώρες με έκταση άνω του 1 εκατομμυρίου χλμ², η αποδεκτή μέγιστη απόσταση είναι 500 χλμ.

Παρότι οι υπηρεσίες πλυντηρίου παρέχονται εξωτερικά, η εγκατάσταση αξιολογεί περιβαλλοντικές επιπτώσεις όταν επιλέγει πάροχο. Οφείλει επίσης να παρακολουθεί συνεχώς και να επαναξιολογεί τις πρακτικές του παρόχου, διαχρονικά. Εάν η εγκατάσταση διαχειρίζεται το πλυντήριο εσωτερικά, το κριτήριο δεν είναι εφαρμόσιμο (N/A).

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο και την Πορτογαλία, εάν η υπηρεσία πλυντηρίου είναι εξωτερική, βρίσκεται εντός 50 km από την εγκατάσταση.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που περιλαμβάνει το όνομα, τη διεύθυνση και τη σύμβαση ή τιμολόγια με τον εξωτερικό πάροχο υπηρεσιών πλυντηρίου. 

Επιπλέον, προσκομίζεται ένας από τους ακόλουθους τύπους τεκμηρίωσης:
α) απόδειξη ότι ο πάροχος βρίσκεται εντός 100 χλμ.
β) αιτιολόγηση που να εξηγεί γιατί επελέγη πάροχος πέραν των 100 χλμ., αποδεικτικά ότι δεν υπάρχει πλησιέστερη επιλογή και ότι ο επιλεγμένος πάροχος είναι η επόμενη πλησιέστερη εναλλακτική (π.χ. χάρτης, αλληλογραφία με τοπικούς παρόχους ή περιορισμοί μεταφοράς)
γ) αντίγραφο της περιβαλλοντικής πιστοποίησης του παρόχου υπηρεσιών πλυντηρίου.

Οι μηχανοκίνητες μεταφορές συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στην κατανάλωση ενέργειας. Με τη μετάβαση σε ηλεκτρικά οχήματα ή ποδήλατα μεταφοράς, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα, περιορίζουν τον θόρυβο και την ατμοσφαιρική ρύπανση, και επιδεικνύουν ηγετικό ρόλο στη βιώσιμη κινητικότητα.

Τουλάχιστον το 75% των οχημάτων και των μέσων μεταφοράς που ανήκουν, ενοικιάζονται ή μισθώνονται από την εγκατάσταση είναι ηλεκτρικά οχήματα ή ποδήλατα μεταφοράς (είτε ηλεκτρικά είτε μηχανοκίνητα).

Το κριτήριο εφαρμόζεται σε όλα τα οχήματα που ανήκουν, ενοικιάζονται, μισθώνονται ή βρίσκονται υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο της επιχείρησης, όπως αυτοκίνητα, σκούτερ, οχήματα που χρησιμοποιούνται για εσωτερικές μετακινήσεις, μεταφορά επισκεπτών ή προσωπικού και παραδόσεις τροφίμων και ποτών.

Το κριτήριο δεν εφαρμόζεται σε υπηρεσίες ταξί, ανεξάρτητους εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών shuttle ή παρόχους δημόσιων συγκοινωνιών, εκτός εάν η υπηρεσία έχει ανατεθεί αποκλειστικά από την εγκατάσταση μέσω επαναλαμβανόμενης σύμβασης. Πάντως, σε αυτές τις περιπτώσεις, η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να προτιμά παρόχους με στόλους χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών, όπου αυτό είναι εφικτό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει σύνοψη όλων των οχημάτων και μέσων μεταφοράς που χρησιμοποιούνται (ιδιόκτητα, ενοικιαζόμενα ή μισθωμένα), με ένδειξη για τον τύπο οχήματος, την πηγή ενέργειας, και την χρήση.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία 3 οχημάτων ή/και μέσων μεταφοράς από τη λίστα. Το δείγμα περιλαμβάνει, όπου είναι εφαρμόσιμο, διαφορετικούς τύπους οχημάτων, διαφορετικές πηγές ενέργειας και διαφορετικές χρήσεις (μεθοδολογία Γ).

Οι μετακινήσεις του προσωπικού μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική ατμοσφαιρική ρύπανση και στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Με την ενθάρρυνση μέσων μετακίνησης χαμηλών εκπομπών, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και υποστηρίζουν την υγεία του προσωπικού, την ασφάλεια και τη συνολική ευημερία των εργαζομένων.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνει ενεργά το προσωπικό να μετακινείται με τρόπο που διασφαλίζει χαμηλές εκπομπές και είναι φιλικός προς την υγεία.

Η εγκατάσταση διαδραματίζει ενεργό ρόλο στο να διασφαλίσει τη συμμετοχή του προσωπικού προωθώντας αυτές τις επιλογές μέσω ενημερωτικών καμπανιών, αναβαθμίσεων υποδομών ή/και παρέχοντας κίνητρα. Παραδείγματα υποστηρικτικών μέτρων περιλαμβάνουν αλλά δεν περιορίζονται σε:

α) γραπτή επικοινωνία (συμπεριλαμβανομένων ψηφιακών καναλιών όπως email ή πλατφόρμες προσωπικού) που στέλνεται τουλάχιστον μία φορά κάθε 6 μήνες

β) ελκυστικές και ευέλικτες αφίσες, οπτικές αναπαραστάσεις πληροφοριών ή ψηφιακό υλικό (κατά προτίμηση με χρήση προτύπων από το Green Key Toolbox)

γ) φυσικό υλικό τοποθετημένο σε εμφανή σημεία για το προσωπικό (είσοδοι, χώροι διαλείμματος, αποδυτήρια)

δ) παροχή υποδομών (π.χ. ασφαλείς και στεγασμένοι χώροι στάθμευσης ποδηλάτων, σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών 

ε) οικονομικά κίνητρα (π.χ. επιδότηση εισιτηρίων μέσων μαζικής μεταφοράς, δωρεάν στάθμευση/φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, υπηρεσίες μεταφοράς με τακτικά δρομολόγια), ή οργανωμένη υποστήριξη προγραμμάτων κοινής χρήσης αυτοκινήτου (car-pooling).

Όλες οι επικοινωνίες τονίζουν τα διπλά οφέλη της βιώσιμης μετακίνησης:
• μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος και
• βελτίωση προσωπικής και κοινοτικής υγείας.

Οι βιώσιμες επιλογές μετακίνησης του προσωπικού περιλαμβάνουν:
• ενεργή μετακίνηση (περπάτημα, ποδήλατο),
• μέσα μαζικής μεταφοράς (λεωφορείο, τρένο, τραμ, μετρό, πλοίο),
• ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα,
• προγράμματα κοινής χρήσης αυτοκινήτου (car-pooling και ride-sharing) 
• και μεταφορές με τακτικά δρομολόγια λεωφορείων της εγκατάστασης.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο, το κριτήριο αυτό είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδεικτικά εσωτερικής επικοινωνίας που προωθούν τη βιώσιμη μετακίνηση (π.χ. email, αφίσες, αναρτήσεις), με απόδειξη κυκλοφορίας τουλάχιστον μία φορά κάθε 6 μήνες.

Σε ειδικές περιπτώσεις, εάν έχουν εφαρμοστεί τα μέτρα δ ή/και ε, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση των προγραμμάτων κινήτρων που εφαρμόζονται, υποστηρικτικών μέτρων, ή υποδομών που παρέχονται (π.χ. υπομνήσεις για το προσωπικό, καταγραφές αγοράς ή τοποθέτησης, πολιτικές κινήτρων.

Η φωτογραφική ή φυσική τεκμηρίωση του οπτικού υλικού που χρησιμοποιείται, καταδεικνύει ότι το υλικό είναι σαφές, ελκυστικό, και εύκολα προσβάσιμο σε όλο το προσωπικό.

Τα ψηφιακά συστήματα (εξοπλισμός πληροφορικής, διαδικτυακές υπηρεσίες και υποδομές δεδομένων) έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθ’ όλο τον κύκλο ζωής τους. Αυτές περιλαμβάνουν κατανάλωση ενέργειας, εξόρυξη πρώτων υλών και εκπομπές που σχετίζονται με τα δεδομένα (γνωστές ως ψηφιακή ρύπανση). Η υπεύθυνη διαχείριση των συστημάτων πληροφορικής μπορεί να μειώσει τόσο το φυσικό, όσο και το ψηφιακό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει μέτρα για την υπεύθυνη διαχείριση των ψηφιακών πρακτικών της και του εξοπλισμού πληροφορικής, με στόχο:
• τη μείωση κατανάλωσης ενέργειας
• την παράταση της διάρκειας ζωής του εξοπλισμού
• τη μείωση άσκοπης μετάδοσης και αποθήκευσης δεδομένων.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει ελάχιστο αριθμό μέτρων, ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων στην εγκατάσταση: 
• αν έχει λιγότερους από 50 εργαζόμενους, εφαρμόζει τουλάχιστον 1 μέτρο 
• αν έχει περισσότερους από 50 εργαζόμενους, εφαρμόζει τουλάχιστον 3 μέτρα.

Παραδείγματα μέτρων:

α) πιο αποδοτική ψηφιακή επικοινωνία με μείωση της συχνότητας ή του μεγέθους μαζικών email και ενημερωτικών δελτίων, απεγγραφή πλατφόρμες ή ψηφιακές υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιούνται, και απενεργοποίηση αχρείαστων auto-play ή αυτόματων λειτουργιών συγχρονισμού στο cloud

β) επιλογή ψηφιακών υποδομών χαμηλού αντίκτυπου με επιλογή υπηρεσιών δεδομένων ή παρόχους φιλοξενίας ιστοσελίδων με χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα ή που χρησιμοποιούν κέντρα δεδομένων που λειτουργούν με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Θα πρέπει να προτιμηθούν πάροχοι με δημοσιευμένους στόχους περιβαλλοντικής απόδοσης ή αναφορές βιωσιμότητας

γ) προμήθεια εξοπλισμού πληροφορικής χαμηλού αντίκτυπου, όπως :
• ενεργειακά αποδοτικά μοντέλα
• ανακατασκευασμένος ή μεταχειρισμένος εξοπλισμός σε καλή κατάσταση λειτουργίας
• εξοπλισμός με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και εγγυήσεις για δυνατότητα επισκευής

δ) ενθάρρυνση υπεύθυνης ψηφιακής χρήσης από το προσωπικό με ανάλογες πολιτικές ή εσωτερική ευαισθητοποίηση σε θέματα όπως:
• απενεργοποίηση οθονών και συσκευών σε αδράνεια,
• αποφυγή περιττού streaming ή μείωση της ανάλυσης των βίντεο 
• διαγραφή αχρείαστων ψηφιακών αρχείων και emails,
• χρήση λειτουργιών εξοικονόμησης ενέργειας (π.χ. λειτουργία σε σκοτάδι, ρύθμιση εξοικονόμησης ενέργειας) 
• υπεύθυνη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης

ε) περιορισμός ψηφιακών εκπομπών επισκεπτών, όπως για παράδειγμα:
• αποφυγή υπηρεσιών ψυχαγωγίας υψηλών εκπομπών (π.χ. πλατφόρμες συνεχούς ροής) στα δωμάτια επισκεπτών
• ρυθμίσεις οικολογικής λειτουργίας ή οθόνης χαμηλής ενέργειας σε κοινόχρηστες συσκευές

ζ) οργάνωση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης ή εκπαίδευσης προσωπικού σχετικά με υπεύθυνες ψηφιακές πρακτικές και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων πληροφορικής, προαιρετικά και για τους επισκέπτες ( π.χ. μέσω σήμανσης, e-learning, ψηφιακών οδηγών). Αυτές οι συνεδρίες μπορούν να καλύψουν θέματα όπως οικολογικός σχεδιασμός ή ψηφιακές υπηρεσίες, ηθική χρήση δεδομένων, συμπερίληψη, και προσβασιμότητα (ενθαρρύνοντας μια κουλτούρα ψηφιακής υπευθυνότητας μέσα στην εγκατάσταση) 

η) μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ψηφιακής παρουσίας της εγκατάστασης:

• με αξιολόγηση ή πιστοποίηση της περιβαλλοντικής απόδοσης της ιστοσελίδας μόνο όταν η εγκατάσταση έχει τα εργαλεία ή την εσωτερική ικανότητα να την βελτιώσει 
• βελτιώνοντας την ιστοσελίδα ως προς την ενεργειακή της απόδοση (π.χ. ελαφρύς σχεδιασμός, μειωμένο μέγεθος αρχείου, φιλοξενία ιστοσελίδων με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας)

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• σύντομη περιγραφή ή πολιτική των επιλεγμένων ψηφιακών μέτρων βιωσιμότητας (τουλάχιστον 1 για εγκαταστάσεις με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, ή τουλάχιστον 3 για εγκαταστάσεις ≥50 εργαζόμενους) και
• αρχεία προμηθειών, απογραφές εξοπλισμού, εκπαιδευτικό υλικό (όπου είναι σχετικό) ή άλλα σχετικά στοιχεία τεκμηρίωσης που επιβεβαιώνουν τη σωστή εφαρμογή.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής μπορεί να επαληθεύσει δράσεις όπως ρυθμίσεις οθόνης, σήμανση, ή εξοπλισμό σε χρήση με οπτική επιθεώρηση, ή με συνεντεύξεις με το προσωπικό.

Η επέκταση της διάρκειας ζωής των επίπλων, των εξοπλισμών και άλλων ανθεκτικών αγαθών μειώνει τη ζήτηση για νέα παραγωγή, περιορίζει τη δημιουργία αποβλήτων και ελαχιστοποιεί τις εκπομπές άνθρακα. Όταν τα αντικείμενα δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν στον χώρο, η υπεύθυνη δωρεά σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς ή σε οργανισμούς που τα αξιοποιούν για άλλους σκοπούς, παρατείνει περαιτέρω τον κύκλο ζωής τους, υποστηρίζοντας τόσο την περιβαλλοντική όσο και την κοινωνική αξία.

Η εγκατάσταση δίνει προτεραιότητα στην παράταση της ζωής των ανθεκτικών αγαθών (έπιπλα, εξοπλισμός, υλικά και προμήθειες) μέσω: 

α) ανακαίνισης ή επαναχρησιμοποίησης, που πραγματοποιείται εσωτερικά ή από ανεξάρτητο πάροχο, όπου η παρέμβαση παρατείνει τη διάρκεια ζωής του αντικειμένου και αποφεύγει την αγορά ενός νέου, ή/και 

β) δωρεά αντικειμένων, που δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν εσωτερικά, σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς ή σε οργανισμούς που τα αξιοποιούν για άλλους σκοπούς και που επιτρέπουν περαιτέρω χρήση (π.χ. μεταπώληση, αναδιανομή, ανακατασκευή). 

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε αντικείμενα που απαιτούν ειδικό χειρισμό ή προετοιμασία πριν από τη δωρεά (π.χ. διαγραφή δεδομένων). Συνιστάται τα δοθέντα αντικείμενα να πληρούν βασικές προϋποθέσεις δωρεάς, διασφαλίζοντας ότι τα αντικείμενα είναι καθαρά, ασφαλή και σε καλή λειτουργική κατάσταση για να αποτραπεί η μεταβίβαση του βάρους της απόρριψης στους οργανισμούς αποδέκτες. 

Οι δωρεές τροφίμων καλύπτονται από το κριτήριο 6.15. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει: 

α) τεκμηρίωση δραστηριοτήτων ανακαίνισης ή επαναχρησιμοποίησης που διενεργήθηκαν εντός των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά) 

β) συμφωνίες, αποδείξεις δωρεάς, ή αλληλογραφία με τους παραλήπτες οργανισμούς, των τελευταίων 6 μηνών.

Το συγκεκριμένο κριτήριο προωθεί βιώσιμα συστήματα τροφίμων μέσω της μείωσης των εκπομπών CO₂, της καλής μεταχείρισης των ζώων, και της υποστήριξης των τοπικών οικονομιών και των μικρών παραγωγών. Η προτεραιότητα σε πιστοποιημένα ή τοπικά προϊόντα τροφίμων και ποτών βοηθάει στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον από τη βιομηχανική γεωργία και την υπερβολική παραγωγή τροφίμων, οι οποίες συμβάλλουν στην υποβάθμιση της γης και του εδάφους, στη ρύπανση από χημικά και φυτοφάρμακα, και στην απώλεια βιοποικιλότητας.

Η εγκατάσταση αγοράζει και προωθεί προϊόντα τροφίμων και ποτών που είναι είτε βιολογικά, ή/και πιστοποιημένα οικολογικά ή/και δίκαιου εμπορίου ή/και τοπικά παραγόμενα. Τα Ξενοδοχεία (HH), τα Κάμπινγκ και πάρκα διακοπών (CHP), τα Μικρά καταλύματα (SA), τα Κέντρα συνεδρίων (CC) και τα Αξιοθέατα (A) αγοράζουν τουλάχιστον 5 προϊόντα τροφίμων και ποτών που πληρούν τις προϋποθέσεις. Τα Εστιατόρια (R) αγοράζουν τουλάχιστον 10 τέτοια προϊόντα.

Αυτά τα προϊόντα χρησιμοποιούνται σε σημαντικές ποσότητες ή/και καθημερινά και καλύπτουν τουλάχιστον 5 ή 10 διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων (ανάλογα με την κατηγορία της εγκατάστασης). Επιλέξιμες κατηγορίες προϊόντων περιλαμβάνουν: 

α) ζεστά ποτά (π.χ. καφές, τσάι, ζεστή σοκολάτα)

β) κρύα μη αλκοολούχα ποτά (π.χ. χυμοί, kombucha)

γ) αλκοολούχα ποτά (π.χ. κρασί, μπύρα, λικέρ)

δ) γαλακτοκομικά προϊόντα (π.χ. γάλα, γιαούρτι, τυρί, εναλλακτικά φυτικά προϊόντα)

ε) αρτοσκευάσματα (π.χ. ψωμί, γλυκίσματα)

ζ) φρούτα/λαχανικά (συμπεριλαμβανομένων αποξηραμένων ή σε κονσέρβα)

η) δημητριακά και άμυλα (π.χ. ζυμαρικά, ρύζι, αλεύρια, πατάτες)

θ) αλλαντικά, ψάρια, πουλερικά και αυγά

ι) καρυκεύματα, προϊόντα για επάλειψη και γλυκαντικά (π.χ. μέλι, μαρμελάδα, ζάχαρη, σάλτσες)

κ) όσπρια, ξηροί καρποί και σπόροι (π.χ. φασόλια, φακές, ρεβίθια, ξηροί καρποί, σπόροι)

λ) έλαια, ξύδια και μαγειρικά λίπη (π.χ. ελαιόλαδο, κραμβέλαιο, ηλιέλαιο, ξύδι)

μ) βότανα, μπαχαρικά και καρυκεύματα (π.χ. φρέσκα βότανα, αποξηραμένα βότανα, μπαχαρικά)

Βιολογικά, πιστοποιημένα οικολογικά ή προϊόντα δίκαιου εμπορίου πιστοποιούνται από εθνικές ή διεθνείς αρχές. Τα προϊόντα αυτά παράγονται, όπου είναι δυνατόν, τοπικά για να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μέσω της μικρότερης απόστασης και για να ενισχυθεί η τοπική οικονομία. Τα τοπικά προϊόντα παράγονται εντός 100 χλμ. από την εγκατάσταση. Αυτό περιλαμβάνει προϊόντα που καλλιεργούνται στον χώρο της εγκατάστασης, καθώς και προϊόντα ελεύθερης αλιείας, ή προϊόντα που έχουν συλλεχθεί από το φυσικό τους περιβάλλον.. Επιπλέον, οι τοπικοί παραγωγοί πρέπει να πληρούν τα κριτήρια ως Μικρές ή Μεσαίες Επιχειρήσεις, σύμφωνα με τον εθνικό ορισμό. Στη σπάνια περίπτωση που, λόγω της τοποθεσίας της εγκατάστασης, δεν μπορούν να βρεθούν παραγωγοί εντός ακτίνας 100 χλμ., χρησιμοποιείται ο επόμενος κοντινότερος παραγωγός. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρέχει γραπτή, υπογεγραμμένη αιτιολόγηση που εξηγεί γιατί χρησιμοποιήθηκε ο συγκεκριμένος παραγωγός (π.χ. αυτό θα μπορούσε να είναι, λόγω της ιδιαίτερης αποστολής βιωσιμότητας του παραγωγού). Για εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε χώρες με γη που υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα, η γενική μεγίστη αποδεκτή απόσταση είναι τα 500 χλμ.. Προτίμηση θα πρέπει επίσης να δίνεται σε τοπικούς παραγωγούς με ξεκάθαρες βιώσιμες πρακτικές, πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων ή πιστοποιήσεις.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η επιλογή πιστοποιημένων προϊόντων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την μεταχείριση των ζώων, τον τρόπο αναπαραγωγής, τις συνθήκες διαβίωσης και τις πρακτικές σφαγής. Ωστόσο, οι βιώσιμες πρακτικές ή η καλή μεταχείριση των ζώων από μόνες τους, δεν αρκούν για αυτό το κριτήριο. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται περαιτέρω να σχεδιάζουν την επιλογή προϊόντων, βάσει της εποχικής διαθεσιμότητας και των τοπικών κύκλων συγκομιδής.

Συνιστάται να αναγράφεται σαφώς ποια προϊόντα είναι είτε βιολογικά, ή/και με οικολογική σήμανση, ή/και με σήμανση δίκαιου εμπορίου, ή/και τοπικής παραγωγής (εκτός αν απαγορεύεται από τον νόμο). Αυτό μπορεί να γίνει στο μενού ή στο μπουφέ. Η ένδειξη γίνεται με τη χρήση εικονιδίων ή άλλων εύκολα κατανοητών μέσων επικοινωνίας. Επιπλέον, συνιστάται τα προϊόντα ψαριών/κρέατος να αναφέρουν πάντα την προέλευση τους και να αναγράφονται τα αλλεργιογόνα τρόφιμα στο μενού και στο μπουφέ. 

Συνιστάται επίσης η εγκατάσταση να επεκτείνει προοδευτικά τον αριθμό και το εύρος αυτών των προϊόντων, με στόχο να καλύψει ένα μεγαλύτερο κομμάτι της συνολικής προσφοράς τροφίμων και ποτών. Αν και αυτό το κριτήριο σχετίζεται κυρίως με τα προϊόντα τροφίμων και ποτών που προσφέρονται στους επισκέπτες, συνιστάται να εφαρμόζεται και στη καντίνα του προσωπικού. Τα έτοιμα γεύματα, που παρασκευάζονται σε κουζίνα θερμάνσεως, εξαιρούνται. 

Εάν η συμμόρφωση με αυτό το κριτήριο δεν είναι δυνατή λόγω εθνικής νομοθεσίας ή περιορισμών που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο, το 6.12 χαρακτηρίζεται ως Μη Εφαρμόσιμο (N/A) και το κριτήριο 6.17 χαρακτηρίζεται ως Υποχρεωτικό.

Σημείωση για την εθνική προσαρμογή: Σε Γαλλία, Σουηδία και Νορβηγία, το κριτήριο για αγορά και προώθηση διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων τροφίμων και ποτών, με οικολογική σήμανση, δίκαιο εμπόριο ή/και τοπικής παραγωγής ισχύει για κάθε προσφορά εστίασης εντός της εγκατάστασης. Δηλαδή για κάθε μπουφέ πρωινού ή μενού, κάθε μπουφέ μεσημεριανού και δείπνου ή μενού, και το μενού υπηρεσίας δωματίου (εκτός εάν η υπηρεσία δωματίου είναι εξωτερική ή προετοιμασμένη εκ των προτέρων).Τα σημεία προσφοράς καφέ στα δωμάτια των επισκεπτών και οι προσφορές πρόχειρου φαγητού δεν περιλαμβάνονται.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει μια λίστα με τουλάχιστον 5 ή 10 (ανάλογα με την κατηγορία της εγκατάστασης) προϊόντα τροφίμων και ποτών που είναι πιστοποιημένα ή παραγόμενα τοπικά, καλύπτοντας τουλάχιστον 5 ή 10 κατηγορίες προϊόντων. Η λίστα αναφέρει σαφώς οποιεσδήποτε πιστοποιήσεις ή άλλα στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι τα αναγραφόμενα προϊόντα είναι βιολογικά, με οικολογική πιστοποίηση, με σήμανση δίκαιου εμπορίου ή/και παραγόμενα τοπικά. 

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου είναι εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση αιτιολογεί την προμήθεια από συγκεκριμένους τοπικούς παραγωγούς, όταν αυτή υπερβαίνει το όριο των 100 χλμ. 

Κατά την οπτική επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες στην αποθήκη ή το εστιατόριο της εγκατάστασης για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση των αναγραφόμενων προϊόντων τροφίμων και ποτών, ακολουθώντας τη μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι. 

Εάν ο επιθεωρητής παρατηρήσει ασυνέπειες ή υποψιαστεί ατασθαλίες, μπορεί να ζητηθούν τιμολόγια, παραγγελίες αγοράς ή συμβάσεις της διεύθυνσης προμηθειών για να επιβεβαιωθεί ότι τα καταχωρημένα προϊόντα είναι βιολογικά, φέρουν οικολογική σήμανση, σήμανση δίκαιου εμπορίου ή/και έχουν παραχθεί τοπικά (π.χ. για να επαληθευθεί η τεκμηρίωση πιστοποίησης που εκδίδεται από εθνικούς ή διεθνείς φορείς, ή η εγγύτητα των προμηθευτών).

Η κατανάλωση ψαριών, θαλασσινών και κρέατος από απειλούμενα ή προστατευόμενα είδη συμβάλλει άμεσα στην απώλεια βιοποικιλότητας και στην υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Αποφεύγοντας αυτά τα προϊόντα, οι εγκαταστάσεις προστατεύουν ευάλωτα είδη, υποστηρίζουν βιώσιμες πρακτικές προμήθειας, και ευθυγραμμίζονται με διεθνείς προσπάθειες προστασίας του περιβάλλοντος.

Ως μέρος της πολιτικής προμηθειών, η εγκατάσταση δεν αγοράζει προϊόντα ψαριών, θαλασσινών και κρέατος που προέρχονται από απειλούμενα είδη ή από είδη των οποίων το εμπόριο απαγορεύεται ή περιορίζεται σύμφωνα με διεθνείς ή εθνικούς κανόνες προστασίας.

Για τον έλεγχο των συμπεριλαμβανομένων ειδών, συνιστάται η χρήση της Κόκκινης Λίστας Απειλούμενων Ειδών της IUCN ή των παραρτημάτων της Σύμβασης CITES για το Διεθνές Εμπόριο των Απειλούμενων Ειδών. Η εγκατάσταση δεν προμηθεύεται είδη που χαρακτηρίζονται ως Ευάλωτα (VU), Κινδυνεύοντα (EN) ή Κρισίμως Κινδυνεύοντα (CR), καθώς και είδη των οποίων οι εμπορικές συναλλαγές απαγορεύονται ή περιορίζονται.

Για ψάρια και θαλασσινά, τοπικοί οδηγοί βιώσιμης αλιείας και θαλασσινών (π.χ. Good Fish Guide, Mr. Good Fish, Seafood Watch ή αντίστοιχοι αναγνωρισμένοι οδηγοί) μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσθετη πηγή καθοδήγησης σχετικά με τη συντήρηση των τοπικών αποθεμάτων, της αλιείας και των πρακτικών προμήθειας. Γενικά, αποφεύγονται είδη με αξιολόγηση «κόκκινο/αποφυγή». Όπου είναι εφικτό, μπορούν να χρησιμοποιούνται και διεθνείς οδηγοί όπως οι WWF Seafood Guides.

Επιπλέον, αναγνωρισμένες οικολογικές πιστοποιήσεις για ιχθυοκαλλιέργειες, μπορούν να βοηθήσουν στην αναγνώριση προϊόντων που δεν προέρχονται από -ή δεν περιέχουν- απειλούμενα είδη.

Προϊόντα που προέρχονται από πρακτικές που είναι εγγενώς επιβλαβείς για τη βιοποικιλότητα, λόγω άμεσης καταστροφής οικοσυστημάτων, υψηλών ποσοστών παρεμπίπτουσας αλίευσης (bycatch), συμβολής στη μείωση πληθυσμών ειδών ή μεγάλης κλίμακας μετατροπής οικοσυστημάτων (π.χ. αλιεία με βυθοσκόπηση, αλιεία με χρήση κυανίου) αποκλείονται αυστηρά. 

Το προσωπικό που εμπλέκεται στις προμήθειες, στον σχεδιασμό μενού και στην προετοιμασία τροφίμων (π.χ. υπεύθυνοι προμηθειών, σεφ/διεύθυνση κουζίνας, υπεύθυνοι διαχειριστές τροφίμων και ποτών) είναι ενημερωμένο για τη δέσμευση της εγκατάστασης να μην προμηθεύεται απειλούμενα ή προστατευόμενα είδη. Έχει πρόσβαση και γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί επικαιροποιημένες λίστες αναφοράς για να επαληθεύσει την κατάσταση των ειδών, πριν από παραγγελίες ή παραλαβές.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• το πιο πρόσφατα ενημερωμένο μενού· και
• πρόσφατη σχετική λίστα που αναφέρει τα είδη ψαριών, θαλασσινών και κρέατος που χρησιμοποιούνται στα πιάτα, καθώς και όπου είναι διαθέσιμα τιμολόγια/αρχεία προμηθειών (με αναγραφή ονομασίας είδους και όποιων πιστοποιήσεων, εφόσον υπάρχουν) των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά).

Η επιτόπια επιθεώρηση των ψυγείων, καταψυκτών και αποθηκευτικών χώρων επιβεβαιώνει τη συμμόρφωση.

Η παροχή χορτοφαγικών και αυστηρά χορτοφαγικών (vegan) επιλογών είναι απαραίτητη για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των υπηρεσιών τροφίμων. Η βιομηχανική κτηνοτροφία αποτελεί σημαντική αιτία κλιματικής αλλαγής, αποψίλωσης δασών, απώλειας βιοποικιλότητας, ρύπανσης υδάτων και υποβάθμισης εδαφών. Αντίθετα, τα φυτικά γεύματα απαιτούν λιγότερους φυσικούς πόρους, παράγουν λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και μπορεί να υποστηρίζουν ανανεωτικά και βιώσιμα διατροφικά συστήματα. Αυτό το κριτήριο ανταποκρίνεται επίσης στην αυξανόμενη ζήτηση για υγιεινές, ηθικές και περιβαλλοντικά υπεύθυνες διαιτητικές επιλογές ανάμεσα στους επισκέπτες και το προσωπικό.

Τουλάχιστον 1 χορτοφαγικό ορεκτικό, 1 χορτοφαγικό κυρίως πιάτο και είτε 1 αυστηρά χορτοφαγικό ορεκτικό είτε 1 αυστηρά χορτοφαγικό κυρίως πιάτο προσφέρονται σε όλους τους τύπους υπηρεσιών τροφίμων (π.χ. πρωινό, μεσημεριανό, δείπνο) και σε όλα τα εσωτερικά διαχειριζόμενα εστιατόρια, κυλικεία, και μπαρ. Οι επιλογές αυτές επισημαίνονται σαφώς στο μενού ή στον μπουφέ μέσω εικονιδίων ή άλλων κατανοητών μέσων.

Χορτοφαγικά και αυστηρά χορτοφαγικά πιάτα διατίθενται επίσης κατόπιν αιτήματος στο εστιατόριο προσωπικού.

Για εστιατόρια που λειτουργούν με εβδομαδιαία μενού, προσφέρονται καθημερινές επιλογές χορτοφαγικών/ αυστηρά χορτοφαγικών πιάτων, οι οποίες διαφοροποιούνται εβδομαδιαίως για να εξασφαλίσουν ποικιλία και θρεπτική ισορροπία. Για τα εστιατόρια με σταθερό μενού (π.χ. εκείνα που προσφέρουν μενού πολλών πιάτων), διατίθενται και παρουσιάζονται χορτοφαγικές επιλογές.

Ενθαρρύνονται εναλλακτικά συστήματα μενού, όπως:
• προεπιλεγμένα χορτοφαγικά μενού με προαιρετική προσθήκη κρέατος/ψαριού, ή
• πιάτα διαθέσιμα σε είτε χορτοφαγική ή μη χορτοφαγική εκδοχή.

Τα εστιατόρια ενθαρρύνονται να συμπεριλάβουν μια σύντομη δήλωση στο μενού σχετικά με τα περιβαλλοντικά και υγειονομικά οφέλη της φυτικής διατροφής.

Συνιστάται επίσης τα χορτοφαγικά πιάτα να ακολουθούν ισορροπημένες διατροφικές αρχές: Περίπου
• 1/3 όσπρια ή άλλες πηγές πρωτεΐνης (π.χ. τόφου, τέμπε, φασόλια, φακές, φύκια),
• 1/3 δημητριακά ολικής άλεσης και,
• 1/3 λαχανικά ή φρούτα.

Ενθαρρύνεται η χρήση φυσικών τροφών και ελάχιστα επεξεργασμένων υλικών, ώστε να μειωθεί η επεξεργασία που απαιτεί μεγάλη κατανάλωση πόρων.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει τα ακόλουθα:
• Ο απαιτούμενος αριθμός και τύπος των χορτοφαγικών και αυστηρά χορτοφαγικών πιάτων είναι διαθέσιμα και σαφώς σημειωμένα σε όλα τα μενού/μπουφέδες και εστιατόρια, σε όλους τους τύπους υπηρεσιών τροφίμων και σε όλα τα διαχειριζόμενα εσωτερικά εστιατόρια (π.χ. με εικόνες, σήματα, κ.λπ.) 
• τα μενού εναλλάσσουν τις χορτοφαγικές και αυστηρά χορτοφαγικές επιλογές ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των υπηρεσιών εστίασης και τον περιορισμό περιττού κόστους, η εγκατάσταση λαμβάνει προληπτικά μέτρα για τη μείωση της ποσότητας των τροφικών αποβλήτων που παράγονται. Προτεραιότητα δίνεται στην πρόληψη σπατάλης τροφίμων (upstream)· ακολουθεί η υπεύθυνη διαχείριση των υπολειμμάτων τροφίμων μέσω επαναχρησιμοποίησης ή αναδιανομής (downstream)· και μόνο ως το τελικό βήμα, μέσω ανακύκλωσης ή κομποστοποίησης.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει τουλάχιστον 2 δράσεις που να εστιάζουν στην μείωση της σπατάλης τροφίμων.

Τα Ξενοδοχεία (ΗΗ), τα Κάμπινγκ και πάρκα διακοπών (CHP), τα Συνεδριακά κέντρα (CC), τα Εστιατόρια (R), και τα Αξιοθέατα (Α), προετοιμάζουν και εφαρμόζουν σχέδιο μείωσης σπατάλης τροφίμων, το οποίο:
• εντοπίζει τις κύριες πηγές σπατάλης τροφίμων στην εγκατάσταση 
• παρουσιάζει συγκεκριμένες δράσεις μείωσης της σπατάλης τροφίμων στα διαφορετικά στάδια προετοιμασίας της τροφής και της διαδικασίας σερβιρίσματος.

Το σχέδιο περιλαμβάνει τόσο προληπτικές στρατηγικές όσο και στρατηγικές επαναχρησιμοποίησης ή αναδιανομής.

Για Μικρά Καταλύματα (SA), συνιστάται αλλά δεν είναι υποχρεωτική η ανάπτυξη τέτοιου σχεδίου.

Το σχέδιο εξετάζει μια σειρά ζητημάτων όπως:
α) μπορούν οι ποσότητες και οι τύποι των τροφίμων να ρυθμιστούν;
β) μπορούν τα πιάτα να είναι μικρότερα, ή μπορούν να προσφέρονται μισές μερίδες σε χαμηλότερη τιμή;
γ) μπορεί το φαγητό να αποθηκεύεται και να σερβίρεται με καλύτερο τρόπο για να διαρκεί περισσότερο; 
δ) μπορεί το σερβίρισμα να αλλάξει από μπουφέ (που γεμίζει συνέχεια) σε μερίδες;
ε)μπορεί η τροφή που έμεινε να ξαναχρησιμοποιηθεί ή να δωριστεί;

Συνιστάται ότι το σχέδιο περιλαμβάνει σύστημα παρακολούθησης που καταγράφει την ποσότητα, το είδος και το κόστος της σπατάλης τροφίμων, το οποίο θα πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο για την αξιολόγηση της επιτυχίας ορισμένων δράσεων.

Η εγκατάσταση μπορεί να επικεντρωθεί σε τουλάχιστον 2 από τα ακόλουθα παραδείγματα των προληπτικών και επακόλουθων δράσεων στη διαχείριση τροφίμων:

α) στρατηγικές ελέγχου μερίδων (π.χ. μικρότερα πιάτα ή προσφορά μισών μερίδων σε χαμηλότερη τιμή)
β) πρόβλεψη ζήτησης, λαμβάνοντας υπόψη τους δείκτες πληρότητας, advance check in, ή τις ομαδικές κρατήσεις
γ) καλύτερος προγραμματισμός μενού για σωστή χρήση των ευπαθών συστατικών και αποφυγή υπερπαραγωγής
δ) συστήματα κυκλικής εναλλαγής αποθεμάτων, όπως FIFO (First In First Out) για μείωση αλλοίωσης

 ε) εκπαίδευση προσωπικού στην αποθήκευση των τροφίμων, την προετοιμασία και διαχείριση αποθεμάτων, ειδική ενότητα για τον σχεδιασμό menu που επιτρέπει μείωση αποβλήτων, και δημιουργική χρήση συστατικών για άλλο σκοπό. 

Συνιστάται επίσης οι ομάδες κουζίνας να εκπαιδευτούν σχετικά με τις πρακτικές για τη μηδενική σπατάλη τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της παρασκευής πιάτων από υπολείμματα και απομεινάρια, της σωστής συσκευασίας και των έξυπνων τεχνικών διαχείρισης αποθεμάτων.

Παραδείγματα δράσεων μετά την προετοιμασία τροφής (downstream) περιλαμβάνουν:
α) επαναχρησιμοποίηση υπολειμμάτων συστατικών ή μαγειρεμένης τροφής σε άλλα πιάτα (π.χ. σούπες, μαγειρευτά φαγητά, ή αρτοσκευάσματα) 
β) δωρεά περισσευμάτων τροφίμων σε εξωτερικούς οργανισμούς, όπως τράπεζες τροφίμων ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς (σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία για την ασφάλεια τροφίμων) 
γ) προώθηση πιάτων «κατά της σπατάλης», παρασκευασμένων από περισσεύματα συστατικών
δ) προσφορά εκπτώσεων για την ενθάρρυνση των επισκεπτών να αγοράσουν πιάτα που δεν έχουν πωληθεί (π.χ. σάντουιτς παρασκευασμένα από υπολείμματα του πρωϊνού) 
ε) παροχή περισσευμάτων τροφίμων στο προσωπικό, όπου είναι εφικτό 
ζ) προσφορά στους επισκέπτες της επιλογής να πάρουν μαζί τους φαγητό που περίσσεψε, εφόσον αυτό συμφωνεί με τις απαιτήσεις του κριτηρίου 5.8.και επιτρέπεται υγειονομικά.

Ενθαρρύνεται η ενημέρωση και συμμετοχή των επισκεπτών στην προσπάθεια μείωσης της σπατάλης τροφίμων. Η εγκατάσταση παρέχει σαφή υλικό επικοινωνίας, για παράδειγμα μέσω πινακίδων στο μπουφέ ενθαρρύνοντας τους επισκέπτες να πάρουν μόνο ότι μπορούν να φάνε, πληροφορίες στο μενού επισημαίνοντας τις επιλογές μερίδων ή επιλογές κατά της σπατάλης, μηνύματα βιωσιμότητας στα δωμάτια των επισκεπτών ή στους χώρους πρωϊνού, σκιαγραφώντας τις προσπάθειες της εγκατάστασης και προσκαλώντας τους επισκέπτες να συμμετέχουν στον κοινό στόχο.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Σε Σουηδία, Φινλανδία και Ολλανδία, η εγκατάσταση εφαρμόζει κατ’ ελάχιστον 5 δράσεις που να εστιάζουν στην μείωση σπατάλης τροφίμων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση για τις δράσεις που έχουν εφαρμοστεί για την μείωση της σπατάλης τροφίμων, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει ημερολόγια καταγραφής εκπαίδευσης στην κουζίνα, φωτογραφική απόδειξη σήμανσης στο μπουφέ, ή, αρχεία δωρεών. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για Ξενοδοχεία (ΗΗ), Κάμπινγκ και πάρκα διακοπών (CHP), Συνεδριακά κέντρα (CC), Εστιατόρια (R), και Αξιοθέατα (Α), η εγκατάσταση παρουσιάζει το σχέδιο μείωσης σπατάλης τροφίμων.

Όπου είναι δυνατόν, επιτόπια οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει τις δράσεις που εφαρμόζονται.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος που σχετίζεται με το εμφιαλωμένο νερό (όπως εκπομπών από τη μεταφορά και την παραγωγή, και διάθεση υλικών συσκευασίας όπως πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί), η εγκατάσταση προσφέρει νερό βρύσης στους επισκέπτες όπου η τοπική ποιότητα νερού το επιτρέπει.

Το νερό βρύσης προσφέρεται σε εστιατόρια, αίθουσες συσκέψεων και χώρους προσωπικού, αλλά μπορεί επίσης να προσφέρεται στη αίθουσα υποδοχής, στο γυμναστήριο κ.λπ.

Στα δωμάτια επισκεπτών, η εγκατάσταση προσφέρει νερό βρύσης σε δοχεία που ξαναγεμίζονται, παρέχει ποτήρια στα δωμάτια, ή ενημερώνει ότι το νερό βρύσης είναι πόσιμο, μέσω εκπαιδευτικής σήμανσης, πληροφοριών δωματίου ή ψηφιακού ενημερωτικού υλικού.

Η αγορά και το σερβίρισμα οποιουδήποτε τύπου εμφιαλωμένου νερού μιας χρήσης (συμπεριλαμβανομένων επαναχρησιμοποιούμενων γυάλινων φιαλών) δεν πληροί αυτό το κριτήριο.

Η δυνατότητα παροχής νερού βρύσης εξαρτάται από την ποιότητα του, και την παροχή νερού στην εγκατάσταση. Εάν η ποιότητα του νερού το επιτρέπει, μπορεί να προσφέρεται ως έχει, ή να φιλτράρεται πριν σερβιριστεί. Το εμφιαλωμένο νερό δεν μπορεί να προσφέρεται ως βασική επιλογή στους επισκέπτες, αν και μπορεί να είναι διαθέσιμο προς αγορά κατόπιν αιτήματος.

Εάν η ποιότητα του νερού βρύσης δεν συμμορφώνεται με τα εθνικά πρότυπα πόσιμου νερού (π.χ. λόγω επιπέδων φυτοφαρμάκων, βαρέων μετάλλων κ.λπ.), τότε το κριτήριο δεν είναι εφαρμόσιμο (N/A). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηριωμένα αποδεικτικά, όπως πρόσφατη ανάλυση ποιότητας νερού ή έκθεση αρμόδιας αρχής ή πιστοποιημένου παρόχου νερού.

Εάν οι εθνικές αρχές ορίζουν ότι οι υγειονομικοί κανονισμοί είναι αντίθετοι με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση ακολουθεί τους επίσημους εθνικούς κανονισμούς. Σε περιοχές όπου το νερό είναι επίσημα πόσιμο, αλλά ενδέχεται να μην είναι εύπεπτο από τουρίστες λόγω διαφορετικών μικροβιακών προφίλ, η εγκατάσταση παρέχει πιστοποιημένη ανάλυση νερού για να καθοριστεί αν απαιτείται πρόσθετο φιλτράρισμα.

Εάν το νερό κρίνεται ακατάλληλο, εφαρμόζονται τα ακόλουθα:
• η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να τοποθετήσει κατάλληλα συστήματα φιλτραρίσματος (π.χ. φίλτρα ενεργού άνθρακα, αντίστροφη ώσμωση) για να βελτιώσει την ποιότητα του νερού και να το κάνει κατάλληλο για κατανάλωση 
• η εγκατάσταση πραγματοποιεί περαιτέρω αξιολόγηση για να εντοπίσει τον πιο βιώσιμο εναλλακτικό τρόπο παροχής νερού (π.χ. επαναχρησιμοποιούμενα μεγάλα δοχεία νερού, ειδικά συστήματα επιστροφής φιαλών). Η αιτιολόγηση τεκμηριώνεται και λαμβάνει υπόψη τις τοπικές υποδομές. (π.χ. έλλειψη συστημάτων επιστροφής/επαναχρησιμοποίησης) 
• αποφεύγεται η χρήση μικρών εμφιαλωμένων μονάδων νερού, όπου είναι δυνατόν· προτιμώνται μεγάλα επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία (π.χ. δοχεία 10–20L ή ψύκτες νερού) 

Εάν η εγκατάσταση μπορεί να αποδείξει ότι η κατηγορία της απαιτεί την παροχή επιπλέον δωρεάν νερού στα δωμάτια, το νερό βρύσης εξακολουθεί να προσφέρεται ως πρώτη επιλογή. Σε αυτή την περίπτωση, παρέχεται επίσης σταθμός αναπλήρωσης ή πρόσβαση σε ασφαλές νερό και ενθαρρύνεται η χρήση επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών νερού (π.χ. μέσω πώλησης ή παροχής τους).

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι το νερό βρύσης είναι διαθέσιμο σε όλους τους απαιτούμενους χώρους για επισκέπτες και προσωπικό.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει:
• αποδεικτικά τεκμηρίωσης, όπως αναφέρεται πιο πάνω, όταν η εγκατάσταση ισχυρίζεται ότι το κριτήριο δεν είναι εφαρμόσιμο (π.χ. νόμιμη εξαίρεση της ανάλυσης νερού) 
• αποδεικτικά ότι η κατηγορία της εγκατάστασης απαιτεί επιπλέον δωρεάν νερό στα δωμάτια των επισκεπτών (π.χ. απόσπασμα από τα κριτήρια κατάταξης σε συνδυασμό με απόδειξη της έγκρισης κατάταξης), σε περίπτωση που η εγκατάσταση μπορεί να το αποδείξει. Σε αυτή την περίπτωση, η οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη επιλογής ξαναγεμίσματος και σωστής ενημέρωσης των επισκεπτών.

Το κριτήριο αυτό προωθεί βιώσιμα συστήματα τροφίμων μέσω της μείωσης των εκπομπών CO₂, της καλής μεταχείρισης των ζώων, και της στήριξης των τοπικών οικονομιών και των μικρών παραγωγών. Η προτεραιότητα σε πιστοποιημένα ή τοπικά προϊόντα τροφίμων και ποτών συμβάλλει στην μείωση των εκπομπών από μεταφορές, ενισχύει τις τοπικές υποδομές τροφίμων, και υποστηρίζει ηθικές και περιβαλλοντικά υπεύθυνες αγροτικές πρακτικές.

Τουλάχιστον το 10% όλων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που χρησιμοποιούνται στους κύριους χώρους εξυπηρέτησης, συμπεριλαμβανομένων του πρωινού, μεσημεριανού, δείπνου, μπαρ/καφέ και υπηρεσίας δωματίου (εφόσον δεν παρέχεται από εξωτερικό συνεργάτη), είναι είτε βιολογικά, ή/και πιστοποιημένα οικολογικά ή/και δίκαιου εμπορίου ή/και τοπικά παραγόμενα. Τα προϊόντα αυτά πρέπει κατά προτίμηση να χρησιμοποιούνται σε σημαντικές ποσότητες ή/και σε καθημερινή βάση. Αν η υπηρεσία δωματίου παρέχεται από εξωτερικό συνεργάτη, το κριτήριο δεν εφαρμόζεται στις προσφορές της υπηρεσίας δωματίου.

Το όριο του 10% υπολογίζεται με βάση το συνολικό βάρος, όγκο ή/και οικονομική αξία των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν εντός των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά).

Για τη συμμόρφωση με κριτήριο αυτό, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση του συνολικού βάρους/όγκου/αξίας των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν κατά την διάρκεια της σχετικής περιόδου, μαζί με τιμολόγια ή λίστα που δείχνει το αντίστοιχο βάρος, όγκο ή/και την οικονομική αξία εκείνων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που είναι είτε βιολογικά, πιστοποιημένα οικολογικά ή δίκαιου εμπορίου ή/και τοπικής παραγωγής.

Τα βιολογικά, οικολογικά και δίκαιου εμπορίου προϊόντα πρέπει να αναγνωρίζονται από εθνικούς ή διεθνείς φορείς. Προτιμώνται, όποτε είναι δυνατόν, προϊόντα που παράγονται τοπικά, ώστε να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που σχετίζεται με την μεταφορά και να τονωθεί η τοπική οικονομία. 

Τα τοπικά προϊόντα ορίζονται ως προϊόντα που παράγονται εντός 100 χλμ. από την εγκατάσταση. Αυτό περιλαμβάνει προϊόντα που παράγονται εντός της εγκατάστασης, καθώς και προϊόντα άγριας συλλογής ή αλιείας εντός της ίδιας ακτίνας. Επιπλέον, οι τοπικοί παραγωγοί πρέπει να πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν ως μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον εθνικό ορισμό.

Σε σπάνιες περιπτώσεις που λόγω της τοποθεσίας της εγκατάστασης όπου δεν υπάρχουν παραγωγοί εντός ακτίνας 100 χλμ., χρησιμοποιείται ο επόμενος πλησιέστερος διαθέσιμος παραγωγός. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρέχει γραπτή υπογεγραμμένη αιτιολόγηση, γιατί έχει χρησιμοποιηθεί αυτός ο συγκεκριμένος παραγωγός (αυτό θα μπορούσε να είναι π.χ. εξαιτίας ιδιαίτερης αποστολής βιωσιμότητας του παραγωγού). Για εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε χώρες με έκταση άνω του 1.000.000 χλμ.², η γενική μεγίστη αποδεκτή απόσταση είναι 500 χλμ..

Προτιμώνται τοπικοί παραγωγοί με αποδεδειγμένες βιώσιμες πρακτικές, πρότυπα καλής μεταχείρισης ζώων ή πιστοποιήσεις. Ωστόσο, η εστίαση μόνο σε βιώσιμες πρακτικές ή καλή μεταχείριση των ζώων δεν αρκεί για την πλήρωση του κριτηρίου. Όπου είναι εφαρμόσιμο, η επιλογή πιστοποιημένων προϊόντων πρέπει να λαβαίνει υπόψη την μεταχείριση των ζώων, την εκτροφή τους, τις συνθήκες διαβίωσης και τις πρακτικές σφαγής. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται περαιτέρω να σχεδιάσουν την επιλογή προϊόντων βάσει της εποχικής διαθεσιμότητας και τους τοπικούς κύκλους συγκομιδής.

Συνιστάται η σταδιακή αύξηση του αριθμού και των ειδών τέτοιων προϊόντων, με στόχο την κάλυψη ευρύτερης μερίδας της συνολικής προσφοράς προϊόντων τροφίμων και ποτών στην εγκατάσταση. Συνιστάται επίσης η εφαρμογή αυτού του κριτηρίου και στην καντίνα του προσωπικού.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Σουηδία, το κριτήριο είναι υποχρεωτικό. Στη Δανία, τουλάχιστον το 15% όλων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που χρησιμοποιούνται στην εγκατάσταση πρέπει να είναι βιολογικά προϊόντα, που σημαίνει ότι προϊόντα με οικολογική διαπίστευση ή δίκαιου εμπορίου ή τοπικής παραγωγής δεν είναι αποδεκτά για την ικανοποίηση αυτού του κριτηρίου.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (λίστα ή τιμολόγια), που δείχνει:
• το συνολικό βάρος, όγκο ή/και οικονομική αξία των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης)
• τα προϊόντα που είναι βιολογικά, με οικολογική σήμανση, με σήμανση δίκαιου εμπορίου ή/και παραγόμενα τοπικά, για να υπάρξει συμμόρφωση με το όριο του 10%.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση παρουσιάζει αιτιολόγηση για την προμήθεια προϊόντων από συγκεκριμένους τοπικούς προμηθευτές, όταν αυτοί ήταν πέραν του ορίου των 100 χλμ..

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 αποθηκευτικό χώρο ή 1 εστιατόριο για επιβεβαίωση της συμμόρφωσης των προϊόντων τροφίμων και ποτών της λίστας, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι. 

Το κριτήριο αυτό προωθεί βιώσιμα συστήματα τροφίμων μέσω της μείωσης των εκπομπών CO₂, της καλής μεταχείρισης των ζώων, και της στήριξης των τοπικών οικονομιών και των μικρών παραγωγών. Η προτεραιότητα σε πιστοποιημένα ή τοπικά προϊόντα τροφίμων και ποτών συμβάλλει στην μείωση των εκπομπών από μεταφορές, ενισχύει τις τοπικές υποδομές τροφίμων, και υποστηρίζει ηθικές και περιβαλλοντικά υπεύθυνες αγροτικές πρακτικές.

Για τη συμμόρφωση με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι τουλάχιστον 25% όλων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που χρησιμοποιούνται στους κύριους χώρους εξυπηρέτησης, συμπεριλαμβανομένων του πρωινού, μεσημεριανού, δείπνου, μπαρ/καφέ και υπηρεσίας δωματίου (εφόσον δεν παρέχεται από εξωτερικό συνεργάτη), είναι είτε βιολογικά, ή/και πιστοποιημένα οικολογικά ή/και δίκαιου εμπορίου ή/και τοπικά παραγόμενα. Τα προϊόντα αυτά πρέπει κατά προτίμηση να χρησιμοποιούνται σε σημαντικές ποσότητες ή/και σε καθημερινή βάση. Αν η υπηρεσία δωματίου παρέχεται από εξωτερικό συνεργάτη, το κριτήριο δεν εφαρμόζεται στις προσφορές της υπηρεσίας δωματίου.

Το όριο του 25% υπολογίζεται με βάση το συνολικό βάρος, όγκο ή/και οικονομική αξία των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν εντός των τελευταίων 24 μηνών (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μηνών (για τους αιτούντες για πρώτη φορά).

Για τη συμμόρφωση με κριτήριο αυτό, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση του συνολικού βάρους/όγκου/αξίας των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν κατά την διάρκεια της σχετικής περιόδου, μαζί με τιμολόγια ή λίστα που δείχνει το αντίστοιχο βάρος, όγκο ή/και την οικονομική αξία εκείνων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που είναι είτε βιολογικά, πιστοποιημένα οικολογικά ή δίκαιου εμπορίου ή/και τοπικής παραγωγής.

Τα βιολογικά, οικολογικά και δίκαιου εμπορίου προϊόντα πρέπει να αναγνωρίζονται από εθνικούς ή διεθνείς φορείς. Προτιμώνται, όποτε είναι δυνατόν, προϊόντα που παράγονται τοπικά, ώστε να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που σχετίζεται με την μεταφορά και να τονωθεί η τοπική οικονομία. 

Τα τοπικά προϊόντα ορίζονται ως προϊόντα που παράγονται εντός 100 χλμ. από την εγκατάσταση. Αυτό περιλαμβάνει προϊόντα που παράγονται εντός της εγκατάστασης, καθώς και προϊόντα άγριας συλλογής ή αλιείας εντός της ίδιας ακτίνας. Επιπλέον, οι τοπικοί παραγωγοί πρέπει να πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν ως μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον εθνικό ορισμό.

Σε σπάνιες περιπτώσεις που λόγω της τοποθεσίας της εγκατάστασης όπου δεν υπάρχουν παραγωγοί εντός ακτίνας 100 χλμ., χρησιμοποιείται ο επόμενος πλησιέστερος διαθέσιμος παραγωγός. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρέχει γραπτή υπογεγραμμένη αιτιολόγηση, γιατί έχει χρησιμοποιηθεί αυτός ο συγκεκριμένος παραγωγός (αυτό θα μπορούσε να είναι π.χ. εξαιτίας ιδιαίτερης αποστολής βιωσιμότητας του παραγωγού). Για εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε χώρες με έκταση άνω του 1.000.000 χλμ², η γενική μεγίστη αποδεκτή απόσταση είναι 500 χλμ.

Προτιμώνται τοπικοί παραγωγοί με αποδεδειγμένες βιώσιμες πρακτικές, πρότυπα καλής μεταχείρισης ζώων ή πιστοποιήσεις. Ωστόσο, η εστίαση μόνο σε βιώσιμες πρακτικές ή καλή μεταχείριση των ζώων δεν αρκεί για την πλήρωση του κριτηρίου. Όπου είναι εφαρμόσιμο, η επιλογή πιστοποιημένων προϊόντων πρέπει να λαβαίνει υπόψη την μεταχείριση των ζώων, την εκτροφή τους, τις συνθήκες διαβίωσης και τις πρακτικές σφαγής. Οι εγκαταστάσεις ενθαρρύνονται περαιτέρω να σχεδιάσουν την επιλογή προϊόντων βάσει της εποχικής διαθεσιμότητας και τους τοπικούς κύκλους συγκομιδής.

Συνιστάται η σταδιακή αύξηση του αριθμού και των ειδών τέτοιων προϊόντων, με στόχο την κάλυψη ευρύτερης μερίδας της συνολικής προσφοράς προϊόντων τροφίμων και ποτών στην εγκατάσταση. Συνιστάται επίσης η εφαρμογή αυτού του κριτηρίου και στην καντίνα του προσωπικού.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Δανία, τουλάχιστον το 25% όλων των προϊόντων τροφίμων και ποτών που χρησιμοποιούνται στην εγκατάσταση πρέπει να είναι βιολογικά προϊόντα, που σημαίνει ότι προϊόντα με οικολογική διαπίστευση ή δίκαιου εμπορίου ή τοπικής παραγωγής δεν είναι αποδεκτά για την ικανοποίηση αυτού του κριτηρίου.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (λίστα τιμολογίων), που δείχνει:
• το συνολικό βάρος, όγκο ή/και οικονομική αξία των προϊόντων τροφίμων και ποτών που αγοράστηκαν κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης)
• τα προϊόντα που είναι βιολογικά, με οικολογική σήμανση, με σήμανση δίκαιου εμπορίου ή/και παραγόμενα τοπικά, για να υπάρξει συμμόρφωση με το όριο του 10%.

Όπου είναι εφαρμόσιμο, η εγκατάσταση παρουσιάζει αιτιολόγηση για την προμήθεια προϊόντων από συγκεκριμένους τοπικούς προμηθευτές, όταν αυτοί ήταν πέραν του ορίου των 100 χλμ.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψία σε τουλάχιστον 1 αποθηκευτικό χώρο ή 1 εστιατόριο για επιβεβαίωση της συμμόρφωσης των προϊόντων τροφίμων και ποτών της λίστας, ακολουθώντας την μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Η μείωση της συχνότητας της κατανάλωσης κρέατος και η αύξηση επιλογών των φυτικών τροφίμων αποτελεί βασική στρατηγική για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τη μείωση της πίεσης σε γη και υδάτινους πόρους, και την υποστήριξη πιο υγιεινών τρόπων διατροφής. 

Η εγκατάσταση είτε διασφαλίζει ότι:

α) τουλάχιστον το 30% όλων των προσφερόμενων ορεκτικών και κυρίως πιάτων είναι χορτοφαγικά. Αυτό ισχύει για όλα τα εσωτερικά εστιατόρια σε μια εγκατάσταση, για μπουφέδες (όπου το 30% των επιλογών πρέπει να είναι χορτοφαγικό) και για τις καντίνες προσωπικού, ή

β) τουλάχιστον 1 ημέρα την εβδομάδα προσφέρονται αποκλειστικά χορτοφαγικές ή/και αυστηρά χορτοφαγικές επιλογές σε όλα τα γεύματα (πρωινό, μεσημεριανό και δείπνο) και σε όλα τα εσωτερικά εστιατόρια και τις καντίνες προσωπικού. Εάν υπηρεσίες εστίασης αποτελούν μέρος της βασικής διαμονής (π.χ. πρωινό, ημιδιατροφή, παροχή φαγητού σε συνέδρια), η συμμόρφωση με την ημέρα χορτοφαγίας είναι υποχρεωτική, ακόμη και όταν αυτές οι υπηρεσίες διαχειρίζονται από εξωτερικό συνεργάτη.

Η εγκατάσταση ενημερώνει και ενθαρρύνει εγγράφως όλα τα εξωτερικά διαχειριζόμενα εστιατόρια εντός του χώρου της να ευθυγραμμιστούν με την πρωτοβουλία αυτή.

Η προσφορά χορτοφαγικού φαγητού ή η ημέρα χορτοφαγίας, πρέπει να αποτυπώνονται ξεκάθαρα σε όλα τα μενού και να επικοινωνείται με θετικό, ενημερωτικό, και ελκυστικό τρόπο, τόσο προς τους επισκέπτες όσο και στο προσωπικό (π.χ. μέσω σήμανσης, πινάκων μενού, ή ψηφιακών μενού).

Η εγκατάσταση υποχρεούται να υποβάλει φωτογραφία μενού ή προωθητικού υλικού της ημέρας χορτοφαγίας ως αποδεικτικό συμμόρφωσης με αυτό το κριτήριο.

Κατά την επιθεώρηση γίνεται αποδεκτός ένας από τους ακόλουθους τύπους τεκμηρίωσης:

α) επιτόπια οπτική επιθεώρηση που επιβεβαιώνει ότι τουλάχιστον το 30% των ορεκτικών και κυρίως πιάτων είναι χορτοφαγικά σε όλα τα εστιατόρια, μπουφέδες και την καντίνα προσωπικού που διαχειρίζονται εσωτερικά

β) η εγκατάσταση παρουσιάζει το εβδομαδιαίο μενού που δείχνει ότι τουλάχιστον 1 ημέρα την εβδομάδα προσφέρονται αποκλειστικά χορτοφαγικά/αυστηρά χορτοφαγικά πιάτα κατά το πρωϊνό, μεσημεριανό και δείπνο.

Η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση ότι και το φαγητό του προσωπικού ικανοποιεί το κριτήριο (π.χ. σχέδιο μενού ή δήλωση από την διοίκηση). Για όλα τα εξωτερικά διαχειριζόμενα εστιατόρια, παρουσιάζεται μια γραπτή δήλωση (π.χ. μέσω email) που τους ενημερώνει για την πρωτοβουλία και τους ενθαρρύνει να συμμετάσχουν.

Ο επιθεωρητής μπορεί επίσης να ζητήσει φωτογραφίες ή ψηφιακά στιγμιότυπα της φυσικής ή ψηφιακής επίδειξης του μενού, και υλικό επικοινωνίας ή σήμανση προώθησης της χορτοφαγικής ημέρας ή του 30% χορτοφαγικών πιάτων. Αυτά πρέπει να επισημαίνονται στα μενού/μπουφέ όλων των εσωτερικά διαχειριζόμενων εστιατορίων. 

Καθώς τα αυστηρά χορτοφαγικά τρόφιμα έχουν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από τα προϊόντα κρέατος και γαλακτοκομικών, η εγκατάσταση προσφέρει αυστηρά χορτοφαγικές (vegan) επιλογές. Το κριτήριο ανταποκρίνεται επίσης στην αυξανόμενη ζήτηση των επισκεπτών για εναλλακτικές επιλογές από το συνηθισμένο μενού κερατικών και γαλακτοκομικών προϊόντων.

Η εγκατάσταση προσφέρει τουλάχιστον 1 αυστηρά χορτοφαγικό ορεκτικό, 1 αυστηρά χορτοφαγικό κυρίως πιάτο, και 1 αυστηρά χορτοφαγικό επιδόρπιο. Αυτό ισχύει για όλα τα εσωτερικά διαχειριζόμενα εστιατόρια και μπουφέδες, και συνιστάται η εφαρμογή και στις καντίνες προσωπικού.

Οι αυστηρά χορτοφαγικές επιλογές πρέπει να επισημαίνονται σαφώς στο μενού ή στον μπουφέ με εικονίδια. Η εγκατάσταση υποχρεούται να υποβάλει φωτογραφία μενού ως αποδεικτικό συμμόρφωσης με αυτό το κριτήριο. Η ένδειξη γίνεται με την χρήση εικόνων ή άλλων εύκολα κατανοητών μέσων επικοινωνίας.

Συνιστάται η παροχή επιπλέον αυστηρά χορτοφαγικών πιάτων/επιλογών στον πρωινό μπουφέ.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στην Ολλανδία, η εγκατάσταση παρέχει τουλάχιστον 2 αυστηρά χορτοφαγικά ορεκτικά, 2 αυστηρά χορτοφαγικά κυρίως πιάτα, και 2 αυστηρά χορτοφαγικά επιδόρπια. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι η εγκατάσταση προσφέρει τουλάχιστον 1 αυστηρά χορτοφαγικό ορεκτικό, 1 αυστηρά χορτοφαγικό κυρίως πιάτο και 1 αυστηρά χορτοφαγικό επιδόρπιο. Επιπλέον, ελέγχεται ότι τα πιάτα αυτά είναι σαφώς σημειωμένα σε όλα τα μενού και μπουφέδες των εσωτερικά διαχειριζόμενων εστιατορίων.

Οι συχνές αλλαγές σεντονιών και πετσετών, καθώς και ο καθαρισμός, οδηγούν σε υπερβολική κατανάλωση νερού, ενέργειας και απορρυπαντικών, επιβαρύνοντας το περιβάλλον. Ενημερώνοντας τους επισκέπτες, οι εγκαταστάσεις μπορούν να μειώσουν το περιττό πλύσιμο, σεβόμενα ταυτόχρονα τις προτιμήσεις των επισκεπτών.

Υπάρχει σημείωμα στο μπάνιο σχετικά με την αλλαγή πετσετών κατόπιν αιτήματος και στο υπνοδωμάτιο σχετικά με την αλλαγή σεντονιών κατόπιν αιτήματος. Τα σημειώματα αυτά ενημερώνουν τους επισκέπτες ότι τα σεντόνια και οι πετσέτες δεν αλλάζονται καθημερινά ως προεπιλογή, αλλά ότι ακολουθούν ένα πρόγραμμα μειωμένων αλλαγών (π.χ. κάθε τρίτη νύχτα) ή αλλάζονται μόνο κατόπιν αιτήματος του επισκέπτη.

Οι επισκέπτες ενημερώνονται ότι μπορούν να ζητήσουν πιο συχνή ή λιγότερο συχνή αλλαγή από το καθορισμένη διαδικασία, επικοινωνώντας με το τμήμα υποδοχής ή μέσω της διαθέσιμης μεθόδου επικοινωνίας. Η πληροφορία μπορεί να παρουσιάζεται και με άλλους τρόπους στα δωμάτια, όπως στην οθόνη τηλεόρασης, σε φάκελο πληροφοριών επισκέπτη ή μέσω QR code κ.λπ.

Οι αιτούντες για πρώτη φορά καλούνται επιπλέον να παρουσιάσουν το προσχέδιο αυτού του κειμένου κατά τη διαδικασία αίτησης.

Για να διασφαλιστεί ότι οι επισκέπτες ενημερώνονται με σαφήνεια και εγκαίρως, η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να παρέχει αυτές τις πληροφορίες και κατά την κράτηση, κατά το check-in ή/και μέσω επικοινωνίας πριν την άφιξη. Η εγκατάσταση μπορεί επίσης να ρωτά ενεργά τους επισκέπτες κατά το check-in, σχετικά με τις προτιμήσεις τους για την αλλαγή σεντονιών και πετσετών.

Επιπλέον, συνιστάται τα κρεβάτια να στρώνονται και οι πετσέτες να παρέχονται μόνο για τον αριθμό των επισκεπτών της κράτησης (π.χ. ένα μονό δωμάτιο να προετοιμάζεται για 1 άτομο).

Κατά την επιθεώρηση, ο επιθεωρητής εξετάζει τα σημειώματα/πληροφορίες σχετικά με την αλλαγή σεντονιών και πετσετών στα δωμάτια των επισκεπτών.

Ο καθημερινός πλήρης καθαρισμός δωματίου καταναλώνει μεγάλες ποσότητες νερού, ενέργειας και χημικών προϊόντων. Προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να μην κάνουν χρήση της υπηρεσίας καθαριότητας ή να επιλέξουν μερικό καθαρισμό, οι εγκαταστάσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Η εγκατάσταση προσφέρει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να μην κάνουν χρήση της υπηρεσίας καθαριότητας (καθαρισμός δωματίου, στρώσιμο κρεβατιού, αλλαγή πετσετών κ.λπ.) ή προσφέρει υπηρεσίες μερικού καθαρισμού, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν ενέργειες όπως μόνο στρώσιμο κρεβατιού, χωρίς αλλαγή σεντονιών.

Η δυνατότητα μπορεί να προσφέρεται κατά τη διαδικασία κράτησης ή check-in (δια ζώσης ή μέσω email επιβεβαίωσης), μέσω ελκυστικών κρεμαστών σημειωμάτων πόρτας, QR codes, σημειωμάτων μέσα στο δωμάτιο ή άλλου ευδιάκριτου ενημερωτικού υλικού.

Όλα τα υλικά επικοινωνίας πρέπει να είναι σαφή, επικαιροποιημένα, οπτικά ελκυστικά και κατανοητά. Οι υποψήφιο για πρώτη φορά, καλούνται επίσης να παρουσιάσουν το προσχέδιο του κειμένου κατά τη διαδικασία αίτησης.

Για την ενθάρρυνση της συμμετοχής, η εγκατάσταση μπορεί να προσφέρει κίνητρα, π.χ. με τη μορφή κουπονιού ή συνεισφοράς σε πρωτοβουλίες βιωσιμότητας.

Σε περίπτωση που οι εθνικές αρχές επιβάλλουν κανονισμούς υγιεινής αυστηρότερους ή σε αντίθεση με αυτό το κριτήριο, η εγκατάσταση ακολουθεί τους επίσημους εθνικούς κανονισμούς.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδεικτικά στοιχεία επικοινωνίας με τους επισκέπτες σχετικά με τη δυνατότητα μη χρήσης της υπηρεσίας καθαριότητας ή/και επιλογής μερικού καθαρισμού (π.χ. κρεμαστά σημειώματα πόρτας, QR codes, σημειώματα, μηνύματα κράτησης ή check-in, κίνητρα κ.λπ.).

Σε ειδικές περιπτώσεις, για αιτούντες για πρώτη φορά η εγκατάσταση παρουσιάζει το προσχέδιο του κειμένου κατά τη διαδικασία αίτησης.

Για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και τον περιορισμό της χρήσης επιβλαβών ουσιών, η εγκατάσταση προτιμά τη χρήση προϊόντων καθαρισμού που είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικά και φιλικά προς το περιβάλλον. Αυτό περιλαμβάνει τη μείωση της συνολικής εξάρτησης από χημικά και τη διασφάλιση ότι τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται είναι, όσο το δυνατόν, πιο ασφαλή για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Τουλάχιστον το 75% των χημικών προϊόντων καθαρισμού που χρησιμοποιούνται για τον τακτικό καθαρισμό (π.χ. καθημερινά, κάθε 2 ημέρες, μετά την αναχώρηση επισκεπτών κ.λπ.) σε όλους τους χώρους της εγκατάστασης φέρουν οικολογικό σήμα αναγνωρισμένο σε διεθνές ή εθνικό επίπεδο.

Αυτό περιλαμβάνει τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τον τακτικό καθαρισμό των δωματίων επισκεπτών, των συνεδριακών χώρων, των εστιατορίων, των κοινόχρηστων χώρων (εξαιρουμένων των πισινών) και των χώρων προσωπικού (εξαιρουμένων των χώρων κουζίνας και πλυντηρίων). 

Συνιστάται επίσης, όπου είναι δυνατό, να αγοράζονται οικολογικά πιστοποιημένες εκδοχές προϊόντων που χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά (π.χ. εβδομαδιαία ή μηνιαία), ώστε να διασφαλίζεται συνέπεια στις πρακτικές βιώσιμης προμήθειας.

Η συμμόρφωση με το κριτήριο αποδεικνύεται βάσει των ποσοτήτων (σε όγκο ή βάρος) προϊόντων τακτικού καθαρισμού που αγοράστηκαν κατά την περίοδο αναφοράς, χρησιμοποιώντας αρχεία αγορών ως βάση υπολογισμού. Η περίοδος αναφοράς αντιστοιχεί στους τελευταίους 24 μήνες πριν την επιθεώρηση(ή στους τελευταίους 6 μήνες για αιτούντες για πρώτη φορά.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στην Γαλλία και την Ολλανδία, το 100% των χημικών προϊόντων τακτικού καθαρισμού πρέπει να διαθέτει οικολογικό σήμα και στη Δανία, Φινλανδία, Σουηδία και Νορβηγία, το 90% των χημικών προϊόντων καθαρισμού που χρησιμοποιούνται για τον τακτικό καθαρισμό σε όλα τα τμήματα της εγκατάστασης έχουν ένα οικολογικό σήμα αναγνωρισμένο σε διεθνές ή εθνικό επίπεδο. Αυτό περιλαμβάνει τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τον τακτικό καθαρισμό των δωματίων των επισκεπτών, συνεδριακούς χώρους, εστιατόρια, κοινόχρηστες περιοχές (με εξαίρεση τις πισίνες) και χώρους προσωπικού (εξαιρουμένων κουζινών και χώρων πλυντηρίων). Στην Γαλλία το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται στο 100% των προϊόντων για τις περιοχές πλυντηρίων και στο 75%των προϊόντων για κουζίνες. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση (λίστες ή τιμολόγια) που δείχνει:

• τη συνολική ποσότητα (όγκος ή βάρος) των χημικών προϊόντων καθαρισμού που χρησιμοποιήθηκαν για τακτικό καθαρισμό κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με τον χρόνο πιστοποίησης), και 

• τα προϊόντα που διαθέτουν αναγνωρισμένο οικολογικό σήμα (και ποιο), ώστε να αποδεικνύεται η συμμόρφωση με το όριο του 75%. 

Κατά την οπτική επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 προϊόντων καθαρισμού, και επιβεβαιώνει επιτόπου ότι τα προϊόντα που επιλέχτηκαν φέρουν τα αντίστοιχα οικολογικά σήματα (μεθοδολογία Γ).

Οι απολυμαντικές ουσίες μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία εάν χρησιμοποιούνται υπερβολικά ή λανθασμένα. Η χρήση τους πρέπει να περιορίζεται σε περιπτώσεις πραγματικής ανάγκης, ώστε να αποφεύγεται η χημική ρύπανση, η μικροβιακή αντοχή, και η περιττή έκθεση των εργαζομένων. Η προτίμηση ασφαλέστερων εναλλακτικών, και η χρήση απολύμανσης μόνο όταν δικαιολογείται, υποστηρίζει τόσο την περιβαλλοντική υπευθυνότητα, όσο και ανησυχίες για την ανθρώπινη υγεία.

Ο τακτικός καθαρισμός των δωματίων επισκεπτών, κοινόχρηστων χώρων ή γενικών επιφανειών, που δεν παρουσιάζουν κρίσιμους υγειονομικούς κινδύνους, δεν περιλαμβάνει χρήση απολυμαντικών. Η χρήση απολυμαντικών ουσιών περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις σαφούς κινδύνου για την υγιεινή ή την υγεία, όπως όταν έντομα, μύκητες, βακτήρια ή ιοί αποτελούν απειλή για την ασφάλεια, και όταν η απολύμανση δεν μπορεί να αντικατασταθεί από άλλες μεθόδους.

Οι απολυμαντικές ουσίες πρέπει να συμμορφώνονται με την εθνική νομοθεσία και να χρησιμοποιούνται μόνο στις προβλεπόμενες συγκεντρώσεις και χρόνους επαφής που αναφέρονται στα Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας ή/και σε άλλα τεχνικά δελτία.

Η εφαρμογή απολύμανσης γίνεται μόνο από εκπαιδευμένο προσωπικό ή εξωτερικούς συνεργάτες με σχετική άδεια. Η σωστή αποθήκευση, χειρισμός και απόρριψη αυτών των ουσιών διασφαλίζεται από την εγκατάσταση (βλ. κριτήριο 5.4).

Η απολύμανση χεριών δεν περιλαμβάνεται σε αυτό το κριτήριο.

Σημείωση εθνικής προσαρμογής: Στη Γαλλία, για τις περιπτώσεις που αναφέρονται επάνω, όπου επιτρέπεται η χρήση απολυμαντικών ουσιών, χρησιμοποιούνται μόνο οικολογικά πιστοποιημένα προϊόντα ή μη χημικά εναλλακτικά.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την γραπτή Τυπική Διαδικασία Λειτουργίας ή ενσωματωμένες διαδικασίες καθαρισμού/υγιεινής που περιγράφουν ποιες απολυμαντικές ουσίες χρησιμοποιούνται, πού χρησιμοποιούνται, και για ποιο σκοπό.

Τα προϊόντα χαρτιού υγιεινής χρησιμοποιούνται ευρέως στον κλάδο φιλοξενίας, και συμβάλλουν στην αύξηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος λόγω κατανάλωσης πρώτων υλών, νερού και χημικής επεξεργασίας. Τα οικολογικά πιστοποιημένα προϊόντα χαρτιού υγιεινής διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα αυτά προμηθεύονται και κατασκευάζονται με πιο βιώσιμο τρόπο, μειώνοντας το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.

Όλα τα προϊόντα χαρτιού που χρησιμοποιούνται (π.χ. χαρτί υγείας, χαρτοπετσέτες, χαρτομάντηλα, χαρτί σάουνας, χαρτί κουζίνας κ.λπ.) πρέπει να είναι διεθνώς ή εθνικά πιστοποιημένα με οικολογικό σήμα.

Σε περίπτωση που δεν διατίθενται στην αγορά προϊόντα χαρτιού με οικολογικό σήμα, γίνεται αποδεκτό ως εναλλακτική λύση το χαρτί που δεν έχει λευκανθεί με χλώριο, υπό την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση μπορεί να τεκμηριώσει την έλλειψη διαθεσιμότητας.

Η συμμόρφωση με το κριτήριο αποδεικνύεται βάσει των ποσοτήτων προϊόντων χαρτιού που αγοράστηκαν κατά την περίοδο αναφοράς, χρησιμοποιώντας καταγραφές αγορών ως βάση υπολογισμού. Η περίοδος αναφοράς αντιστοιχεί στους τελευταίους 24 μήνες πριν την επιθεώρηση (ή τους τελευταίους 6 μήνες για αιτούντες για πρώτη φορά).

Κατά την οπτική επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 προϊόντων χαρτιού και επιβεβαιώνει την ύπαρξη οικολογικών σημάτων στα προϊόντα που επιλέχτηκαν, όπου αυτό ισχύει (μεθοδολογία Γ).

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όταν η εγκατάσταση χρησιμοποιεί χαρτί που δεν έχει λευκανθεί με χλώριο λόγω έλλειψης διαθέσιμων προϊόντων με οικολογικό σήμα, πρέπει επίσης να προσκομίσει τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία για τη μη διαθεσιμότητα στην αγορά (π.χ. δηλώσεις προμηθευτών, στιγμιότυπα οθόνης/κατάλογοι από τοπικούς διανομείς, αρχεία προμηθειών που δείχνουν ότι δεν υπάρχει επιλογή με οικολογικό σήμα κ.λπ.)

Τα απορρυπαντικά πλυντηρίου πιάτων και τα υγρά ξεβγάλματος μπορούν να συμβάλουν στη ρύπανση των υδάτων, και στην εξάντληση πόρων εάν χρησιμοποιούνται υπερβολικά ή επιλέγονται χωρίς περιβαλλοντικά κριτήρια. Η σωστή δοσολογία και η χρήση οικολογικά πιστοποιημένων προϊόντων μειώνουν την απόρριψη χημικών ουσιών, υποστηρίζουν ασφαλέστερες πρακτικές πλυσίματος, και μειώνουν το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα των εργασιών καθαρισμού. 

Η χρήση των απορρυπαντικών πιάτων και των υγρών ξεβγάλματος περιορίζεται στο ελάχιστο (χρησιμοποιείται η σωστή δοσολογία) και τα προϊόντα αυτά πρέπει να διαθέτουν διεθνώς ή εθνικά αναγνωρισμένο οικολογικό σήμα.

Αυτό ισχύει τόσο για τα απορρυπαντικά πλυσίματος στο χέρι όσο και για τα απορρυπαντικά πλυντηρίου και δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα μουλιάσματος, τα προϊόντα στεγνώματος και τα προϊόντα αφαλάτωσης. 

Η συμμόρφωση με το κριτήριο αποδεικνύεται βάσει ποσοτήτων (σε όγκο ή βάρος) των προϊόντων τακτικού καθαρισμού που αγοράστηκαν κατά την περίοδο αναφοράς χρησιμοποιώντας τα αρχεία αγορών ως βάση υπολογισμού. Η περίοδος αναφοράς αντιστοιχεί στους τελευταίους 24 μήνες πριν την επιθεώρηση (ή 6 μήνες για όσους υποβάλλουν αίτηση για πρώτη φορά).

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 προϊόντων απορρυπαντικών πιάτων ή/και υγρών ξεβγάλματος και επιβεβαιώνει την ύπαρξη αντίστοιχων οικολογικών σημάτων στα προϊόντα που επιλέχτηκαν (μεθοδολογία Γ).

Τα απορρυπαντικά πλυντηρίου συμβάλλουν στη ρύπανση των υδάτων και στην εκπομπή χημικών ουσιών στο περιβάλλον, εφόσον δεν χρησιμοποιούνται με υπεύθυνο τρόπο. Η σωστή δοσολογία και η επιλογή προϊόντων με οικολογική σήμανση υποστηρίζουν ασφαλέστερες και πιο βιώσιμες λειτουργίες πλυντηρίου, μειώνουν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο, διατηρώντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα του καθαρισμού.

Η χρήση των απορρυπαντικών πλυντηρίου διατηρείται στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο (χρησιμοποιώντας την σωστή δοσολογία) και όλα τα προϊόντα αυτά φέρουν διεθνώς ή εθνικά αναγνωρισμένη οικολογική σήμανση. Εξαιρούνται ειδικά ή βοηθητικά προϊόντα, όπως ενισχυτικά απορρυπαντικών, απορρυπαντικά για πλύσιμο σφουγγαρίστρας, απορρυπαντικά καθαρισμού χαλιών, μαλακτικά υφασμάτων και αφαιρετικά λεκέδων.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται αποκλειστικά υπηρεσίες πλυντηρίου στον χώρο της εγκατάστασης. Εάν το πλυντήριο έχει ανατεθεί σε εξωτερικό συνεργάτη, η εγκατάσταση θα πρέπει να ενθαρρύνει την εταιρεία πλυντηρίου να χρησιμοποιεί απορρυπαντικά που φέρουν αναγνωρισμένη οικολογική σήμανση.

Η συμμόρφωση με το κριτήριο αποδεικνύεται βάσει των ποσοτήτων (κατά όγκο ή βάρος) των προϊόντων τακτικού καθαρισμού, που αγοράστηκαν κατά την περίοδο αναφοράς, χρησιμοποιώντας τα αρχεία αγορών ως βάση υπολογισμού. Η περίοδος αναφοράς αντιστοιχεί στους τελευταίους 24 μήνες πριν από την επιθεώρηση (ή στους τελευταίους 6 μήνες για αιτούντες για πρώτη φορά).

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Σε Φινλανδία, Γαλλία, Νορβηγία και Σουηδία, το συγκεκριμένο κριτήριο είναι υποχρεωτικό.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 απορρυπαντικών πλυντηρίου και επιβεβαιώνει ότι φέρουν οικολογικές σημάνσεις (μεθοδολογία Γ).

Η χρήση συμπυκνωμένων χημικών προϊόντων καθαρισμού συμβάλλει στη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων συσκευασίας, στη μείωση των εκπομπών από μεταφορές και στη βελτίωση της ακρίβειας δοσολογίας. Η αραίωση στον χώρο της εγκατάστασης διασφαλίζει ότι χρησιμοποιείται μόνο η απαραίτητη ποσότητα προϊόντος, μειώνοντας την υπερβολική χρήση χημικών και τον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο, ενώ ταυτόχρονα προάγει την ασφάλεια του προσωπικού έναντι της έκθεσης σε αυτά, και βελτιώνει την λειτουργική αποδοτικότητα.

Τα χημικά καθαρισμού που χρησιμοποιούνται για τον τακτικό καθαρισμό (π.χ. καθημερινά, κάθε 2 ημέρες, μετά την αναχώρηση των επισκεπτών κ.λπ.) παραλαμβάνονται σε συμπυκνωμένη μορφή και αραιώνονται επιτόπου. Τα προϊόντα καθαρισμού θα πρέπει κατά προτίμηση να παρέχονται σε συστήματα αυτόματων δοσομετρητών, τα οποία αποτρέπουν την άμεση επαφή με τις χημικές ουσίες, καθώς και τις διαρροές.

Η εγκατάσταση διαθέτει ένα αποτελεσματικό και ασφαλές σύστημα αραίωσης, ώστε να αποτρέπεται η υπερβολική χρήση χημικών και να διασφαλίζεται ο σωστός βαθμός αραίωσης για αποτελεσματικό και αποδοτικό καθαρισμό. Τα αυτόματα συστήματα δοσομέτρησης (αραίωσης) προτιμώνται. Επιτρέπονται επίσης και τα ελεγχόμενα χειροκίνητα συστήματα, εφόσον εξασφαλίζουν ακριβή αραίωση και ελαχιστοποιούν την έκθεση (π.χ. σφραγισμένα συστήματα αντλίας με δοσομέτρηση χωρίς επαφή).

Επίσης, γίνονται αποδεκτές ταμπλέτες (στερεά προϊόντα) για τον τακτικό καθαρισμό, ιδιαίτερα σε μικρότερες εγκαταστάσεις, χωρίς συστήματα δοσομέτρησης, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες αραίωσης του κατασκευαστή, και διαλύονται, όπου είναι δυνατόν, σε επαναγεμιζόμενα δοχεία.

Το προσωπικό καθαρισμού και πλυντηρίου ενημερώνεται για τη σωστή χρήση των προϊόντων και τη δοσολογία. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπου απαιτείται χειροκίνητη προσθήκη, το προσωπικό που χειρίζεται τα χημικά λαμβάνει τεκμηριωμένη εκπαίδευση σχετικά με τη σωστή χρήση και την ασφάλεια.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει έγγραφα προμηθευτών ή προϊόντων (π.χ. δελτία πληροφοριών προϊόντων, τεχνικά δελτία ή αρχεία αγορών) που επιβεβαιώνουν, ότι τα προϊόντα τακτικού καθαρισμού αγοράζονται σε συμπυκνωμένη μορφή ή σε μορφή ταμπλέτας.

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου χρησιμοποιείται χειροκίνητη δοσομέτρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει επίσης αρχεία εκπαίδευσης, σχετικά με την ασφάλεια και τον χειρισμό χημικών, για το προσωπικό.

Ο οπτικός έλεγχος επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού συστήματος αραίωσης, το οποίο είναι λειτουργικό και ακολουθεί τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Τα καλλυντικά προϊόντα μπορούν να συμβάλουν στη χημική ρύπανση και να αυξήσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης. Με την επιλογή προϊόντων με οικολογική σήμανση, οι εγκαταστάσεις μειώνουν τα επιβλαβή συστατικά, υποστηρίζουν ασφαλέστερες συνθέσεις, και προωθούν βιώσιμες πρακτικές παραγωγής.

Όλα τα καλλυντικά προϊόντα (σαπούνι, αφρόλουτρο, σαμπουάν, λοσιόν και μαλακτικό μαλλιών) που χρησιμοποιούνται από την εγκατάσταση φέρουν εθνικά ή διεθνώς αναγνωρισμένη οικολογική σήμανση. Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται σε προϊόντα που βρίσκονται στα μπάνια των δωματίων επισκεπτών, στους χώρους προσωπικού, καθώς και στους δημόσιους χώρους.

Επιπλέον της οικολογικής σήμανσης, συνιστάται τα καλλυντικά προϊόντα να μην περιέχουν παραβένιο, λαουρυλοθειικό νάτριο και μη βιώσιμο φοινικέλαιο.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 καλλυντικών προϊόντων και επιβεβαιώνει ότι οι αντίστοιχες οικολογικές σημάνσεις υπάρχουν στα επιλεγμένα προϊόντα (μεθοδολογία Γ).

Τα παραδοσιακά χημικά καθαριστικά μέσα μπορούν να βλάψουν τα οικοσυστήματα, να μειώσουν την ποιότητα του εσωτερικού αέρα και να δημιουργήσουν κινδύνους για την υγεία του προσωπικού και των επισκεπτών όταν χρησιμοποιούνται υπερβολικά ή με ακατάλληλο τρόπο. Με την υιοθέτηση μεθόδων καθαρισμού με μειωμένη χρήση χημικών ή χωρίς χημικά, οι εγκαταστάσεις μειώνουν σημαντικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και βελτιώνουν την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα υγιεινής.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί μεθόδους καθαρισμού με μειωμένη χρήση χημικών ή χωρίς χημικά, οι οποίες ελαχιστοποιούν ή εξαλείφουν την ανάγκη χρήσης χημικών παραγόντων για τουλάχιστον μία καθορισμένη περιοχή, δραστηριότητα ή υπηρεσία, σε τακτική βάση (π.χ. καθημερινά ή εβδομαδιαία). Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν τη χρήση απιονισμένου νερού, καθαρισμό με νερό υψηλής πίεσης, καθαρισμό με ατμό ή άλλες αποτελεσματικές εναλλακτικές, που μειώνουν την εξάρτηση από παραδοσιακά χημικά προϊόντα.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται συγκεκριμένα στον γενικό καθαρισμό επιφανειών σε χώρους όπως κοινόχρηστοι δημόσιοι χώροι, δωμάτια επισκεπτών ή αίθουσες συνεδριάσεων. Οι κουζίνες, οι τουαλέτες, οι πισίνες και οι χώροι σπα, εξαιρούνται από το συγκεκριμένο κριτήριο λόγω ειδικών υγειονομικών κανονισμών.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει την γραπτή της Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας για τον τακτικό καθαρισμό στον σχετικό χώρο, δραστηριότητα ή υπηρεσία, η οποία αποδεικνύει τη χρήση μεθόδων μειωμένης χρήσης χημικών ή χωρίς χημικά.

Εναλλακτικά, επιτόπια οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη του εξοπλισμού καθαρισμού με μειωμένη χρήση χημικών ή χωρίς χημικά.

Τα προϊόντα που περιέχουν αρώματα συμβάλλουν στην εσωτερική ατμοσφαιρική ρύπανση, αυξάνουν τον κίνδυνο αλλεργικών αντιδράσεων, και εισάγουν περιττές χημικές ενώσεις στο περιβάλλον. Με τη χρήση προϊόντων χωρίς άρωμα και χωρίς αρωματικές ουσίες σε πρακτικές τακτικού καθαρισμού και πλυσίματος, οι εγκαταστάσεις προστατεύουν την υγεία των επισκεπτών και του προσωπικού, μειώνουν το χημικό τους αποτύπωμα και υποστηρίζουν ένα ασφαλέστερο εσωτερικό περιβάλλον.

Η εγκατάσταση δεν χρησιμοποιεί κανένα προϊόν πλύσης, καθαρισμού ή φροντίδας δωματίων που περιέχει άρωμα ή αρωματικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων ψεκαστήρων, απορρυπαντικών και καθαριστικών επιφανειών.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται σε όλους τους χώρους της εγκατάστασης (συμπεριλαμβανομένων των δωματίων επισκεπτών, των χώρων πλυντηρίου, των κοινοχρήστων χώρων και των αιθουσών συνεδριάσεων), ανεξάρτητα από το εάν το προσωπικό της εγκατάστασης εκτελεί το πλύσιμο και τον καθαρισμό, ή αν η εργασία έχει ανατεθεί σε εξωτερικό συνεργάτη.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιλέγει τυχαίο δείγμα 3 προϊόντων που χρησιμοποιούνται για πλύσιμο, καθαρισμό και φροντίδα δωματίων και επιβεβαιώνει επί τόπου ότι δεν αναγράφεται άρωμα ή αρωματική ουσία στα επιλεγμένα προϊόντα (μεθοδολογία Γ).

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου το πλύσιμο και ο καθαρισμός έχουν ανατεθεί σε εξωτερικό συνεργάτη, η εγκατάσταση παρουσιάζει δήλωση του συνεργάτη, που επιβεβαιώνει ότι τα χρησιμοποιούμενα προϊόντα πλύσης/καθαρισμού δεν περιέχουν άρωμα ή αρωματικές ουσίες.

Για την προστασία της υγείας και της άνεσης των επισκεπτών και του προσωπικού, καθώς και για τη μείωση της εσωτερικής ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από το κάπνισμα ή το άτμισμα, όλοι οι εσωτερικοί χώροι εστιατορίων είναι χώροι μη καπνιζόντων. Επίσης, οι κοινόχρηστοι χώροι της εγκατάστασης διατηρούνται είτε ως χώροι μη καπνιζόντων είτε με σαφώς διαχωρισμένες ζώνες καπνίσματος. Η καθιέρωση σαφών πολιτικών απαγόρευσης καπνίσματος βελτιώνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, αποτρέπει την έκθεση σε παθητικό κάπνισμα, και υποστηρίζει ένα υγιέστερο περιβάλλον για όλους.

Οι εσωτερικοί χώροι εστιατορίων είναι χώροι μη καπνιζόντων. Οι υπόλοιποι κοινόχρηστοι χώροι είναι είτε χώροι μη καπνιζόντων, είτε η ζώνη μη καπνιζόντων (εσωτερική και εξωτερική) είναι διαχωρισμένη από τη ζώνη καπνίσματος, έτσι ώστε τα άτομα που κάθονται στη ζώνη μη καπνιζόντων, να μην επηρεάζονται από τους καπνιστές.

Ο φυσικός διαχωρισμός μπορεί να περιλαμβάνει δομικά εμπόδια (π.χ. τοίχους, διαχωριστικά, φράχτες), μια σταθερή και οριοθετημένη ζώνη καπνίσματος σε κατάλληλη απόσταση, ή άλλα μέτρα που αποτρέπουν τους καπνιστές από το να κάθονται ή να στέκονται δίπλα σε μη καπνιστές. Οι ζώνες μη καπνιζόντων και καπνίσματος επισημαίνονται σαφώς με κατανοητές πινακίδες.

Επιπλέον, η εγκατάσταση παρέχει, στις καθορισμένες ζώνες καπνίσματος, σταχτοδοχεία ή πυρασφαλείς κάδους για αποτσίγαρα με σαφή σήμανση. Συνιστάται η ζώνη μη καπνιζόντων να είναι μεγαλύτερη από τη ζώνη καπνίσματος.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι:

• το κάπνισμα δεν επιτρέπεται σε όλους τους εσωτερικούς χώρους εστιατορίων

• όλοι οι άλλοι κοινόχρηστοι χώροι είναι, είτε χώροι μη καπνιζόντων, είτε υπάρχει φυσικός διαχωρισμός και πινακίδες που υποδεικνύουν τα τμήματα καπνίσματος και τμήματα μη καπνίσματος

• όλες οι καθορισμένες ζώνες καπνίσματος είναι εξοπλισμένες με σταχτοδοχεία ή κάδους τσιγάρων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σωστά. Δηλαδή ο περιβάλλων χώρος τους είναι απαλλαγμένος από αποτσίγαρα. Εάν εντοπίζονται αποτσίγαρα, η εγκατάσταση πρέπει να εφαρμόσει εκπαίδευση ή άλλα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή χρήση και συντήρηση της ζώνης καπνίσματος. 

Οι εσωτερικοί χώροι μη καπνιζόντων μειώνουν τους κινδύνους για την υγεία, αποτρέπουν την έκθεση σε παθητικό κάπνισμα, και συμβάλλουν στη διατήρηση καθαρών και άνετων χώρων φιλοξενίας. Η εξασφάλιση δωματίων επισκεπτών και αιθουσών συνεδριάσεων χωρίς καπνό, συντελεί στην ικανοποίηση των επισκεπτών, και μειώνει τις οσμές και τα κατάλοιπα που μπορεί να συσσωρευτούν από το κάπνισμα σε εσωτερικούς χώρους.

Όλα τα δωμάτια επισκεπτών και οι αίθουσες συνεδριάσεων είναι χώροι μη καπνιζόντων.

Σε χώρες όπου αυτό δεν είναι εφικτό λόγω νομοθετικών ή πολιτισμικών απαιτήσεων, οι αίθουσες συνεδριάσεων είναι υποχρεωτικά χώροι μη καπνιζόντων, χωρίς εξαίρεση, και τουλάχιστον το 75% των δωματίων επισκεπτών είναι χώροι μη καπνιζόντων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνιστάται τα δωμάτια καπνιστών να βρίσκονται σε φυσικά διακριτή περιοχή, όπως διαφορετική πτέρυγα ή όροφο της εγκατάστασης, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν επηρεάζουν καθόλου τους επισκέπτες σε δωμάτια μη καπνιζόντων (π.χ. μέσω μεταφοράς καπνού σε μπαλκόνια). Επιπλέον, διασφαλίζεται ότι όλα τα δωμάτια καπνιστών αερίζονται επαρκώς (τουλάχιστον 1 ώρα) πριν την άφιξη νέων επισκεπτών.

Οι περιοχές με δωμάτια μη καπνιστών και καπνιστών σηματοδοτούνται, ώστε να είναι εύκολα κατανοητό. Η εγκατάσταση αναπτύσσει σχέδιο για να διασφαλίσει ότι το 100% των δωματίων επισκεπτών γίνονται δωμάτια μη καπνιζόντων. 

Επιπλέον, στις ζώνες καπνίσματος, η εγκατάσταση παρέχει σταχτοδοχεία, ή πυρασφαλείς κάδους για αποτσίγαρα με σωστή σήμανση. 

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στο Βέλγιο και στη Σουηδία, όλα τα δωμάτια συνεδριάσεων και επισκεπτών είναι χώροι μη καπνιζόντων χωρίς εξαίρεση.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση, ο επιθεωρητής επιβεβαιώνει ότι όλα τα δωμάτια επισκεπτών και οι αίθουσες συνεδριάσεων είναι χώροι μη καπνιζόντων.

Σε ειδικές περιπτώσεις, σε χώρες όπου αυτό δεν είναι εφικτό λόγω νομοθετικών ή πολιτισμικών απαιτήσεων, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• τεκμηρίωση (π.χ. κατάλογος δωματίων) που αποδεικνύει ότι όλες οι αίθουσες συνεδριάσεων, και τουλάχιστον το 75% των δωματίων επισκεπτών, είναι για μη καπνίζοντες

• αποδεικτικά σχεδίου μετάβασης προς το 100% των δωματίων επισκεπτών να είναι μη καπνιστών.

Σε αυτή την περίπτωση, η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη σαφούς φυσικού διαχωρισμού δωματίων καπνιστών και μη καπνιστών, υποστηριζόμενου από εμφανή σήμανση, καθώς και καθορισμένων ζωνών καπνίσματος εξοπλισμένων με σταχτοδοχεία ή πυρασφαλείς κάδους τσιγάρων, και τον περιβάλλοντα χώρο τους απαλλαγμένο από αποτσίγαρα.

Για ιδανικό περιβάλλον και προστασία της υγείας του προσωπικού και των επισκεπτών, είναι σημαντικό το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας να ρυθμίζεται μέσω μιας εσωτερικής πολιτικής. Οι σαφείς πολιτικές και οι καθορισμένοι χώροι καπνίσματος, συμβάλλουν ώστε τα άτομα που δεν καπνίζουν να μην εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα και να διασφαλίζεται ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον.

Οι χώροι για το κοινό και το προσωπικό είναι χώροι μη καπνιζόντων. Όπου επιτρέπεται το κάπνισμα από το προσωπικό, η εγκατάσταση διαθέτει κανόνες σχετικά με το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας. Οι κανόνες περιλαμβάνουν ρυθμίσεις σχετικά με το πότε και πού επιτρέπεται να καπνίζει το προσωπικό, και αφορά σε όλους τους τύπους τσιγάρων και πίπας.

Το προσωπικό επιτρέπεται να καπνίζει μόνο σε φυσικά διαχωρισμένους χώρους, έτσι ώστε ο καπνός να μην έχει καμία αρνητική επίδραση σε επισκέπτες ή προσωπικό που βρίσκονται σε μη καπνιστικούς χώρους/δωμάτια. Επιπλέον, η εγκατάσταση παρέχει στις καθορισμένες ζώνες καπνίσματος σταχτοδοχεία ή πυρασφαλείς κάδους για αποτσίγαρα με σωστή σήμανση.

Συνιστάται η πολιτική καπνίσματος να γίνεται σταδιακά πιο αυστηρή, για παράδειγμα με προοδευτικό περιορισμό του καπνίσματος κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας. Επίσης, συνιστάται η εγκατάσταση να οργανώνει ετήσια ενημερωτική εκπαίδευση για το προσωπικό, σχετικά με τις επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία και το περιβάλλον.

Σε χώρες όπου υπάρχει νομοθεσία που ρυθμίζει το κάπνισμα σε δημόσιους και εργασιακούς χώρους, η εγκατάσταση συμμορφώνεται με αυτές, σε όλες τις περιπτώσεις.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τους γραπτούς κανόνες καπνίσματος για το προσωπικό, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με το πότε και πού επιτρέπεται το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας, καθώς και με ποιον τρόπο η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι αυτό δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία, ή ενόχληση για τα μη καπνίζοντα μέλη του προσωπικού και τους επισκέπτες.

Η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη των καθορισμένων χώρων καπνίσματος προσωπικού, ότι αυτοί είναι φυσικά διαχωρισμένοι και ότι δεν επηρεάζουν τους μη καπνιστές.

Η ποιότητα του εσωτερικού αέρα επηρεάζει άμεσα την υγεία, την άνεση και την ευημερία του προσωπικού και των επισκεπτών. Η τακτική παρακολούθηση βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό ρύπων και προβλημάτων εξαερισμού, διασφαλίζοντας ένα ασφαλές και υγιές εσωτερικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα αποτρέπει μακροχρόνιους κινδύνους, όπως αναπνευστικά προβλήματα, ανάπτυξη μούχλας ή έκθεση σε χημικές ουσίες.

Η ποιότητα του εσωτερικού αέρα στην εγκατάσταση παρακολουθείται τακτικά (συμπεριλαμβανομένων των χώρων σπα, των πισινών και των υπόγειων τεχνικών χώρων). Τοποθετείται σύστημα τακτικής παρακολούθησης (παρακολούθηση τουλάχιστον μία φορά ετησίως) σε τουλάχιστον 2 τμήματα της εγκατάστασης. Η επιλογή των περιοχών ελέγχου λαμβάνει υπόψη εκείνες, που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο έκθεσης σε κακή ποιότητα αέρα.

Οι ελεγχόμενες παράμετροι, περιλαμβάνουν τουλάχιστον 3 από την ακόλουθη λίστα, ανάλογα με το τοπικό πλαίσιο και τους εντοπισμένους κινδύνους:

α) τον αριθμό εναλλαγών αέρα ανά ώρα
β) τη θερμοκρασία και τη σχετική υγρασία, για την αποτροπή ανάπτυξης μούχλας
γ) το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂)
δ) τις Πτητικές Οργανικές Ενώσεις, οι οποίες είναι συνηθισμένες εκπομπές από έπιπλα, εξοπλισμό και εγκαταστάσεις, καθαριστικά προϊόντα, αποσμητικά χώρου και συνθετικά αρώματα
ε) τα αιωρούμενα σωματίδια (PM₂.₅ ή PM₁₀) από αερομεταφερόμενη σκόνη, καπνό ή εξωτερική ρύπανση
ζ) το ραδόνιο, ιδιαίτερα σε υπόγειους χώρους (ανάλογα με την τοπική γεωλογία και τους κανονισμούς) 
η) τα οξείδια του αζώτου (NOx), κυρίως σε κουζίνες, χώρους στάθμευσης ή περιοχές κοντά σε κυκλοφορία οχημάτων.

Τηρούνται οι τοπικές και εθνικές νομοθεσίες/κανονισμοί και οι τιμές δεν υπερβαίνουν τα όρια που καθορίζονται από σχετικά εθνικά ή διεθνή πρότυπα (π.χ. Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Αέρα του ΠΟΥ, εθνικά όρια επαγγελματικής ασφάλειας).

Εάν οι τιμές υπερβούν το όριο, λαμβάνονται υπεύθυνες δράσεις, δίνοντας προτεραιότητα σε ενεργειακά αποδοτικές λύσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου (π.χ. αερισμός των χώρων με άνοιγμα παραθύρων σε τακτική βάση, ρύθμιση του συστήματος εξαερισμού, τοποθέτηση καθαριστών αέρα ή συστημάτων απολύμανσης, χρήση φυτών που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα όπου είναι κατάλληλο κ.λπ.).

Κατά την αντικατάσταση επίπλων, υποδομών και εξοπλισμού, προτιμώνται επιλογές χαμηλών εκπομπών, ωστόσο πρέπει να αποφεύγεται η αντικατάσταση πριν το τέλος του κύκλου ζωής τους. Για αναλώσιμα προϊόντα όπως απορρυπαντικά και αποσμητικά χώρου, συνιστάται η μετάβαση σε επιλογές χαμηλών Πτητικών Οργανικών Ενώσεων ή επιλογές προϊόντων χωρίς αρώματα, κατά την αναπλήρωση αποθεμάτων.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση που αποδεικνύει τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της ποιότητας του εσωτερικού αέρα.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου οι τιμές έχουν υπερβεί το όριο, παρουσιάζονται διορθωτικές ενέργειες που έχουν ληφθεί.

Για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την υποστήριξη της κοινωνικής βιωσιμότητας, η εγκατάσταση ενσωματώνει αυθεντικά τοπικά υλικά, παραδόσεις και γνώσεις στις λειτουργίες της ή στις φυσικές της δομές. Αυτό ενισχύει την ταυτότητα της κοινότητας, σέβεται την τοπική κληρονομιά και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη ενισχύει, αντί να αποδυναμώνει τον πολιτιστικό ιστό του προορισμού.

Η εγκατάσταση ενσωματώνει κατάλληλες και βιώσιμες τοπικές πρακτικές και υλικά στη λειτουργία της ή κατά την ανακαίνιση ή κατασκευή. Έμφαση δίνεται στον σεβασμό και στην ενσωμάτωση αυθεντικών στοιχείων της παραδοσιακής ή σύγχρονης τοπικής κουλτούρας, της κοινωνικής ή πολιτιστικής κληρονομιάς, της τοπικής χειροτεχνίας, της καλλιτεχνικής έκφρασης, και των σχεδιαστικών παραδόσεων που είναι χαρακτηριστικές της περιοχής.

Τόσο τα απτά στοιχεία (π.χ. υλικά, μέθοδοι κατασκευής) όσο και τα άυλα στοιχεία (π.χ. παραδοσιακή γνώση, πολιτιστική έκφραση) της κληρονομιάς είναι σημαντικά. Πρέπει να τηρείται η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των εργασιών ανακαίνισης ή κατασκευής, χωρίς να χάνονται τα οφέλη που προκύπτουν για την πολιτιστική και κοινωνική κληρονομιά.

Η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να συνεργάζεται και να αξιοποιεί την τοπική εκπαίδευση, γνώση και τεχνογνωσία, σχετικά με τη χρήση υλικών, τεχνολογιών και εργαλείων για βιώσιμες ανακαινίσεις ή κατασκευές. Όταν χρησιμοποιούνται πολιτιστικά στοιχεία, η εγκατάσταση ζητά επιβεβαίωση από τους αρμόδιους τοπικούς φορείς ή εμπειρογνώμονες ότι η χρήση αυτή είναι κατάλληλη και γίνεται με σεβασμό. Η εγκατάσταση συμμορφώνεται πάντα με την εθνική και τοπική νομοθεσία και κανονισμούς σχετικά με ανακαινίσεις ή την κατασκευή νέων κτιρίων.

Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα των υλικών και των κατασκευαστικών έργων, διασφαλίζοντας ότι οι πρακτικές δεν σέβονται μόνο την κληρονομιά, αλλά ενισχύουν και την ανθεκτικότητα και την μακροχρόνια βιωσιμότητα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο κριτήριο εστιάζει στις πολιτιστικές και κοινωνικές πτυχές βιωσιμότητας της φυσικής παρουσίας και των λειτουργικών πρακτικών της εγκατάστασης, ενώ η περιβαλλοντική βιωσιμότητα (π.χ. ενεργειακή απόδοση, εξοικονόμηση νερού) καλύπτεται ξεχωριστά.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• αποδεικτικά της συνάφειας των χρησιμοποιούμενων υλικών ή πρακτικών με την τοπική κουλτούρα και την κοινωνική ή πολιτιστική κληρονομιά

• αναφορές σε συνεργασία ή συζήτηση με τοπικούς ειδικούς, τεχνίτες, πολιτιστικούς οργανισμούς ή κοινοτικές ομάδες, όπου είναι εφαρμόσιμο

• φωτογραφίες, σχέδια, περιγραφές προμηθευτών ή γραπτές δηλώσεις που δείχνουν πώς η τοπική πολιτιστική κληρονομιά ή γνώση ενσωματώθηκε στη λειτουργία, τις ανακαινίσεις ή τα κατασκευαστικά έργα

• σύντομη δήλωση (π.χ. από την εγκατάσταση ή τους ειδικούς) που επιβεβαιώνει ότι τα πολιτιστικά στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν με κατάλληλο τρόπο και σεβασμό. 

Για την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της χρήσης γης και την υποστήριξη της βιοποικιλότητας, των υγιών εδαφών και των φυσικών κύκλων νερού, η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι τόσο οι νέες κατασκευές, όσο και τα έργα ανακαίνισης, σχεδιάζονται και υλοποιούνται, λαμβάνοντας υπόψη τα τοπικά οικοσυστήματα, την οικολογική συνέχεια (αρχές πράσινων, μπλε και καφέ υποδομών, όπου αναγνωρίζεται ο ρόλος της διαφύλαξης της εδαφικής συνέχειας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας) και τη συνολική περιβαλλοντική υγεία.

Πριν από οποιαδήποτε νέα ανάπτυξη, επέκταση ή σημαντικό κατασκευαστικό/ανακαινιστικό έργο, η εγκατάσταση αποδεικνύει πώς έχουν αξιολογηθεί και αντιμετωπιστεί οι πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, και οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.

Αυτό συνήθως λαμβάνει τη μορφή οικολογικής αξιολόγησης (π.χ. μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μελέτη βιοποικιλότητας ή ισοδύναμο), όπως απαιτείται από τις εθνικές ή περιφερειακές αρχές. Σε αυτή την περίπτωση, η εγκατάσταση ακολουθεί τη σχετική διαδικασία και τηρεί έγγραφα τεκμηρίωσης.

Όπου τέτοιες αξιολογήσεις δεν απαιτούνται από τις αρχές ή δεν καλύπτουν ρητά τη βιοποικιλότητα, η εγκατάσταση αποδεικνύει πώς λήφθηκαν υπόψη οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα (π.χ. διατηρώντας τις περιοχές με βλάστηση, αποφεύγοντας την πρόκληση βλαβών σε τοπικά είδη και οικοτόπους, διατηρώντας τους υφιστάμενους οικολογικούς διαδρόμους στο χώρο κ.λπ.), στο έδαφος και στον υδρολογικό κύκλο. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει διαβούλευση με σχετικούς ειδικούς (π.χ. διαχειριστές προστατευόμενων περιοχών, περιβαλλοντικές αρχές/ΜΚΟ ή πιστοποιημένους συμβούλους) ή χρήση δημόσια διαθέσιμων χαρτών βιοποικιλότητας, μητρώων ειδών ή εργαλείων χωροταξικού σχεδιασμού.

Για όλα τα έργα, η εγκατάσταση δίνει προτεραιότητα στη χρήση διαπερατών ή μη στεγανοποιημένων επιφανειών (π.χ. χαλίκι, διαπερατό/πορώδες δάπεδο, φυτεμένη εδαφοκάλυψη). Οι στεγανοποιημένες επιφάνειες (π.χ. άσφαλτος, σκυρόδεμα) αποφεύγονται όπου είναι εφικτό. Εάν η χρήση τους δικαιολογείται για τεχνικούς ή λόγους ασφάλειας, εφαρμόζονται αντισταθμιστικά μέτρα, όπως κήποι βροχής, ζώνες διήθησης ή φυτεμένες ζώνες προστασίας.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τεκμηρίωση της οικολογικής αξιολόγησης ή ισοδύναμης διαδικασίας που πραγματοποιήθηκε από την ίδια, ή από εξωτερικούς ειδικούς για νέα ανάπτυξη, επέκταση ή σημαντικά έργα κατασκευής/ανακαίνισης.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου υπάρχουν στεγανοποιημένες επιφάνειες, η επιτόπια οπτική επιθεώρηση επιβεβαιώνει ότι αυτές δικαιολογούνται για τεχνικούς λόγους ή λόγους ασφάλειας, και ότι έχουν εφαρμοστεί αντισταθμιστικά μέτρα (π.χ. κήποι βροχής, ζώνες διήθησης, φυτεμένες προστατευτικές ζώνες βλάστησης).

Οι εργασίες ανακαίνισης και κατασκευής στον τομέα της φιλοξενίας μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το περιβάλλον μέσω της επιλογής δομικών υλικών, τα οποία επηρεάζουν την κατανάλωση ενέργειας, τις εκπομπές, τα απόβλητα και την ποιότητα του εσωτερικού αέρα. Προτιμώντας βιώσιμα, και ανθεκτικά υλικά, χαμηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, προστατεύουν την ανθρώπινη υγεία και προάγουν πιο υπεύθυνη χρήση πόρων.

Για εργασίες ανακαίνισης ή κατασκευής που πραγματοποιήθηκαν κατά τους τελευταίους 24 μήνες (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μήνες (για τους αιτούντες για πρώτη φορά), η εγκατάσταση αποδεικνύει τη χρήση βιώσιμων δομικών υλικών και υλικών φινιρίσματος.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι τουλάχιστον 2 τύποι υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στις εργασίες (π.χ. χρώματα/επικαλύψεις/βερνίκια, ξύλο και φυτικά υλικά, δάπεδα, μονώσεις, συγκολλητικά/στεγανωτικά, άλλα σχετικά υλικά) πληρούν τις απαιτήσεις βιώσιμων προϊόντων που αναφέρονται παρακάτω. Αυτό εφαρμόζεται σε χρώματα, επιστρώσεις, βερνίκια, ξύλο, δάπεδα, μονώσεις, συγκολλητικά, στεγανωτικά και άλλα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στα έργα.

Αποδεκτά βιώσιμα προϊόντα περιλαμβάνουν:

α) χρώματα και επιστρώσεις που φέρουν εθνικά ή διεθνώς αναγνωρισμένα οικολογικά σήματα ή/και πιστοποιημένες χαμηλές εκπομπές Πτητικών Οργανικών Ενώσεων, χωρίς βαρέα μέταλλα

β) ξύλινα και φυτικής προέλευσης υλικά, που φέρουν αναγνωρισμένες πιστοποιήσεις, οι οποίες διασφαλίζουν βιώσιμες πρακτικές συγκομιδής και, όπου είναι εφικτό, τοπικής προέλευσης

γ) δάπεδα, μονωτικά υλικά, συγκολλητικά, στεγανωτικά και άλλα προϊόντα κατασκευής/ανακαίνισης με αναγνωρισμένα οικολογικά σήματα, χαμηλές χημικές εκπομπές ή ανακυκλωμένο περιεχόμενο.

Τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται συμμορφώνονται με την εθνική νομοθεσία. Η επιλογή τους βασίζεται στη μείωση των κινδύνων για την υγεία των επισκεπτών και των εργαζομένων, και στη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Συνιστάται, όπου είναι ασφαλές και κατάλληλο για χρήση, και όπου μπορούν να εκτιμηθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, να δίνεται προτεραιότητα σε μεταχειρισμένα ή ανακυκλωμένα υλικά, για τη μείωση της χρήσης πόρων και αποβλήτων. Ωστόσο, ορισμένα υλικά (π.χ. μονωτικά, πυρανθεκτικά προϊόντα) ενδέχεται να μην είναι κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση, λόγω απαιτήσεων ασφάλειας ή απόδοσης.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• κατάλογο των βιώσιμων υλικών που αγοράστηκαν/χρησιμοποιήθηκαν για τους 2 επιλεγμένους τύπους υλικών κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης)

• έγγραφα για τα υλικά αυτά (π.χ. τιμολόγια, τεχνικές προδιαγραφές, ή πιστοποιητικά) στα οποία φαίνονται οικολογικά σήματα, πιστοποιήσεις ή άλλα επαληθευμένα χαρακτηριστικά χαμηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου, όπως αναφέρονται παραπάνω. 

Όπου είναι εφικτό, η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει την χρήση προϊόντων με οικολογική σήμανση ή πιστοποίηση βιωσιμότητας.

Για τη μείωση των κινδύνων προς τα οικοσυστήματα, τη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία, η εγκατάσταση περιορίζει τη χρήση αγροχημικών προϊόντων. Προτιμώντας βιολογικά ή φυσικά εναλλακτικά, η εγκατάσταση υποστηρίζει την οικολογική ισορροπία, πιο υγιείς χώρους πρασίνου και πιο υπεύθυνη διαχείριση γης.

Δεν επιτρέπεται η τακτική χρήση αγροχημικών προϊόντων, όπως φυτοφάρμακα (συμπεριλαμβανομένων ζιζανιοκτόνων, εντομοκτόνων, μυκητοκτόνων, τρωκτικοκτόνων, μαλακιοκτόνων, νηματωδοκτόνων, ρυθμιστών ανάπτυξης φυτών, αποφυλλωτικών και αποξηραντικών), λιπασμάτων και ρυθμιστών ανάπτυξης φυτών.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει προσέγγιση Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Επιβλαβών Οργανισμών (IPM) ή ισοδύναμο σύστημα, με την ακόλουθη ιεράρχηση:

• δίνεται προτεραιότητα σε προληπτικές και μη χημικές μεθόδους, όπως μηχανικός έλεγχος ζιζανίων, χρήση φλογοβόλων, διαχείριση υγείας εδάφους μέσω κομποστοποίησης κ.λπ. 

• εάν απαιτείται παρέμβαση λόγω αναγκαιότητας (π.χ. κίνδυνοι υγιεινής ή ασφάλειας ή συγκεκριμένες ανάγκες γονιμότητας εδάφους), χρησιμοποιούνται βιολογικές ή φυσικές εναλλακτικές επιλογές (π.χ. βιολογικά λιπάσματα, φυσικά βελτιωτικά εδάφους ή απωθητικά παρασίτων εγκεκριμένα σύμφωνα με τα πρότυπα βιολογικής καλλιέργειας)

• μόνο όταν δεν υπάρχουν βιολογικές ή φυσικές εναλλακτικές, επιτρέπεται η χρήση αγροχημικών προϊόντων. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιούνται μόνο προϊόντα «έτοιμα προς χρήση», κατά προτίμηση βραδείας αποδέσμευσης και εφαρμοζόμενα μία φορά ετησίως στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο. Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση γλυφοσάτης και όλων των προϊόντων που καταγράφονται από το Forest Stewardship Council (FSC) ως Εξαιρετικά Επικίνδυνα Φυτοφάρμακα.

Ο χειρισμός αγροχημικών προϊόντων μπορεί να πραγματοποιείται μόνο από προσωπικό ή εξωτερικούς συνεργάτες που έχουν εκπαιδευτεί/αδειοδοτηθεί για τον σκοπό αυτό (βλ. κριτήριο 1.21). Κατά την εφαρμογή, πρέπει να λαμβάνονται όλα τα σχετικά μέτρα ασφάλειας, όπως χρήση ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού και χρήση δελτίων δεδομένων ασφαλείας με τις συνιστώμενες δοσολογίες. Πρέπει να τηρείται ετήσιο πρόγραμμα εφαρμογής και γραπτά αρχεία χρήσης του προϊόντος (συμπεριλαμβανομένων των ποσοτήτων που χρησιμοποιούνται). Οι χημικές ουσίες αποθηκεύονται σωστά (βλ. κριτήριο 5.4) και τα άδεια δοχεία απορρίπτονται σύμφωνα με την εθνική/τοπική νομοθεσία.

Συνιστάται η ανάθεση ετήσιου ελέγχου εδάφους σε εξωτερικό ειδικό, για τη διαχείριση λιπασμάτων και την παρακολούθηση της υγείας του εδάφους διαχρονικά.

Το κριτήριο αυτό εφαρμόζεται επίσης όταν η εγκατάσταση αναθέτει σε εξωτερική εταιρεία τη συντήρηση των χώρων πρασίνου της.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει τη γραπτή της προσέγγιση Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Επιβλαβών Οργανισμών ή ισοδύναμο σύστημα, που επιβεβαιώνει ότι τα αγροχημικά προϊόντα χρησιμοποιούνται μόνο λόγω αναγκαιότητας και ως έσχατη λύση όταν δεν υπάρχουν βιολογικές ή φυσικές εναλλακτικές.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• αρχεία εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων ονόματος προϊόντος, σκοπού, δοσολογίας και συχνότητας, εφόσον χρησιμοποιούνται αγροχημικά 

• εάν η συντήρηση γίνεται από εξωτερικό συνεργάτη, έγγραφο του εργολάβου σχετικά με τη χρήση αγροχημικών στους χώρους της εγκατάστασης. 

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση και όπου είναι εφαρμόσιμο, ο επιθεωρητής εξετάζει δείγμα 3 αρχείων εφαρμογής και τα συγκρίνει με τις παρατηρούμενες πρακτικές για να επιβεβαιώσει ότι τα αγροχημικά χρησιμοποιούνται μόνο όταν είναι απαραίτητα, και ως έσχατη λύση, σύμφωνα με την προσέγγιση Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Επιβλαβών Οργανισμών της εγκατάστασης (μεθοδολογία Γ).

Ο συμβατικός εξοπλισμός κήπων που λειτουργεί με καύσιμα συμβάλλει στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, στην ηχορύπανση και στην κακή ποιότητα του αέρα. Αυτό επηρεάζει αρνητικά το περιβάλλον, το προσωπικό, τους επισκέπτες και τις γύρω κοινότητες. Με την επιλογή χειροκίνητου ή ηλεκτρικού εξοπλισμού, οι εγκαταστάσεις μειώνουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα, βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας και προωθούν πιο βιώσιμη διαχείριση των χώρων πρασίνου. 

Όλος ο εξοπλισμός συντήρησης κήπων (συμπεριλαμβανομένων χλοοκοπτικών, θαμνοκοπτικών, φυσητήρων φύλλων και παρόμοιων μηχανημάτων) που αγοράστηκε κατά τους τελευταίους 24 μήνες (για τους υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση) ή 6 μήνες (για τους αιτούντες για πρώτη φορά) είναι ενεργειακά αποδοτικός, χαμηλού θορύβου και χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο εξοπλισμός μπορεί να είναι χειροκίνητος ή ηλεκτρικός.

Για ρομποτικά χλοοκοπτικά, συνιστάται να μην λειτουργούν τη νύχτα και να χρησιμοποιούνται μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας ή νωρίς το βράδυ, ώστε να ελαχιστοποιείται η όχληση της άγριας ζωής.

Το κριτήριο αυτό είναι Υποχρεωτικό (Υ) για εγκαταστάσεις με έκταση χλοοτάπητα έως 4.000 m²· για μεγαλύτερες εκτάσεις αποτελεί Κατευθυντήρια οδηγία (Κ).

Το κριτήριο αυτό εξακολουθεί να ισχύει όταν η εγκατάσταση αναθέτει σε εξωτερική εταιρεία τη συντήρηση των χώρων πρασίνου της.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει έγγραφα που δείχνουν ότι ο εξοπλισμός συντήρησης κήπων που αγοράστηκε κατά τους τελευταίους 24 ή 6 μήνες (ανάλογα με το έτος πιστοποίησης), είτε από την ίδια είτε από τους εξωτερικούς συνεργάτες, είναι ηλεκτρικός ή χειροκίνητος.

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου η συντήρηση πραγματοποιείται από εξωτερική εταιρεία, παρουσιάζεται γραπτή βεβαίωση του εργολάβου ότι η χρήση εξοπλισμού/μηχανημάτων στους χώρους της εγκατάστασης γίνεται σύμφωνα με τις παραπάνω κατευθυντήριες οδηγίες.

Οι χώροι πρασίνου ενισχύουν την ικανοποίηση των επισκεπτών και τη βιοποικιλότητα, αλλά μπορεί να προκαλέσουν περιττή κατανάλωση νερού και περιβαλλοντικές επιπτώσεις εάν δεν συντηρούνται με σωστό τρόπο. Η υπεύθυνη συντήρηση διασφαλίζει υγιή βλάστηση εξοικονομεί πόρους, διατηρεί την οπτική ποιότητα και λειτουργικότητα των εξωτερικών χώρων, και υποστηρίζει τα τοπικά οικοσυστήματα.

Η εγκατάσταση διασφαλίζει ότι οι χώροι πρασίνου και οι διακοσμητικοί κήποι συντηρούνται σύμφωνα με τις αρχές της οικολογικής διαχείρισης. Οι πρακτικές συντήρησης προσαρμόζονται στο τοπικό κλίμα, το περιβαλλοντικό πλαίσιο, και τις εποχικές μεταβολές, ενώ υποστηρίζουν την οικολογική ποικιλομορφία και αποφεύγουν τη διατάραξη της τοπικής άγριας ζωής.

Η ενέργεια (α) παρακάτω είναι πάντα υποχρεωτική, και η εγκατάσταση ενθαρρύνεται να εφαρμόζει τουλάχιστον μία επιπλέον ενέργεια. Παραδείγματα πρόσθετων ενεργειών περιλαμβάνονται στα σημεία (β)–(ε):

α) αποδοτικές και στοχευμένες μέθοδοι ποτίσματος (π.χ. στάγδην άρδευση, αισθητήρες υγρασίας, πότισμα νωρίς το πρωί/βράδυ/νύχτα, ιδιαίτερα σε θερμές ή ξηρές περιοχές). Οι πρακτικές άρδευσης προσαρμόζονται στο τοπικό κλίμα, το περιβαλλοντικό πλαίσιο και την εποχικότητα για καλύτερη απόδοση και αποφυγή αχρείαστων απωλειών νερού

β) φροντίδα για την υγεία εδάφους μέσω κομποστοποίησης ή εδαφοκάλυψης με οργανικά υλικά 

γ) κλάδεμα, κοπή χόρτου και φροντίδα φυτών σε χρόνους που βελτιώνουν την ανθεκτικότητα των φυτών και μειώνουν τις ανάγκες πόρων, π.χ. διατήρηση περιοχών με υψηλότερο, αδιατάρακτο γρασίδι όπου δεν υπάρχει ανάγκη πρόσβασης· χρήση υψηλότερων ρυθμίσεων χλοοκοπτικού και προσαρμογή της συχνότητας κοπής, ανάλογα με την ανάπτυξη της βλάστησης και τη χρήση του χώρου. Ο προγραμματισμός τέτοιων δραστηριοτήτων λαμβάνει υπόψη τους κύκλους ζωής της τοπικής πανίδας, αποφεύγοντας παρεμβάσεις κατά την διάρκεια ευαίσθητων περιόδων, όπως περίοδοι φωλιάσματος ή αναπαραγωγής·

δ) χρήση φυτών προσαρμοσμένων στο τοπικό περιβάλλον και ανθεκτικών στην ξηρασία. Η επιλογή φυτών είναι ευέλικτη και προσαρμοσμένη στο τοπικό πλαίσιο, το κλίμα και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Προωθεί επίσης την οικολογική ποικιλομορφία μέσω χρήσης τοπικών ειδών, διαφορετικών υψών και στρωμάτων βλάστησης (κάθετη διαστρωμάτωση), και διασφαλίζει ότι οι περίοδοι ανθοφορίας και καρποφορίας κλιμακώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, για την υποστήριξη των επικονιαστών και της άγριας ζωής

ε) διαχείριση της κίνησης πεζών και οχημάτων ώστε να αποφεύγεται η συμπίεση εδάφους, η απώλεια βλάστησης και η διάβρωση σε ευαίσθητες περιοχές (π.χ. χρήση καθορισμένων μονοπατιών και διαδρομών πρόσβασης, περιορισμός πρόσβασης οχημάτων σε συγκεκριμένες περιοχές, αποτροπή κίνησης εκτός μονοπατιού με σήμανση ή φυσικά εμπόδια). Όπου υπάρχουν ευαίσθητα οικοσυστήματα (π.χ. αμμοθίνες, μαγκρόβια βλάστηση, δάση, περιοχές ωοτοκίας χελωνών), συνιστάται να αναρτώνται κώδικες συμπεριφοράς, κατά προτίμηση με παραπομπή σε επίσημες πηγές όπως ο Οδηγός Υπεύθυνου Ταξιδιώτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWTO)

ζ) πρόληψη και έλεγχος ξενικών-εισβλητικών ειδών μέσω σωστής αναγνώρισης, παρακολούθησης και δράσης. Το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τη συντήρηση χώρων πρασίνου εκπαιδεύεται ώστε να αναγνωρίζει ξένα είδη, να κατανοεί την οικολογική τους επίδραση και να εφαρμόζει κατάλληλα μέτρα ελέγχου. Ανάλογα με το είδος, τα μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν πρόληψη εξάπλωσης, περιορισμό, επιλεκτική απομάκρυνση ή στοχευμένη παρακολούθηση. Για την επιβεβαίωση της ταυτοποίησης ειδών, χρησιμοποιούνται εθνικοί και περιφερειακοί κατάλογοι ξενικών-εισβλητικών ειδών, βάσεις δεδομένων ή επίσημες οδηγίες, και τηρούνται οι νομικές υποχρεώσεις αναφοράς όπου ισχύουν.

Το κριτήριο εφαρμόζεται τόσο στους εργαζόμενους, όσο και σε εξωτερικούς συνεργάτες και εταιρείες διαμόρφωσης τοπίου, που έχουν αναλάβει με σύμβαση τη συντήρηση των χώρων πρασίνου της εγκατάστασης.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει φωτογραφίες ή οπτικές αποδείξεις των πρακτικών συντήρησης χώρων πρασίνου (π.χ. σύστημα άρδευσης, εδαφοκάλυψη, φυτεύσεις με τοπικά είδη). Στις περιπτώσεις όπου η εφαρμογή δεν μπορεί να επαληθευτεί μέσω οπτικών ή φωτογραφικών στοιχείων, περιλαμβάνεται μια σύντομη περιγραφή ή επιβεβαίωση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόζονται οι πρακτικές.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, εάν η συντήρηση ανατίθεται σε εξωτερική εταιρεία, υποβάλλεται η έκθεση του εργολάβου, σχετικά με τη συντήρηση των χώρων πρασίνου.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση και όπου είναι κατάλληλο, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 περιοχή όπου εφαρμόζονται αποδοτικές και στοχευμένες μέθοδοι άρδευσης και σε 1 περιοχή όπου εφαρμόζονται πρόσθετες ενέργειες, προκειμένου να επιβεβαιώσει τις πρακτικές συντήρησης και την υγεία της βλάστησης.

Η βιοποικιλότητα είναι ουσιώδης για την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, τις τοπικές τροφικές αλυσίδες, τη ρύθμιση του κλίματος και τη συνολική περιβαλλοντική υγεία. Με την ενεργή ενίσχυση της βιοποικιλότητας εντός και γύρω από τον χώρο τους, οι εγκαταστάσεις δεν περιορίζονται απλώς στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά υποστηρίζουν την αναγέννηση, την προστασία των οικοτόπων και την οικολογική διαχείριση, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία της φύσης.

Η εγκατάσταση εφαρμόζει ουσιαστικές πρωτοβουλίες, σε σχέση με την βιοποικιλότητα, που ευνοούν τις συνθήκες εντός ή γύρω από τον χώρο της (βλ. επίσης κριτήρια 1.2 και 1.3). Οι δράσεις αυτές υποστηρίζουν πάντα τοπικά είδη χλωρίδας και πανίδας και προσαρμόζονται στο πλαίσιο και την κλίμακα της εγκατάστασης.

• Εγκαταστάσεις με χώρους πρασίνου παρέχουν τουλάχιστον 2 δράσεις βιοποικιλότητας, εκ των οποίων τουλάχιστον 1 πραγματοποιείται εντός των χώρων πρασίνου της εγκατάστασης. 

• Εγκαταστάσεις σε αστικές περιοχές  με/ή χωρίς χώρους πρασίνου παρέχουν τουλάχιστον 1 δράση βιοποικιλότητας. 

Παραδείγματα δράσεων περιλαμβάνουν:

α) αποκατάσταση της άγριας φύσης σε τουλάχιστον 10% της εξωτερικής έκτασης, προσαρμοσμένη στο περιβάλλον της εγκατάστασης (π.χ. μη διαχειριζόμενες φυσικές περιοχές, εξελισσόμενοι χώροι με βλάστηση, θαμνώδεις εκτάσεις, περιοχές αναδάσωσης)

β) δημιουργία ή διατήρηση περιοχών πρασίνου, φιλικών προς επικονιαστές, που καλύπτουν τουλάχιστον το 10% της συνολικής εξωτερικής έκτασης

γ) δημιουργία ή διατήρηση πράσινων στεγών ή/και κάθετων πράσινων τοίχων που καλύπτουν τουλάχιστον το 10% της επιφάνειας στέγης ή τοίχων

δ) χρήση τοπικών ή κλιματικά προσαρμοσμένων ειδών (μη εισβλητικών ειδών) για πράσινες στέγες, πράσινους τοίχους, κήπους και λοιπούς εξωτερικούς χώρους

ε) παροχή ευνοϊκών συνθηκών για τοπικά είδη (π.χ. φωλιές πουλιών, ξενοδοχεία εντόμων (για ένα είδος), μελισσοκυψέλες, διάδρομοι και περάσματα άγριων ζώων κ.λπ.). Οι χώροι αυτοί πρέπει να είναι κατάλληλοι για τα τοπικά είδη, σωστά τοποθετημένοι και να συντηρούνται τακτικά ώστε να παραμένουν κατάλληλοι

ζ) προστασία οικοτόπων τοπικών ειδών (χερσαίων ή υδάτινων/θαλάσσιων, π.χ. περιοχές ωοτοκίας χελωνών, μαγκρόβια δάση, κοραλλιογενείς ύφαλοι, λιβάδια επικονιαστών όπως πεταλούδες, νεκρό ξύλο και άλλα φυσικά στοιχεία) εντός ή κοντά στις εγκαταστάσεις μέσω μείωσης φωτισμού και θορύβου (συμπεριλαμβανομένων εξωτερικών χώρων ευεξίας που βρίσκονται σε ή κοντά σε φυσικούς οικοτόπους). Ο οικότοπος πρέπει να έχει εντοπιστεί και να έχουν εφαρμοστεί σαφή προστατευτικά μέτρα

η) εντοπισμός και εξάλειψη πιθανών οικολογικών παγίδων στους χώρους της εγκατάστασης (π.χ. κάλυψη δομικών κοιλοτήτων, κενών ή μικρών κλειστών χώρων, που μπορεί να προσελκύσουν άγρια ζώα σε μη ασφαλείς περιοχές)

θ) υποστήριξη, το λιγότερο 1 φορά ετησίως,  τοπικής/περιφερειακής/εθνικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην προστασία της βιοποικιλότητας στην περιοχή ή περιφέρεια

ι) συμμετοχή στην αποκατάσταση άγριας φύσης, συντήρηση ή ανάπλαση τοπικών πάρκων ή δημόσιων χώρων πρασίνου

κ) συνεργασία με τις τοπικές/περιφερειακές/εθνικές αρχές ή ΜΚΟ για πιο πράσινες πόλες (π.χ. δενδροφυτεύσεις, οικολογικοί διάδρομοι επικονιαστών, πράσινες στέγες)

λ) φιλοξενία ή παραχώρηση χώρου για σεμινάρια, εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης ή εργαστήρια ειδικών, που σχετίζονται με την βιοποικιλότητα. 

Σε ορισμένες περιοχές (π.χ. κάποιες αστικές περιοχές), οι κυψέλες μελισσών ή μεγάλα «ξενοδοχεία» εντόμων είναι κατάλληλα μόνο υπό συγκεκριμένες οικολογικές και κανονιστικές συνθήκες (όπου προτιμώνται μικρά, φυσικά ή διάσπαρτα στοιχεία), και θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε εναλλακτικές πρωτοβουλίες. 

Συνιστάται η εγκατάσταση να αναζητά υποστήριξη από εξωτερικούς ειδικούς οργανισμούς ή ενώσεις, για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων βιοποικιλότητας, καθώς και οι πρωτοβουλίες αυτές να βασίζονται στην αξιολόγηση των κινδύνων και των ευκαιριών που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα και τη φύση (κριτήριο 7.12).

Το κριτήριο εφαρμόζεται τόσο στους εργαζόμενους όσο και σε εξωτερικούς συνεργάτες ή εταιρείες συντήρησης χώρων πρασίνου που έχουν αναλάβει σχετικές εργασίες.

Σημείωση για εθνική προσαρμογή: Στη Σουηδία ισχύουν τα εξής:

• εγκαταστάσεις με μικρούς χώρους πρασίνου (< 1000 m²) παρέχουν τουλάχιστον 2 δράσεις βιοποικιλότητας, εκ των οποίων τουλάχιστον 1 πραγματοποιείται εντός των χώρων πρασίνου της εγκατάστασης 

• εγκαταστάσεις με μεγαλύτερους χώρους πρασίνου (> 1000 m²) παρέχουν τουλάχιστον 3 δράσεις βιοποικιλότητας, εκ των οποίων τουλάχιστον 2 πραγματοποιούνται εντός των χώρων πρασίνου της εγκατάστασης 

• εγκαταστάσεις σε αστικές περιοχές με/ή χωρίς χώρους πρασίνου παρέχουν τουλάχιστον 1 δράση βιοποικιλότητας. 

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει:

• την Τυποποιημένη Διαδικασία Λειτουργίας για την υποστήριξη της τοπικής βιοποικιλότητας 

• αρχείο των παρεμβάσεων βιοποικιλότητας και αποδεικτικά της εξαμηνιαίας αξιολόγησης (για υποψηφίους που επανυποβάλουν αίτηση). 

Σε ειδικές περιπτώσεις όπου η συντήρηση πραγματοποιείται από εξωτερική εταιρεία, παρουσιάζεται η έγγραφο του εργολάβου σχετικά με την προστασία της τοπικής βιοποικιλότητας στους χώρους της εγκατάστασης.

Κατά την επιτόπια επιθεώρηση και όπου είναι δυνατόν, ο επιθεωρητής πραγματοποιεί δειγματοληψίες σε τουλάχιστον 1 χώρο πρασίνου, όπου έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες, προκειμένου να επιβεβαιώσει πώς έχουν δημιουργηθεί ευνοϊκές συνθήκες για την τοπική βιοποικιλότητα ή πώς προστατεύονται οι οικότοποι τοπικών ειδών, ακολουθώντας τη μεθοδολογία Α όπως περιγράφεται στο Γλωσσάρι.

Η κατανόηση των κινδύνων που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα και τη φύση στον χώρο της εγκατάστασης, αποτελεί προϋπόθεση για την υπεύθυνη διαχείριση της γης. Μια δομημένη αξιολόγηση βοηθά στον εντοπισμό οικολογικών αξιών, εξαρτήσεων από οικοσυστημικές υπηρεσίες και ευκαιριών για θετικές παρεμβάσεις, ενισχύοντας την περιβαλλοντική απόδοση και την ανθεκτικότητα.

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί αξιολόγηση κινδύνων και ευκαιριών που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα και τη φύση. Η αξιολόγηση αυτή δημιουργεί μια βασική γραμμή αναφοράς για τη βιοποικιλότητα, και αναδεικνύει περιοχές οικολογικής ευαισθησίας ή δυνατότητες βελτίωσης. Αυτό μπορεί να αποτελέσει θεμελιώδες βήμα για τους στόχους βιωσιμότητας της εγκατάστασης (κριτήριο 1.2) και το σχέδιο δράσης (κριτήριο 1.3) και μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από άλλα κριτήρια που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα.

Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει:

• ταυτοποίηση των υπαρχόντων ειδών (π.χ. δέντρα, θάμνοι, φυτά φιλικά προς επικονιαστές, πτηνά ή άλλα ορατά είδη πανίδας), σημαντικών οικοτόπων, πιθανών οικολογικών διαδρόμων (πράσινων, μπλε, ή μαύρων/σκοτεινών), υγροτόπων και οικολογικά λειτουργικών εδαφών

• εντοπισμό πιέσεων που ασκούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες (π.χ. πρακτικές διαμόρφωσης τοπίου, φωτορύπανση/ηχορύπανση, εισβλητικά είδη, διατάραξη οικοτόπων)

• ανασκόπηση εξαρτήσεων από οικοσυστημικές υπηρεσίες και πιθανών ρίσκων (π.χ. επικονίαση, διαθεσιμότητα νερού, ρύθμιση πλημμυρών, ξηρασία)

• ευκαιρίες βελτίωσης (π.χ. αποκατάσταση οικοτόπων, εμπειρίες για επισκέπτες που έχουν να κάνουν με τη φύση)

• προετοιμασία χαρτογράφησης του χώρου (συνιστάται). 

Η αξιολόγηση περιορίζεται σε περιοχές υπό τον έλεγχο της εγκατάστασης· εξαιρούνται γειτονικές ιδιωτικές ή δημόσιες εκτάσεις. Εγκαταστάσεις με χώρους πρασίνου άνω των 5 εκταρίων χρησιμοποιούν εξωτερικό εμπειρογνώμονα ή συμβουλευτική εταιρεία για τη διενέργεια της αξιολόγησης. Εγκαταστάσεις με μικρότερες περιοχές πρασίνου μπορούν να πραγματοποιούν την αξιολόγηση εσωτερικά, χρησιμοποιώντας διαθέσιμους δημόσιους πόρους (π.χ. περιφερειακά ή εθνικά δίκτυα βιοποικιλότητας, βάσεις δεδομένων ειδών, εργαλεία δημόσιας χαρτογράφησης ή εργαλειοθήκες ΜΚΟ).

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει γραπτή αξιολόγηση βιοποικιλότητας, και αξιολόγηση κινδύνων και ευκαιριών που σχετίζονται με τη φύση (εκπονημένη εσωτερικά ή από εξωτερικό εμπειρογνώμονα, ανάλογα με το μέγεθος της εγκατάστασης). Αυτή καλύπτει τα απαιτούμενα στοιχεία, και περιλαμβάνει αναφορά στις υποστηρικτικές πηγές ή εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ. περιφερειακά/εθνικά δίκτυα βιοποικιλότητας, βάσεις δεδομένων ειδών, εργαλεία ΜΚΟ κ.λπ.).

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπου είναι διαθέσιμα, παρουσιάζεται οπτική τεκμηρίωση ή χαρτογράφηση οικοτόπων και ειδών.

Μέσω της τακτικής παρατήρησης και καταγραφής ειδών και οικοτοόπων, οι εγκαταστάσεις ενισχύουν την οικολογική μάθηση, εμπλέκουν το προσωπικό και τους επισκέπτες σε δράσεις θετικές για τη φύση και συμβάλλουν σε εθνικά και περιφερειακά δεδομένα βιοποικιλότητας.

Η εγκατάσταση πραγματοποιεί τακτική παρατήρηση και καταγραφή των χαρακτηριστικών που ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, καθώς και των ειδών που υπάρχουν εντός ή γύρω από τον χώρο της. Η οικολογική αυτή παρακολούθηση περιλαμβάνει την παρατήρηση και καταγραφή ειδών, οικοτόπων και οικολογικών μεταβολών με την πάροδο του χρόνου. Στο επίπεδο της εγκατάστασης, αυτό περιλαμβάνει την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα στοιχεία βιοποικιλότητας (π.χ. πράσινες στέγες, φυτεύσεις με τοπικά είδη, κήποι επικονιαστών ή καταφύγια άγριας ζωής) υποστηρίζουν την τοπική πανίδα και τον εντοπισμό ευκαιριών βελτίωσης.

Η παρακολούθηση πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά ετησίως και μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, όπως:

α) χρήση ενός απλού πλέγματος ανάλυσης βιοποικιλότητας, από το προσωπικό συντήρησης χώρων πρασίνου, για ανεξάρτητη ετήσια αξιολόγηση της καταλληλότητας του χώρου για τοπικά είδη (π.χ. ποικιλομορφία φυτικής κάλυψης, παρουσία μικροενδιαιτημάτων, μειωμένες διαταραχές)

β) συμμετοχή σε πρωτόκολλα επιστήμης των πολιτών (π.χ. καταγραφές πτηνών ή εντόμων, εκδηλώσεις για την ημέρα βιοποικιλότητας)

γ) ανάρτηση παρατηρήσεων ή φωτογραφιών σε δημόσιες πλατφόρμες

δ) υποβολή στοιχείων σε εθνικές βάσεις δεδομένων ή προγράμματα βιοποικιλότητας (π.χ. εθνικά συστήματα παρακολούθησης πτηνών ή επικονιαστών)

ε) διοργάνωση περιπάτων στη φύση για το προσωπικό ή τους επισκέπτες, ημερών παρακολούθησης ειδών ή εργαστηρίων οικολογικής παρατήρησης

ζ) πρόσκληση οικολόγου, οδηγού βιοποικιλότητας,, οργανώσεων προστασίας της φύσης (π.χ. τοπικών ΜΚΟ) ή ιδιωτικών οικολογικών συμβούλων, για άτυπη ή επίσημη αξιολόγηση.

Ο στόχος δεν είναι η επίδειξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων (π.χ. συγκεκριμένος αριθμός ειδών που παρατηρήθηκαν), αλλά η καλλιέργεια της συνήθειας παρακολούθησης και μάθησης. Συνεπώς, η συμμόρφωση δεν βασίζεται στα αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν, αλλά στη συστηματική προσπάθεια της εγκατάστασης για παρατήρηση, καταγραφή και αναστοχασμό, σχετικά με την παρουσία και λειτουργία της βιοποικιλότητας. 

Συνιστάται η χρήση εθνικών ή περιφερειακών καταλόγων ειδών, βάσεων δεδομένων βιοποικιλότητας ή διεθνών πηγών αναφοράς (π.χ. λίστες IUCN, οδηγοί αναγνώρισης πτηνών ή επικονιαστών, σχετικές εφαρμογές κ.λπ.) για τον εντοπισμό των ειδών που είναι πιο πιθανό να βρεθούν στην περιοχή.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδεικτικά στοιχεία για τις δραστηριότητες παρακολούθησης βιοποικιλότητας που έχουν πραγματοποιηθεί (π.χ. εσωτερικές σημειώσεις παρατήρησης, συμπληρωμένα πλέγματα παρακολούθησης, λίστες ειδών, φωτογραφίες ή στιγμιότυπα οθόνης από εφαρμογές/πλατφόρμες επιστήμης των πολιτών κ.λπ.), αποδεικνύοντας ότι οι παρατηρήσεις έχουν πραγματοποιηθεί και καταγραφεί σύμφωνα με την επιλεγμένη προσέγγιση παρακολούθησης.

Τα διατροφικά συστήματα συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην κλιματική αλλαγή, την απώλεια βιοποικιλότητας και την κατανάλωση φυσικών πόρων. Με την ευαισθητοποίηση και την ενεργή συμμετοχή επισκεπτών, προσωπικού και της τοπικής κοινότητας σε βιώσιμες διατροφικές πρακτικές, οι εγκαταστάσεις συμβάλλουν στη μεταβολή συμπεριφορών προς πιο υπεύθυνες μορφές παραγωγής και κατανάλωσης, προωθώντας μακροπρόθεσμα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

Η εγκατάσταση εμπλέκει τους συνεργάτες της, τους επισκέπτες ή/και την κοινότητα στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία των βιώσιμων διατροφικών συνηθειών μέσω τουλάχιστον μίας πρωτοβουλίας στους χώρους πρασίνου της. Οι πρωτοβουλίες αυτές συνδέονται με θέματα παραγωγής τροφίμων, σπατάλης τροφίμων, βιοποικιλότητας ή τοπικής προμήθειας, και αποσκοπούν στην ενίσχυση της κατανόησης και της δράσης.

Παραδείγματα πρωτοβουλιών περιλαμβάνουν: 

α) κήπο φρούτων, βοτάνων ή λαχανικών. Ο κήπος είναι μόνιμος και περιλαμβάνει βότανα ή/και φυτά ή δέντρα που παράγουν καρπούς. Όπου είναι δυνατό, η εγκατάσταση προσκαλεί το κοινό ή τοπικά σχολεία, να επισκεφθούν τον κήπο για εκπαιδευτικούς σκοπούς

β) θερμοκήπιο, υπερυψωμένα παρτέρια ή σύστημα καλλιέργειας σε γλάστρες, που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ειδών τροφής ή τοπικών φυτών, ιδίως όταν συνδυάζεται με εκπαιδευτικές πινακίδες ή εντάσσεται σε ξεναγήσεις, εργαστήρια ή δραστηριότητες που εμπλέκουν επισκέπτες/προσωπικό

γ) υπαίθρια κουζίνα, χώρος μαγειρικής ή χώρος προετοιμασίας τροφίμων όπου χρησιμοποιούνται συστατικά από τον κήπο ή το θερμοκήπιο, σε διαδραστικές εμπειρίες, όπως μαθήματα μαγειρικής, γευσιγνωσίες βιωσιμότητας, ή γεύματα «από τον κήπο στο τραπέζι»

δ) άγριο λιβάδι ή δασόκηπος που συμβάλλει στη βιοποικιλότητα και περιλαμβάνει βρώσιμα ή εκπαιδευτικά είδη φυτών

ε) άλλους χώρους πρασίνου που έχουν σχεδιαστεί για την ευαισθητοποίηση, όπως κήπους με τοπικά ή κλιματικά προσαρμοσμένα φυτά, με ενημερωτικές πινακίδες ή χώρους που χρησιμοποιούνται για εργαστήρια βιωσιμότητας ή επισκέψεις σχολείων

ζ) μελισσοκομικές κυψέλες, με το μέλι ή το κερί να χρησιμοποιείται επί τόπου. Η τοποθέτηση τους γίνεται σύμφωνα με οικολογικές οδηγίες και δεν επηρεάζει αρνητικά τους άγριους/αυτοχθόνες επικονιαστές. Η διαχείρισή τους πραγματοποιείται σε συνεργασία με τοπικό ειδικό ή μελισσοκόμο.

Οι πρωτοβουλίες αυτές, είναι ενταγμένες στις λειτουργίες της εγκατάστασης. Έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα και εντάσσονται στη συνολική εμπειρία των επισκεπτών (π.χ. χρήση της συγκομιδής σε φαγητά ή ποτά της εγκατάστασης, προσφορά προϊόντων στο κατάστημα δώρων, συμμετοχή επισκεπτών στη συγκομιδή κ.λπ.) ή/και χρησιμοποιούνται για τα γεύματα του προσωπικού. Ακόμη και αν ένας χώρος πρασίνου δεν είναι ορατός στους επισκέπτες, η εγκατάσταση ενημερώνει για την παρουσία και τον σκοπό του, π.χ. μέσω σύντομων βίντεο στο χώρο υποδοχής ή περιγραφών σε ενημερωτικό υλικό για επισκέπτες, κ.λπ..

Η διαχείριση του χώρου πρασίνου συμμορφώνεται με τα κριτήρια σχετικά με τη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων (κριτήριο 7.8) και τις διαδικασίες διαχείρισης (κριτήριο 7.10). Η διαχείριση του χώρου αυτού και η χρήση φρούτων, λαχανικών, βοτάνων ή άλλων προϊόντων, πρέπει να ακολουθεί την εθνική και τοπική νομοθεσία επί του θέματος.

Αγροτικές δραστηριότητες που αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων, ή σημαντικό μέρος των εσόδων της εγκατάστασης (όπως αμπελώνες, ελαιώνες κ.λπ.), δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Green Key και συνεπώς δεν μπορούν να πιστοποιηθούν.

Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αρχεία των πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένων των ειδών που καλλιεργούνται (εφόσον είναι εφαρμόσιμο), καθώς και αποδεικτικά στοιχεία για την εμπλοκή των επισκεπτών, του προσωπικού ή/και της κοινότητας στα ζητήματα της βιώσιμης διατροφής.

Η επιτόπια επιθεώρηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη, τη μονιμότητα και την ενσωμάτωση των πρωτοβουλιών, στην συνολική πρακτική της εγκατάστασης.